Tình hình Trung Đông nổi bật với tin Tổng thống Mỹ Donal Trump đề xuất Hải quân Mỹ hộ tống các tàu bị mắc kẹt ở eo biển Hormuz do lệnh phong tỏa của Mỹ và do các hành động của Iran.
Có tín hiệu tích cực từ đàm phán Mỹ-Iran
Ngày 3-5, ông Trump cho biết các đại diện Mỹ "đang có những cuộc thảo luận rất tích cực" với Iran khi hai nước trao đổi các đề xuất hòa bình, theo đài CNN.
“Tôi biết rằng các đại diện của tôi đang có những cuộc thảo luận rất tích cực với Iran, và những cuộc thảo luận này có thể dẫn đến điều gì đó rất tích cực cho tất cả” - ông Trump đăng trên mạng xã hội Truth Social.
Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff đã nói với CNN trước đó rằng “chúng tôi đang đàm phán” khi được hỏi về tình trạng các cuộc thảo luận với Iran.
Những bình luận của ông Trump đánh dấu một sự thay đổi so với những phát ngôn ông đưa ra một ngày trước đó. Trong đó ông nói rằng ông “không thể tưởng tượng” đề xuất mới nhất từ Iran “sẽ được chấp nhận vì họ vẫn chưa phải trả giá đủ lớn cho những gì họ đã gây ra cho nhân loại”.
Ngày 2-5, hãng thông tấn bán chính thức Tasnim của Iran đưa tin rằng Tehran đã gửi tới Mỹ thông qua nhà trung gian Pakistan một đề xuất gồm 14 điểm, trong đó kêu gọi chấm dứt hoàn toàn và lâu dài các hành động thù địch, đồng thời yêu cầu Washington rút toàn bộ lực lượng khỏi khu vực.
Ngày 3-5, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran - ông Esmaeil Baghaei cho hay Mỹ đã phản hồi đề xuất của Iran thông qua Pakistan và Tehran đang xem xét câu trả lời của Washington.
Ông Baghaei nói rằng “đề xuất 14 điểm” của Iran không bao gồm vấn đề hạt nhân.
“Kế hoạch 14 điểm của chúng tôi chỉ tập trung vào việc chấm dứt chiến tranh và không đề cập đến vấn đề hạt nhân. Ở giai đoạn này, trọng tâm của chúng tôi là các chi tiết cụ thể về việc chấm dứt chiến tranh trong khu vực, bao gồm Lebanon” - ông Baghaei cho biết.
Ông Trump: Mỹ sẽ "giải cứu" các tàu bị mắc kẹt ở eo biển Hormuz
Ông Trump cho biết Mỹ sẽ bắt đầu hộ tống các tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz trong một nỗ lực mà ông gọi là “Dự án Tự do”.
Ông Trump thông báo chiến dịch này sẽ bắt đầu vào ngày 4-5. Hiện chưa rõ chiến dịch sẽ diễn ra như thế nào hoặc liệu có sự phối hợp với Tehran hay không.
Tổng thống Mỹ nói rằng “các quốc gia trên khắp thế giới, hầu hết không liên quan tranh chấp ở Trung Đông” đã yêu cầu Mỹ giải phóng các tàu thuyền “bị mắc kẹt” ở eo biển quan trọng này.
“Họ chỉ là những người ngoài cuộc trung lập và vô tội! Vì lợi ích của Iran, Trung Đông và Mỹ, chúng tôi đã nói với các quốc gia này rằng chúng tôi sẽ hướng dẫn tàu của họ an toàn ra khỏi các tuyến đường thủy bị hạn chế này, để họ có thể tự do và thuận lợi tiếp tục công việc của mình” - ông Trump cho hay.
Ông Trump nhấn mạnh rằng nếu quá trình trên bị can thiệp, sự can thiệp đó “sẽ phải được xử lý mạnh tay”.
Tàu hàng bị tấn công ngoài khơi Iran
Cơ quan Điều hành Thương mại Hàng hải Anh (UKMTO) ngày 3-5 thông báo rằng một tàu chở hàng rời đang di chuyển gần bờ biển Iran đã bị “tấn công bởi nhiều tàu nhỏ”, theo CNN.
UKMTO cho biết thủy thủ đoàn của tàu đều an toàn và không có tác động nào đến môi trường do vụ tấn công gây ra. UKMTO không nêu rõ tàu này đăng ký tại quốc gia nào.
Sau đó, hãng thông tấn bán chính thức Fars của Iran đưa tin con tàu không bị bắt giữ mà bị hải quân Iran chặn lại để kiểm tra giấy tờ như một phần của quy trình giám sát.
