Xung đột giữa Israel và Hezbollah tiếp tục leo thang khi quân đội Israel gia tăng các đợt không kích và mở rộng chiến dịch trên bộ tại miền nam Lebanon. Trong khi Lebanon ghi nhận hàng chục người thương vong, Hezbollah cũng tuyên bố đáp trả bằng nhiều cuộc tấn công nhằm vào lực lượng Israel ở khu vực biên giới.
Ngày đẫm máu ở Lebanon
Ngày 26-5, Bộ Y tế Lebanon cho biết các cuộc không kích của Israel nhằm vào lực lượng Hezbollah ở miền nam nước này vào cùng ngày đã khiến 31 người thiệt mạng và 40 người bị thương, hãng thông tấn quốc gia Lebanon NNA đưa tin.
Theo hãng tin Reuters, Israel đã không kích tổng cộng 120 đợt vào Lebanon trong ngày 26-5, là một trong những ngày tấn công quy mô lớn nhất của Israel nhắm vào Lebanon thời gian qua.
Bộ Y tế Lebanon cho biết trong số người chết bao gồm ít nhất 4 trẻ em và 3 phụ nữ, song không phân biệt giữa dân thường và các tay súng. Riêng khu vực Burj al-Shamali gần thành phố Tyre ghi nhận 14 người thiệt mạng.
Theo Bộ Y tế Lebanon, số thương vong nói trên được ghi nhận sau hàng loạt cuộc tấn công quân sự của Tel Aviv nhằm vào nhiều thị trấn và làng mạc ở khu vực này trong ngày qua.
Phần mình, lực lượng Hezbollah tuyên bố đã thực hiện 32 chiến dịch riêng rẽ nhằm vào quân đội Israel hoạt động tại miền nam Lebanon trong ngày 26-5.
Theo thông báo của Hezbollah, các tay súng của lực lượng này đã tham gia giao tranh trực tiếp, đồng thời triển khai các đợt tập kích quy mô lớn bằng rocket, pháo binh và UAV để đối phó đà tiến quân của Israel, đặc biệt tập trung quanh thị trấn Zawtar al-Sharqiya.
Về phía Israel, Ngoại trưởng Israel - ông Gideon Saar ngày 27-5 khẳng định rằng “Israel không có tham vọng đối với lãnh thổ Lebanon” và Lebanon chịu trách nhiệm về “sự hiện diện của lực lượng Israel ở miền nam Lebanon”.
Theo ông Saar, chiến dịch quân sự kéo dài nhiều tháng của Israel nhằm vào Lebanon là “hệ quả của việc chính phủ Lebanon hoàn toàn thất bại trong việc thực hiện nghĩa vụ” nhằm giữ các tay súng Hezbollah ở phía bắc sông Litani.
Trước đó, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tối 26-5 tuyên bố nước này đang “tăng cường các hoạt động quân sự” tại Lebanon bằng cách kiểm soát các vị trí chiến lược và củng cố vùng đệm an ninh, theo tờ The Times of Israel.
“Chúng tôi đang tăng cường chiến dịch tại Lebanon. IDF đang triển khai lực lượng lớn trên bộ và kiểm soát các vị trí có ý nghĩa chiến lược. Chúng tôi đang củng cố vùng đệm an ninh để bảo vệ các cộng đồng ở miền bắc Israel” - ông Netanyahu nói.
Kênh Al Jazeera đưa tin quân đội Israel trong khoảng 10 giờ ngày 26-5 đã ban hành lệnh sơ tán bắt buộc đối với gần 50 thị trấn, làng mạc và toàn bộ thành phố Nabatieh ở miền nam Lebanon trước các cuộc tấn công dự kiến. Quân đội Israel yêu cầu người dân tại các khu vực bị nhắm mục tiêu phải di chuyển về phía bắc sông Zahrani, nằm cách biên giới Israel khoảng 40 km.
Ảnh hưởng hòa đàm Mỹ-Iran?
Theo truyền thông Israel, trước đó Tel Aviv vẫn duy trì sự kiềm chế do sức ép từ Mỹ, nước đang nỗ lực hoàn tất một thỏa thuận với Iran.
Một số hãng tin tiếng Do Thái cho biết Washington đã chấp thuận kế hoạch mở rộng chiến dịch quân sự của Israel chống Hezbollah trong những ngày tới, song cảnh báo Tel Aviv không tiến hành các cuộc tấn công tại Beirut do lo ngại ảnh hưởng tới các cuộc đàm phán Mỹ - Iran, theo The Times of Israel.
Đại sứ Mỹ tại Israel Mike Huckabee được cho là đã thông báo với Nhà Trắng về ý định mở rộng chiến dịch của Israel tại Lebanon vào tối 26-5. Theo kênh Channel 12, phía Mỹ nhắn Israel “không phá hủy các tòa nhà ở Beirut”.
Tuy nhiên, một quan chức cấp cao Israel nói với Channel 12 rằng vẫn có “sự chấp thuận đối với các vụ ám sát có mục tiêu tại Beirut nếu xuất hiện cơ hội tác chiến phù hợp”.
Các quan chức Israel khác cũng thừa nhận với kênh Channel 13 rằng nước này có “quyền tự do hành động lớn hơn ở miền nam Lebanon, nhưng hạn chế hơn tại Beirut”, đồng thời nhấn mạnh rằng Israel không muốn mình bị xem là nguyên nhân làm suy yếu thỏa thuận giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Iran.
Ông Rami Khouri, nghiên cứu viên cao cấp về chính sách công tại ĐH Mỹ ở Beirut (Lebanon), cho rằng đây không phải lần đầu Israel tìm cách đạt mục tiêu bằng các chiến dịch quân sự quy mô lớn tại Lebanon.
“Đây là lần thứ bảy trong khoảng 50 năm qua Israel tiến vào Lebanon bằng hành động quân sự lớn. Và lần nào họ cuối cùng cũng phải rút lui, bởi sức mạnh quân sự không thể giúp đạt được các mục tiêu chính trị” - ông Khouri nói với Al Jazeera.
Tuy nhiên, theo ông Khouri, tình hình hiện nay khác trước vì các hành động quân sự của Israel tại Lebanon giờ đây gắn liền với Mỹ và cuộc chiến với Iran.
“Mỹ đang rất muốn chấm dứt cuộc chiến với Iran, và để làm được điều đó, họ phải chấm dứt cuộc chiến ở Lebanon” - ông nói, thêm rằng vấn đề lớn chưa được giải quyết không còn là liệu Mỹ và Iran có thể đạt được thỏa thuận hay không.
Trong khi đó, nhà phân tích các vấn đề an ninh Ali Rizk cho rằng Mỹ có thể chấp nhận yêu cầu “kiên quyết” của Iran về việc đưa Lebanon vào bất kỳ thỏa thuận nào nhằm chấm dứt xung đột.
“Tôi nghĩ đây là cái giá khá nhỏ đối với Mỹ để đổi lấy việc eo biển Hormuz được mở lại và đạt được một thỏa thuận rộng hơn” - ông Rizk nói, lưu ý rằng Hezbollah không phải là mối đe dọa đối với lợi ích của Mỹ mà là “mối đe dọa đối với sự mở rộng ảnh hưởng của Israel” trong khu vực.
“Vì vậy, tôi nghĩ đây có thể là một sự đánh đổi mà người Mỹ có thể, tôi nhấn mạnh là có thể, chấp nhận nếu điều đó giúp giải quyết các vấn đề kinh tế [liên quan việc eo biển Hormuz bị phong tỏa]” - ông Rizk nhận định.
Những vấn đề chính trong đàm phán Mỹ - Iran
Các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran nhằm chấm dứt xung đột và hạ nhiệt căng thẳng tại Trung Đông đang xoay quanh nhiều vấn đề gai góc, từ chương trình hạt nhân, tên lửa đạn đạo cho tới các lệnh trừng phạt kinh tế, theo hãng tin Reuters.
Một trong những điểm nóng lớn nhất là eo biển Hormuz. Tehran xem quyền kiểm soát tuyến hàng hải chiến lược này là đòn bẩy quan trọng, trong khi Washington coi việc phong tỏa các cảng biển của Iran là công cụ gây áp lực chủ chốt.
Vấn đề hạt nhân tiếp tục là trọng tâm tranh cãi. Mỹ cho rằng Iran muốn phát triển bom hạt nhân, còn Tehran khẳng định chương trình hạt nhân chỉ phục vụ mục đích hòa bình.
Ngoài ra, Washington cũng muốn Iran hạn chế tầm bắn tên lửa đạn đạo để không thể vươn tới Israel. Tehran nhiều lần bác bỏ yêu cầu này, cho rằng năng lực tên lửa là quyền phòng vệ không thể đem ra thương lượng.
Về kinh tế, Iran đang thúc đẩy việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt và giải phóng hàng chục tỉ USD tài sản bị đóng băng ở nước ngoài, đồng thời yêu cầu được bồi thường thiệt hại chiến tranh.
