Sáng 14-5, Báo Tuổi trẻ và Tổng công Điện lực TP.HCM (EVNHCMC) đã tổ chức talkshow “Gỡ vướng để điện mặt trời phát triển”.
Tại đây, TS Nguyễn Phúc Khải, Trường Đại học Bách khoa (Đại học Quốc gia TP.HCM), nhìn nhận điện mặt trời áp mái đang cho thấy rất rõ lợi ích, trước hết là giảm tiền điện hàng tháng. Chỉ thị số 10 của Thủ tướng mới đây càng khuyến khích người dân lắp đặt điện mặt trời. Dù giá thành đầu tư hệ thống điện mặt trời hiện nay rất phù hợp, tuy nhiên so với tiềm năng thì vẫn còn quá ít.
Ông Trần Quốc Tâm, Phó Chủ tịch Hiệp hội Năng lượng tái tạo TP.HCM, nhấn mạnh chúng ta đang lãng phí năng lượng từ điện mặt trời. Tuy nhiên tiền để người dân đầu tư bộ lưu trữ điện đang vướng. Vì vậy, cần có chính sách hỗ trợ để người dân đầu tư bộ lưu trữ điện mặt trời. Khi đó phát triển điện mặt trời tự sản, tự tiêu mới đúng mục tiêu nêu tại Chỉ thị số 10.
Ông Hoàng Đình Lân, đại diện Tổng Công ty Điện lực Miền Nam, cho rằng rào cản pháp lý lớn nhất là đồng bộ quy trình kỹ thuật liên ngành nêu tại Nghị định 58 quy định về xây dựng, phòng cháy chữa cháy. Hiện nay, Nghị định 58 đang được Chính phủ xem xét sửa đổi, bổ sung. Khi đó sẽ tháo gỡ hết rào cản để điện mặt trời phát triển theo chủ trương của Chính phủ.
Tổng giám đốc Tổng Công ty Điện lực TP.HCM Bùi Trung Kiên cũng đồng tình với ý kiến cho rằng hiện nay người dân vẫn chưa có đầy đủ thông tin về điện mặt trời. Thiết bị và công nghệ hiện nay rất tốt, đa số đều được bảo hành từ 10 năm trở lên nhưng cũng ít người biết.
Theo ông Kiên, Chỉ thị 10 của Thủ tướng Chính phủ đặt ra mục tiêu hàng năm có 10% cơ quan công sở và hộ gia đình trên cả nước lắp đặt và sử dụng điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ. Riêng tại TP.HCM có khoảng 3,8 triệu hộ gia đình, ước tính có khoảng 3 triệu căn nhà. Mỗi năm phát triển 10%, tức là phát triển khoảng 300.000 căn nhà có điện mặt trời, con số rất lớn.
“Từ đầu năm 2026 đến nay chỉ mới có hơn 2.400 khách hàng đầu tư điện mặt trời mái nhà, nên dư địa còn rất lớn. Để đạt mục tiêu này, cần có sự tham gia quyết liệt của các địa phương và sự hỗ trợ tài chính cho người dân”, ông Kiên nói.
Ông Nguyễn Xuân Quy, Phó chủ tịch Hiệp hội Năng lượng sạch Việt Nam, cho rằng điện mặt trời có vai trò đặc biệt quan trọng trong chiến lược an ninh năng lượng quốc gia. Các nguồn phát điện truyền thống như thuỷ điện, điện than, điện khí… khó phát triển thêm. Trong khi đó, điện mặt trời mái nhà phát triển rất nhanh, dễ dàng, không tốn đất, không đầu tư thêm hạ tầng; đặc biệt là huy động sức dân nhanh nhất.
“Chỉ thị số 10 của Thủ tướng cho thấy cánh cửa đã mở toang, nhưng còn nhiều “gờ giảm tốc” phải tiếp tục gỡ bỏ, chẳng hạn như phải có cơ chế hỗ trợ để người dân đầu tư hệ thống lưu trữ điện (BESS). Đây là yếu tố quan trọng nhất để điện mặt trời phát huy tối đa hiệu quả”, ông Quy nói.
Ngoài việc đồng tình quan điểm hỗ trợ người dân đầu tư bộ lưu trữ điện, ông kiến nghị Chính phủ tăng hạn mức mua điện dư và tăng giá mua điện dư. Khi đó sẽ có lợi ích kép: người dân có thêm thu nhập, ngành điện không cần phải đầu tư thêm nhà máy phát điện vì đã có hàng chục triệu “nhà máy điện mặt trời mini” của hộ dân và doanh nghiệp.
