Chuyện hai chị em song sinh cao tuổi nhất Việt Nam

Tròn 100 tuổi, hai cụ vừa được Trung tâm Sách kỷ lục Việt Nam xác nhận là cặp song sinh lớn tuổi nhất Việt Nam.

Dọc đoạn đường hơn 100 km từ Hà Nội đến xã Đồng Cam, huyện Cẩm Khê, Phú Thọ, hễ nghe chúng tôi hỏi về gia đình hai cụ Vi Thị Các và Vi Thị Đắc, gần như người dân nào cũng biết. Gia đình hai cụ nổi tiếng không chỉ vì sự trường thọ mà còn bởi truyền thống hiếu thuận suốt mấy mươi năm nay.

Tứ đại đồng đường

Hằng ngày, khoảng 4 giờ sáng, bà Nguyễn Thị Khánh (67 tuổi, con dâu cụ Vi Thị Các) cùng người cháu dâu lại thức dậy thái chuối, cắt rau, cho bầy heo, gà ăn. Sau đó, họ hái rau vườn nhà để kịp bán trong phiên chợ sáng. Lúc này, cậu bé Nguyễn Tuấn Anh (12 tuổi, chắt của cụ Vi Thị Các), như thường lệ, thức dậy giúp mẹ làm bữa sáng và đánh thức em gái mình dậy để cùng đi học. Ông Nguyễn Thanh Luyện (71 tuổi, con trai thứ cụ Các) cũng thức dậy dọn dẹp vườn tược cùng con trai mình trước khi ra đồng.

Người duy nhất “được quyền” dậy muộn nhất là cụ Vi Thị Các, người cao tuổi nhất trong nhà. Cứ trước 10 giờ tối, cụ ngủ một mạch đến tầm hơn 7 giờ sáng hôm sau mới thức, tự làm vệ sinh cá nhân rồi ăn sáng. Cụ bảo: “Tôi thế này quen rồi: bao nhiêu năm làm ruộng nuôi con, cuộc sống lao động đã thành nếp nên tôi không quen được phục vụ”.

Cách đó vài trăm mét là nhà cụ Vi Thị Đắc, em song sinh của cụ Các. Cả gia đình cụ Đắc sống trong một ngôi nhà ba gian nhỏ, hẹp. Vợ chồng cụ có năm người con, hai nam và ba nữ. Cụ ông đã mất từ lâu, cụ Đắc ở vậy với vợ chồng người con út, ông Nguyễn Văn Ất, cùng đám con cháu ông Ất. Lúc nào ngôi nhà cũng đầy ắp tiếng cười đùa rộn rã. Hàng chục năm nay, bốn thế hệ trong nhà chung sống hòa thuận. Lối sống thanh đạm, giản dị, thanh bình luôn hiện hữu trong ngôi nhà nhỏ này.

Niềm vui tuổi già của cụ Vi Thị Đắc là hàn huyên cùng con cháu. Trong ảnh: Cụ Vi Thị Đắc đang trò chuyện cùng chắt. Ảnh: NGUYỄN DÂN

Bí quyết trường thọ

Tôi đến thăm lúc gia đình cụ Các đang dùng bữa cơm chiều. Trước mắt tôi là hình ảnh một bà cụ tuy cao tuổi nhưng còn khá tinh anh với tô cơm đầy ắp. Với tô cơm to như thế, một người khỏe mạnh còn khó ăn hết nhưng cụ vẫn ăn chậm rãi với vẻ ngon lành dù thức ăn khá đạm bạc.

Khi được hỏi về bí quyết sống lâu, mọi người trong gia đình hai cụ đều bảo chẳng có bí quyết gì ngoài việc các cụ luôn sống vui vẻ và thường xuyên lao động. Lúc đã ngoài 90 tuổi, các cụ vẫn làm khá nhiều việc giúp con cháu trong nhà như làm vườn, hái rau, trông cháu, giặt giũ... Hai cụ không nghiện thứ gì ngoài nhai trầu. Chế độ ăn uống của các cụ rất đơn giản: Ngày ăn đủ ba bữa. Bữa sáng thường là bát cháo. Trưa và tối, mỗi bữa hai bát cơm đầy. Ngoài ra, các cụ còn bổ sung các loại hoa quả và bánh ngọt…

Hiện tại, dù đã trăm tuổi, hai cụ vẫn khỏe mạnh, minh mẫn, vẫn có thể tự chăm sóc bản thân như tắm giặt và vệ sinh cá nhân. Thật ra do quen nếp hay lam hay làm, các cụ vẫn thích tìm việc để làm giúp con cháu. Thế nhưng vì muốn bà, muốn mẹ mình được nghỉ ngơi nên con cháu kiên quyết không cho các cụ làm việc nữa, chỉ thỏa hiệp để các cụ tự lo sinh hoạt cá nhân. Và nay, sức khỏe vẫn còn dẻo, tóc bạc phơ cắt ngắn, môi bỏm bẻm nhai trầu...

Theo lời kể của hai cụ thì họ sinh ra trong một gia đình bần nông có đến tám người con. Tuy nhiên, anh chị em các cụ giờ chẳng ai còn sống ngoài họ.

Ngày trước, hai cụ cực khổ làm thuê làm mướn quanh làng, tối mịt mới về tới nhà tranh thủ cấy gặt ở mảnh ruộng nhà mình, thế mà họ vẫn kiếm đủ khoai sắn nuôi các con. Các cụ giữ cái tính hay lam hay làm và chịu thương chịu khó ấy mãi đến giờ. Nay dù tuổi cao nhưng ngày nào hai cụ cũng cố ăn đủ hai bát cơm cho con cháu mừng.

Mãnh liệt như tre

Trải qua hai cuộc chiến tranh, cuộc sống có lúc tưởng như vượt quá sức chịu đựng nhưng các cụ vẫn nuôi dạy và chăm sóc các con chu đáo như cây tre trong vùng đất khô cằn, mảnh đất càng khắc nghiệt, sức sống càng mạnh mẽ. “Có những lúc tôi tưởng như mình sẽ buông xuôi hết…” - cụ Các nói với đôi mắt rưng rưng. Đó là những khi “Đồng tiền kiếm được như muối bỏ biển so với nhu cầu sống của mấy mẹ con” - cụ nói. Nhưng tất cả điều này không làm cụ gục ngã.

Đời hai cụ làm thuê ở đợ, đến đời con cũng chẳng khá hơn. Con cái hai cụ, người nào học cao nhất cũng chỉ biết đọc, biết viết. Cả một đời họ chỉ biết quần quật với chuyện cày cuốc ngoài đồng. Vợ chồng anh Đoàn - cháu cụ Các thì người chạy chợ, người làm phụ hồ kiếm vài chục ngàn đồng/ngày. Duy các đứa chắt đời thứ tư tuy nhỏ nhưng rất ngoan và ham học. Hằng ngày, sau giờ học, các cháu lại phụ gia đình nấu ăn, chăm gia súc, không lúc nào ngơi tay.

Anh Đoàn tự hào: “Việc nhỏ trong nhà đều do tụi nhỏ lo. Cụ bà mắt còn tinh, người vẫn còn minh mẫn, tay chân làm lụng không ngơi nghỉ nên mấy đứa chắt học ở bà cố nhiều lắm…”. Cả bốn đời nhà các cụ đều cực khổ nhưng ai cũng chịu khó, nhẫn nhịn. Chính những nét tính cách ấy đã tạo nên một nếp nhà khiến ai nhìn vào cũng nể phục.

Cứ thế, gia đình tre của các cụ ngày càng sinh sôi…

NGUYỄN DÂN