Chú ý rà soát lại toàn bộ nội dung quảng cáo trước 'giờ G'

Các chuyên gia nhận định, việc tuân thủ quy định về thuế, trách nhiệm quảng cáo, livestream... không còn là chuyện “tùy tâm” mà đã trở thành năng lực sống còn của cả doanh nghiệp lẫn các nhà sáng tạo nội dung.

Rà soát lại toàn bộ nội dung quảng cáo trước "giờ G"

Theo Luật sư (LS) Trần Viết Hà, Giám đốc Công ty Luật Hà và Cộng sự, Luật Thương mại điện tử (TMĐT) có hiệu lực từ ngày 1-7 là bước ngoặt lớn cho nền kinh tế số. Để đảm bảo thực thi hiệu quả và tránh sai sót, các nhà sáng tạo nội dung (creator) và các đơn vị hoạt động TMĐT cần chủ động tìm hiểu kỹ các quy định mới.

Bên cạnh đó, việc nắm rõ Luật An ninh mạng, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân, Nghị định 174/2026/NĐ-CP hay Thông tư 12/2026/TT-BVHTTDL cũng là điều bắt buộc để biết rõ những gì được nói, được làm, được quảng cáo, tránh tình trạng vi phạm pháp luật vì thiếu hiểu biết.

LS Trần Viết Hà cũng cho rằng, đây là thời điểm để các nhà sáng tạo nội dung rà soát và kiểm tra lại các hợp đồng cộng tác với nhãn hàng và đối chiếu với quy định mới xem có vấn đề nào có khả năng vi phạm thì tự giác tiến hành gỡ bỏ.

Bên cạnh hành lang pháp lý về nội dung, nghĩa vụ thuế trên môi trường số cũng là mắt xích cốt lõi. LS Trần Thị Thu Trang, Tổng Giám đốc Công ty Thuế Hợp Luật lưu ý, dù hoạt động trực tuyến, các creator vẫn là đối tượng có nghĩa vụ thuế như mọi cá nhân, tổ chức kinh doanh khác. Yêu cầu đầu tiên và bắt buộc là phải đăng ký, kê khai và nộp thuế đầy đủ.

Thực tế, thu nhập của Creator đến từ rất nhiều nguồn khác nhau như doanh thu quảng cáo, tài trợ thương hiệu, tiếp thị liên kết (affiliate), quà tặng livestream, bán khóa học trực tuyến, kinh doanh trên sàn TMĐT... Tùy thuộc vào mô hình hoạt động, nghĩa vụ thuế sẽ có sự khác biệt. Tuy nhiên, từ thực tiễn tư vấn, LS Trang chỉ ra nhiều nhà sáng tạo nội dung vẫn mơ hồ về thuế và dòng tiền, dẫn đến các sai sót nghiêm trọng như: chưa đăng ký kinh doanh; kê khai thiếu doanh thu; sử dụng chung tài khoản ngân hàng cho mục đích cá nhân và kinh doanh; không lưu giữ chứng từ hoặc chậm nộp thuế.

Trong bối cảnh hành lang pháp lý ngày càng chặt chẽ, theo LS Trang, những sai sót này có thể dẫn đến rủi ro bị truy thu thuế, xử phạt vi phạm hành chính, tính tiền chậm nộp, thậm chí ảnh hưởng đến uy tín cá nhân và hoạt động kinh doanh trong dài hạn.

Do đó, để quản trị rủi ro, LS Trang nhấn mạnh, các creator và nhà kinh doanh online cần quản lý chặt chẽ doanh thu từ các nền tảng, lưu trữ đầy đủ hồ sơ, chứng từ, thường xuyên đối chiếu số liệu với sao kê ngân hàng và chủ động tham vấn cơ quan thuế khi gặp vướng mắc.

LS Trần Viết Hà khuyến nghị thêm, khi Luật chính thức áp dụng, các KOL, KOC trước khi nhận lời hợp tác cần tự trang bị kiến thức để kiểm tra tính pháp lý của sản phẩm (giấy phép quảng cáo, giấy công bố sản phẩm của nhãn hàng).

Đặc biệt, hợp đồng thương mại phải quy định rõ phạm vi công việc, thời hạn sử dụng hình ảnh và chế tài phạt cụ thể nếu nhãn hàng tự ý thay đổi hàm lượng, chất lượng sản phẩm làm ảnh hưởng đến uy tín của Creator. Khi xảy ra tranh chấp, chi phí giải quyết thuộc về ai cũng cần được quy định rõ ràng để bảo vệ quyền lợi chính đáng cho các bên.

Bước chuyển dịch sang "chuyên nghiệp hóa"

Dưới góc nhìn kinh tế, bà Vick Lại, Giám đốc điều hành MCV Shoppertainment, nhìn nhận ngành kinh tế sáng tạo tại Việt Nam đang là động lực quan trọng cho thương mại số.

Tuy nhiên, sự phát triển quá nhanh đã để lại những khoảng trống lớn về trách nhiệm xã hội và bản quyền. Đã đến lúc ngành này phải chuyển từ giai đoạn tăng trưởng số lượng sang "chuyên nghiệp hóa" - nơi các nhà sáng tạo nội dung buộc phải hội tụ đủ 3 yếu tố: Sáng tạo, uy tín và tuân thủ pháp luật.

Đồng quan điểm, KOC Hưng Lương thẳng thắn thừa nhận: “Câu chuyện pháp lý sắp tới không chỉ dừng lại ở góc độ hành chính, mà hoàn toàn có thể dẫn đến rủi ro hình sự. Sáng tạo sạch không chỉ là làm nội dung không vi phạm chính sách nền tảng, mà cốt lõi là không vi phạm pháp luật. Kiếm tiền trên nền tảng thì không khó, nhưng kiếm tiền tốt thì cần làm chính xác, nhanh và tập trung tối đa”.

Ông Hưng cho rằng, để bền vững với nghề, các KOC bắt buộc phải chọn lọc sản phẩm kỹ càng, tuyệt đối không nhận quảng cáo đại trà, vô tội vạ các sản phẩm không rõ nguồn gốc.

Ở góc độ nhãn hàng, bà Rozy Tran, Đại diện SMD chia sẻ rằng, một thương hiệu khi tìm kiếm Creator để hợp tác không phải lúc nào cũng đặt yếu tố giá cả lên hàng đầu. Điều nhãn hàng quan tâm hơn cả là sự phù hợp với khách hàng mục tiêu, sự đồng điệu với hình ảnh thương hiệu và tác động thực tế của chiến dịch. Khi thị trường được minh bạch hóa, nhãn hàng sẽ tự tin đầu tư hơn, các Creator có năng lực thật sự sẽ được ghi nhận xứng đáng và toàn bộ hệ sinh thái sẽ phát triển bền vững.

Dù vậy, từ trải nghiệm thực tế, KOL Quang Minh (Đích Lép) cho rằng, không phải lúc nào các nhà sáng tạo cũng có toàn quyền kiểm soát mọi hoạt động hợp tác.

Do đó, Creator rất cần sự đồng hành từ các đơn vị chuyên nghiệp trong việc thẩm định chất lượng sản phẩm, đánh giá rủi ro và đảm bảo tính minh bạch trước khi quảng bá đến người tiêu dùng.

Đồng thời, KOL Quang Minh kỳ vọng cơ quan chức năng sẽ có thêm những hướng dẫn và hành lang pháp lý rõ ràng hơn để bảo vệ quyền lợi chính đáng của người sáng tạo, đặc biệt là các vấn đề liên quan đến nội dung, bản quyền và hợp tác thương mại trên môi trường số.

Để hiện thực hóa câu chuyện "sạch và bền vững", ông Nguyễn Mạnh Tấn, Phó Chủ tịch phụ trách Công nghệ Chi hội KLIC, cho biết đơn vị này đang phối hợp cùng VECOM triển khai “Chiến dịch Khảo sát diện rộng Top 100 Creator Trách nhiệm 2026”.

Chiến dịch nhằm tìm kiếm, sàng lọc và vinh danh những nhà sáng tạo tiên phong tuân thủ pháp luật, thực hành văn hóa ứng xử chuẩn mực. Bên cạnh đó, Chi hội cũng đang phối hợp xây dựng các công cụ quản lý cụ thể như Bộ Tiêu chí KOL Trách nhiệm, Mã định danh R-ID để từng bước hình thành chuẩn mực nghề nghiệp minh bạch, xóa bỏ hoàn toàn các "vùng xám" trên thị trường TMĐT Việt Nam hiện nay.

Sử dụng KOL quảng cáo sai quy định, nhiều doanh nghiệp bị phạt