Chiến sự Trung Đông tiếp tục leo thang trong khi các phát ngôn của Mỹ và Iran về đàm phán vẫn còn khác biệt.
Iran đưa ra 8 yêu cầu với Mỹ, “lạnh nhạt” với đề xuất 15 điểm của Mỹ
Các quan chức Iran ngày 25-3 đã tỏ thái độ lạnh nhạt trước đề xuất 15 điểm của Mỹ nhằm đạt được một lệnh ngừng bắn.
Một “quan chức chính trị - an ninh cấp cao” Iran nói với đài Press TV rằng cuộc chiến sẽ chỉ dừng lại “theo các điều kiện và lộ trình do Tehran tự quyết”.
Quan chức này đã nêu ra 8 điều kiện của Iran, gồm:
. Công nhận “quyền tự nhiên và hợp pháp” của Tehran đối với eo biển Hormuz;
. Chấm dứt chiến tranh chống lại Iran và toàn bộ các lực lượng đồng minh (hãng Reuters dẫn 6 nguồn tin trong khu vực rằng Iran đã nói với các bên trung gian rằng Lebanon phải được đưa vào bất kỳ thỏa thuận ngừng bắn nào);
. Bồi thường chiến tranh;
. Các cam kết cụ thể nhằm ngăn việc tái diễn xung đột;
. Chấm dứt hành động gây hấn của đối phương;
. Đóng cửa toàn bộ các căn cứ của Mỹ trong khu vực;
. Dỡ bỏ mọi lệnh trừng phạt;
. Bỏ hạn chế chương trình tên lửa của Tehran;
Cùng ngày, Ngoại trưởng Iran - ông Abbas Araqchi nói rằng nước này đang xem xét một đề xuất của Mỹ nhưng không có ý định tiến hành đàm phán để kết thúc xung đột.
Ông Araghchi nói thêm rằng đề xuất của Mỹ đang được các cấp lãnh đạo cao nhất tại Tehran xem xét, nhưng việc trao đổi thông điệp thông qua các bên trung gian “không đồng nghĩa với đàm phán với Mỹ”.
“Hiện tại, chính sách của chúng tôi là tiếp tục kháng chiến. Chúng tôi không có ý định đàm phán. Cho đến nay chưa có cuộc đàm phán nào diễn ra, và tôi tin rằng lập trường của chúng tôi hoàn toàn dựa trên nguyên tắc” - ngoại trưởng Iran nhấn mạnh, nói thêm rằng “việc nói tới đàm phán lúc này là thừa nhận thất bại”.
Theo các nguồn tin, đề xuất 15 điểm của Tổng thống Mỹ Donald Trump, được gửi thông qua Pakistan, kêu gọi Iran loại bỏ kho dự trữ uranium làm giàu ở mức cao, ngừng làm giàu uranium, hạn chế chương trình tên lửa đạn đạo và cắt giảm nguồn tài trợ cho các đồng minh trong khu vực.
Nhà Trắng từ chối tiết lộ chi tiết cụ thể của đề xuất và cảnh báo sẽ leo thang các đợt tấn công.
“Nếu họ [Iran] không hiểu rằng họ đã bị đánh bại về mặt quân sự và sẽ tiếp tục bị như vậy, Tổng thống Trump sẽ đảm bảo họ phải hứng chịu những đòn tấn công mạnh hơn bất kỳ lần nào trước đây” - Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt nói với các phóng viên hôm 25-3.
Một quan chức quốc phòng cấp cao của Israel cho biết nước này hoài nghi việc Iran sẽ chấp nhận các điều khoản, đồng thời lo ngại các nhà đàm phán Mỹ có thể nhượng bộ. Một nguồn tin thứ hai cho biết Israel cũng muốn bất kỳ thỏa thuận nào phải duy trì quyền tiến hành các đòn tấn công phủ đầu của Tel Aviv.
Gia tăng các cuộc tấn công
Cuộc chiến vẫn diễn ra dữ dội. Không có dấu hiệu giảm bớt các đợt không kích nhằm vào Iran, cũng như các cuộc tấn công bằng UAV và tên lửa của Iran nhằm vào Israel và các đồng minh của Mỹ.
Một quan chức quân đội Israel, khi được hỏi liệu nước này có điều chỉnh kế hoạch quân sự sau khi ông Trump nói các cuộc đàm phán đang diễn ra hay không, cho biết “mọi thứ gần như vẫn diễn ra bình thường”.
Quân đội Israel cho biết đã tiến hành nhiều đợt tấn công mới nhằm vào các xưởng đóng tàu hải quân của Iran và các mục tiêu khác.
Hãng tin bán chính thức SNN của Iran đưa tin về một khu dân cư tại thủ đô Tehran đã bị trúng đạn, lực lượng cứu hộ đang tìm kiếm trong đống đổ nát.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran (IRGC) tuyên bố đã tiến hành các đợt tấn công mới nhằm vào Israel và các căn cứ của Mỹ tại Kuwait, Jordan và Bahrain.
Ngày 25-3, một số quốc gia Vùng Vịnh, cùng với Jordan, đã ra tuyên bố chung yêu cầu Iraq hành động ngay lập tức để chấm dứt các cuộc tấn công do các nhóm vũ trang thân Iran tiến hành từ lãnh thổ Iraq.
Một số nhóm tại Iraq thuộc phong trào thân Tehran mang tên “Kháng chiến Hồi giáo tại Iraq” tuyên bố hằng ngày đã thực hiện “hàng chục” cuộc tấn công bằng UAV và tên lửa nhằm vào “kẻ thù” tại Iraq và Trung Đông, nhưng không nêu rõ mục tiêu cụ thể.
Cùng ngày, hãng thông tấn Tasnim dẫn một nguồn tin quân sự Iran cảnh báo rằng Tehran có thể mở thêm các mặt trận chiến lược, bao gồm khu vực quanh eo biển Bab el-Mandeb, nếu Mỹ và Israel tiến hành các hành động quân sự nhằm vào các hòn đảo của Iran hoặc tìm cách gây sức ép thông qua các hoạt động hải quân.
Eo biển Bab el-Mandeb nối Biển Đỏ với Vịnh Aden và Ấn Độ Dương, đóng vai trò là điểm nghẽn quan trọng đối với thương mại toàn cầu, đặc biệt là các chuyến vận chuyển dầu mỏ và khí tự nhiên.
“Nếu đối phương tiến hành bất kỳ hành động trên bộ nào nhằm vào các hòn đảo của Iran hoặc bất kỳ phần lãnh thổ nào của chúng tôi, hoặc tìm cách gây tổn thất cho Iran thông qua các hoạt động hải quân tại Vịnh Ba Tư hoặc Biển Oman, chúng tôi sẽ mở thêm các mặt trận khác như một ‘đòn bất ngờ’” - nguồn tin nói.
Thị trường phản ứng tích cực với đề xuất ngừng bắn
Giá dầu giảm và thị trường chứng khoán tăng điểm trong ngày 25-3 sau khi xuất hiện thông tin về kế hoạch của Mỹ nhằm chấm dứt chiến tranh với Iran, dù Tehran ngay lập tức bác bỏ các động thái từ phía Washington, theo hãng tin AFP.
Dầu Brent chuẩn toàn cầu giảm 2,2%, xuống còn 102,22 USD/thùng. Dầu West Texas Intermediate của Mỹ cũng giảm 2,2%, xuống 90,32 USD/thùng.
Phố Wall chốt phiên trong sắc xanh, với chỉ số Dow Jones tăng 0,7%, S&P 500 tăng 0,5% và Nasdaq thiên về công nghệ tăng 0,8%.
Tại châu Âu, các thị trường London, Frankfurt và Paris đều tăng gần 1,5% khi đóng cửa.
Các thị trường châu Á cũng ghi nhận mức tăng mạnh, dẫn đầu là Tokyo với mức tăng gần 3%.
