UBND TP.HCM vừa ban hành phương án tổng thể sắp xếp, tổ chức lại khu phố, ấp, thôn, khu dân cư và kết thúc mô hình Tổ nhân dân tự quản, Tổ dân cư dưới khu phố, ấp, khu dân cư trên địa bàn TP.HCM.
TP.HCM hiện có 168 ĐVHC cấp xã với 5.947 khu phố, ấp, thôn, khu dân cư (gồm 4.196 khu phố, 1.733 ấp, 9 thôn, 9 khu dân cư).
Tại 66 ĐVHC cấp xã thuộc khu vực II, III còn đang duy trì 10.795 Tổ nhân dân tự quản, Tổ dân cư là mô hình tự quản dưới khu phố (ấp, thôn, khu dân cư) không phù hợp với quy định của Trung ương hiện hành.
Căn cứ thực trạng và các nguyên tắc sắp xếp, tổ chức lại, UBND 168 xã, phường, đặc khu đã tiến hành xây dựng Phương án sắp xếp, tổ chức lại khu phố, ấp, thôn, khu dân cư trên địa bàn. Cụ thể, sắp xếp, tổ chức lại 5.947 khu phố, ấp, thôn, khu dân cư còn 3.944 khu phố, ấp, thôn, khu dân cư; giảm 2.003 khu phố, ấp, thôn, khu dân cư (giảm 33,68%).
Trong đó, giữ nguyên 1.555 khu phố, ấp, thôn, khu dân cư do đảm bảo tiêu chuẩn về quy mô số hộ gia đình theo quy định. Thành lập 1.172 khu phố, ấp, thôn, khu dân cư mới trên cơ sở sắp xếp nguyên trạng với khu phố, ấp, thôn, khu dân cư liền kề. Thành lập 1.217 khu phố, ấp, thôn, khu dân cư mới trên cơ sở chia tách, tổ chức lại các khu phố, ấp, thôn, khu dân cư liền kề.
Đồng thời, kết thúc hoạt động của 10.795 Tổ nhân dân tự quản, Tổ dân cư; giải quyết chế độ, chính sách theo quy định đối với 21.590 Tổ trưởng, Tổ phó Tổ nhân dân tự quản, Tổ dân cư hiện đang được tổ chức tại 66 ĐVHC cấp xã thuộc khu vực II, khu vực III.
UBND TP sẽ trình HĐND TP quy định quà tri ân đối với những lực lượng thôi tham gia công tác do thực hiện sắp xếp, tổ chức lại khu phố, ấp, thôn, khu dân cư và Tổ trưởng, Tổ phó Tổ nhân dân tự quản, Tổ dân cư do kết thúc mô hình.
Sau sắp xếp, TP.HCM có 91 khu phố và 23 ấp có quy mô số hộ gia đình từ 2.000 đến 25.000 hộ, lớn gấp nhiều lần so với tiêu chuẩn quy mô hộ gia đình được quy định tại Điều 10 Nghị định số 185/2026/NĐ-CP của Chính phủ. Những khu phố, ấp nêu trên thuộc các địa bàn tập trung nhiều chung cư cao tầng; các khu chế xuất, khu công nghiệp với số lượng công nhân sống trong các khu nhà trọ, nhà lưu trú công nhân tập trung.
Mặt khác, trong quá trình xây dựng phương án thì Ban Thường vụ Đảng ủy, UBND cấp xã đánh giá đây là các cộng đồng dân cư ổn định, tập trung và địa phương đảm bảo được công tác quản lý địa bàn trong suốt thời gian vừa qua.
Do đó, để hạn chế tối đa việc chia tách 1 thôn, tổ dân phố thành nhiều cụm dân cư, để ổn định việc quản trị dân cư, tiếp tục phát huy hiệu quả công tác quản lý của chính quyền cấp xã, UBND cấp xã đề nghị không chia tách, tổ chức lại đối với các khu phố, ấp nêu trên.
Đồng thời, TP còn 10/3.944 khu phố, ấp, thôn, khu dân cư chưa đạt tiêu chuẩn về quy mô số hộ gia đình thuộc các địa bàn có tính chất đặc thù: địa hình chia cắt phức tạp; giao thông đi lại khó khăn; dân cư sinh sống phân tán; thuộc khu vực quy hoạch, giải phóng mặt bằng, tổ chức tái định cư thấp hơn so với tiêu chuẩn tại Điều 10 Nghị định 185/2026 của Chính phủ. Cụ thể:
Hai khu phố tại phường Long Nguyên và phường Tân Thành được thành lập sau sắp xếp, tổ chức lại nhưng chưa đảm bảo tiêu chuẩn về quy mô số hộ gia đình theo quy định. Lý do là vị trí địa lý tách biệt nên không thể ghép thêm với các khu phố, ấp, thôn, khu dân cư khác.
Tám khu phố, ấp, thôn, khu dân cư giữ nguyên không thực hiện sắp xếp, tổ chức lại: 3 khu phố tại phường Bình Quới; 2 ấp thuộc xã đảo Thạnh An; 1 thôn tại xã Long Sơn và 2 khu dân cư thuộc đặc khu Côn Đảo nhưng chưa đảm bảo tiêu chuẩn quy mô số hộ gia đình theo quy định. Lý do 8 khu phố, ấp, thôn, khu dân cư có yếu tố đặc thù, thuộc các địa bàn có tính chất đặc thù như: địa hình chia cắt phức tạp; giao thông đi lại khó khăn; dân cư sinh sống phân tán; thuộc khu vực quy hoạch, giải phóng mặt bằng, tổ chức tái định cư.
Theo thống kê, có 10 phường tăng số lượng khu phố; 17 phường, xã giữ nguyên và 141 phường, xã, đặc khu giảm số lượng khu phố, ấp sau sắp xếp.
Trong đó, phường Dĩ An có số lượng khu phố tăng nhiều nhất (9 khu phố). Xã Đông Thạnh có số lượng ấp giảm nhiều nhất (74 ấp); kế đến là Nhà Bè giảm 67 ấp, xã Bà Điểm giảm 62 ấp, phường Đông Hưng Thuận giảm 56 khu phố.
