| |
| 3 bia đá cổ có giá trị. |
Tại đầu cầu Rế, phía thị trấn An Dương, huyện An Dương, Hải Phòng, hiện vẫn còn 3 văn bia bằng đá được khắc nổi chữ Hán. Một người dân Hải Phòng có biết chút ít tiếng Hán, tình cờ đọc được những nội dung còn lại trên bia đã trao đổi với chúng tôi về giá trị của văn bia nói trên.
Mục kích tận nơi có 3 bia đá, chúng tôi thấy quả những bia đá cổ có giá trị, cần được xem xét bảo tồn và khai thác. Tuy nhiên, cả 3 bia trên không được ai quan tâm và đều đang bị đất lấp gần hết. Thậm chí một vài ai đó đã biến chỗ này thành nơi đổ xỉ than và rác thải sinh hoạt. Ngay sát các bia đá là một công trình xây dựng nhà cao tầng đang được thi công vữa, xi măng đã rơi cả vào mặt bia.
Bia thứ nhất kích thước 075mm x 045mm và phần nổi còn 055mm. Mái được tạo dáng kiểu Long đình có kích thước 090mm x 066mm. Phần nổi của bia còn đọc được các hàng chữ "Tạo Nghinh Tiên Kiều Quán Bia Ký", "Lê Triều Vĩnh Thịnh Thập Tứ Niên" tức văn bia xây dựng cầu đón tiên, bia dựng vào năm niên hiệu vua Vĩnh Trịnh thứ 14 (thời hậu Lê - năm 1718).
Bia đá thứ 2 hình trụ, kích thước 053mm x 053mm và phần nổi còn 065mm. Trên bia ghi hàng chữ "Hưng Công Tu Tạo Nghinh Tiên Kiều", nội dung nói về việc đầu tư xây dựng cầu đón Tiên. Trong văn bia thứ 2 cho biết cây cầu được bắc qua sông Trạm Bạc (sông Rế hiện nay), thông thương cho cả 4 huyện thuộc phủ Kinh Môn, xứ Hải Dương gồm: Nghi Dương, Kiến Thụy, An Dương, An Lão, Giáp Sơn (từ Cống Mỹ đến hồ Đại Sơn, huyện Kinh Môn, Hải Dương).
Qua văn bia còn cho biết trong việc xây dựng cầu Nghinh Tiên thời Lê Trung Hưng, tổ tiên ta tổ chức bằng biện pháp xã hội hoá, vận động nhân dân đóng góp công đức, đóng góp kinh phí, tài sản, vật liệu…
Bia đá thứ 3 hình trụ, có kích thước 055mm x 042mm, rất tiếc phần nổi chỉ còn 030mm nên không đọc được chữ. 3 bia đá cổ trên là những văn bia ghi chép về việc xây dựng cây cầu "Nghinh Tiên" ở thời Lê.
Theo những người cao tuổi ở thị trấn An Dương, huyện An Dương, Hải Phòng hiện nay kể lại thì cách vị trí cầu Rế khoảng 100 - 200m là điểm buôn bán "trên bến dưới thuyền" tấp nập đông vui. Cây cầu là điểm nút giao thông nối liền nhiều địa phương với huyện An Dương; rồi từ đây thông thương với các tỉnh qua đường thuỷ và ra biển.
Còn một số nhà nghiên cứu di tích ở Hải Phòng suy đoán trên cơ sở tài liệu hiện có, khả năng cầu "Nghinh Tiên" được xây dựng bằng gỗ và nằm ngay cạnh cầu Rế hiện nay. Theo Nhà sử học Ngô Đăng Lợi, Chủ tịch Hội Sử học TP Hải Phòng thì "3 văn bia nói trên là 3 bia đá cổ có giá trị". Đối với chúng ta, một tài liệu để hiểu thêm vùng đất mới mà "Thánh Chân công chúa" (bà Lê Chân) và các bậc tiền nhân khai khẩn, mở mang cũng vô cùng quý giá.
Nhất là hiện nay Hải Phòng đang mở cuộc nghiên cứu, hội thảo xác định ngày thành lập thành phố. Vì vậy, rất cần sự quan tâm của chính quyền địa phương và các cơ quan chuyên ngành xem xét, thẩm định để 3 bia đá cổ có giá trị trên được bảo tồn, phục vụ cho việc nghiên cứu và giáo dục truyền thống văn hoá dân tộc cho các thế hệ công dân.
Q.PHÒNG - (Theo CAND)
