13 doanh nghiệp mong muốn tham gia dự án đường sắt cao tốc Bắc - Nam

Dự án đang được triển khai ra sao?

Dự án đường sắt cao tốc Bắc - Nam được Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư vào tháng 11-2024, với hình thức đầu tư công. Tuy nhiên, trong quá trình triển khai, trước đề xuất của một số doanh nghiệp tư nhân, ngày 27-6-2025, Quốc hội đã chấp thuận cho bổ sung thêm các hình thức đầu tư khác.

Cụ thể, bên cạnh đầu tư công, dự án được phép xem xét đầu tư theo phương thức đối tác công - tư (PPP) và đầu tư kinh doanh theo Luật Đầu tư. Quốc hội giao Chính phủ căn cứ tình hình thực tế để lựa chọn hình thức đầu tư phù hợp.

Thực tế, việc cơ quan chức năng "mở thêm cửa” cho các hình thức PPP và đầu tư tư nhân không làm thay đổi định hướng ban đầu của dự án. Đây là bước đi nhằm đánh giá toàn diện hơn các phương án đầu tư, nhất là trong bối cảnh thực hiện Nghị quyết 68/2025 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân.

Khi có doanh nghiệp bày tỏ mong muốn tham gia, Chính phủ và các bộ, ngành có trách nhiệm rà soát, phân tích đầy đủ ưu điểm, hạn chế của từng hình thức đầu tư. Mục tiêu là lựa chọn phương án tối ưu, vừa bảo đảm hiệu quả kinh tế, vừa đáp ứng yêu cầu về tiến độ, chất lượng và an toàn của một dự án hạ tầng đặc biệt quan trọng quốc gia.

Tuy nhiên, thời gian qua, Thường trực Chính phủ đã có đánh giá cho rằng Bộ Xây dựng và các cơ quan liên quan còn lúng túng trong quá trình triển khai dự án, nhất là ở khâu nghiên cứu, đánh giá và đề xuất lựa chọn hình thức đầu tư.

Lập Ban Chỉ đạo, kiện toàn bộ máy triển khai dự án

Để sớm đưa ra quyết định chính xác, đồng thời bảo đảm tiến độ theo yêu cầu của Chính phủ, Bộ Xây dựng vừa thành lập Ban Chỉ đạo triển khai dự án đường sắt cao tốc Bắc - Nam. Ban Chỉ đạo do Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh làm Trưởng Ban, trực tiếp chỉ đạo đối với các nhiệm vụ trọng tâm của dự án.

Song song đó, Bộ Xây dựng cũng thành lập tổ chuyên gia để hỗ trợ triển khai các công việc chuyên môn. Thành phần tổ chuyên gia gồm các công chức, viên chức và nhà khoa học có kinh nghiệm, trình độ chuyên môn cao, đang công tác tại các cơ quan, đơn vị thuộc Bộ Xây dựng, phụ trách các lĩnh vực liên quan đến đường sắt.

Ngoài lực lượng trong bộ máy quản lý Nhà nước, tổ chuyên gia còn có sự tham gia của các chuyên gia kỹ thuật, kỹ sư giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực đường sắt. Đây là những người đã từng làm việc nhiều năm tại cơ quan quản lý Nhà nước, doanh nghiệp xây dựng, đơn vị vận hành đường sắt, ban quản lý dự án hoặc các đơn vị tư vấn thiết kế, tư vấn giám sát công trình đường sắt.

Thành phần tổ chuyên gia cũng bao gồm giảng viên, nhà khoa học đến từ các viện nghiên cứu, trường đại học hàng đầu trong lĩnh vực đường sắt. Đáng chú ý, Bộ Xây dựng mời thêm các chuyên gia quốc tế có năng lực, kinh nghiệm tham gia hỗ trợ, tập trung vào tư vấn chuyển giao công nghệ và phát triển công nghiệp đường sắt.

Bên cạnh đó, Bộ Xây dựng đã quyết định thay đổi chủ đầu tư thực hiện nhiệm vụ chuẩn bị đầu tư dự án. Theo đó, nhiệm vụ này được chuyển từ Ban Quản lý dự án đường sắt sang Ban Quản lý dự án Thăng Long. Lý do là Ban Quản lý dự án đường sắt hiện đang quản lý nhiều dự án lớn, có nguy cơ quá tải, ảnh hưởng đến tiến độ chuẩn bị đầu tư dự án đường sắt cao tốc Bắc - Nam.

Khi nào chốt hình thức đầu tư

Đường sắt cao tốc Bắc - Nam là dự án có quy mô rất lớn, tổng mức đầu tư cao, thời gian triển khai dài. Việc lựa chọn hình thức đầu tư được xem là yếu tố có tính quyết định đến hiệu quả, tiến độ và sự thành công của toàn bộ dự án.

Chính vì vậy, thời gian qua đã có nhiều doanh nghiệp gửi đơn đề xuất, bày tỏ sự quan tâm và mong muốn được tham gia đầu tư. Trước sự quan tâm này, ngày 20-1, Bộ Xây dựng đã có văn bản gửi 13 doanh nghiệp quan tâm đến dự án.

Trong văn bản, Bộ Xây dựng khẳng định việc các doanh nghiệp bày tỏ mong muốn tham gia thực hiện dự án thể hiện tâm huyết, tinh thần trách nhiệm và mong muốn đóng góp vào quá trình hiện thực hóa các mục tiêu phát triển của đất nước.

Về hình thức đầu tư, Bộ Xây dựng cho biết hiện đang được Chính phủ giao triển khai lập Báo cáo nghiên cứu khả thi dự án. Trong báo cáo này, một trong những nội dung quan trọng là nghiên cứu, đánh giá và đề xuất lựa chọn hình thức đầu tư phù hợp.

Trường hợp dự án được quyết định áp dụng đầu tư theo phương thức PPP hoặc theo hình thức đầu tư kinh doanh, Bộ Xây dựng sẽ có thông báo chính thức để các doanh nghiệp quan tâm biết, đồng thời hướng dẫn nộp hồ sơ tham gia đầu tư theo đúng quy định pháp luật.