Trong số báo ngày 22-4, Pháp Luật TP.HCM đã thông tin về việc Sở Xây dựng TP.HCM kiểm tra 11 căn nhà bị nghiêng tại quận Bình Thạnh. Trên thực tế, tại TP.HCM còn khá nhiều nhà cao tầng ở các quận, huyện khác bị nghiêng, lún khá nặng. Có căn nhà bị nghiêng gần 1 m, tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây tai nạn.
Phố nhà nghiêng
Kết quả kiểm tra của Sở Xây dựng cho thấy trên các tuyến đường D2, Xô Viết Nghệ Tĩnh, Chu Văn An, Đinh Bộ Lĩnh (quận Bình Thạnh) có khá nhiều căn nhà bị nghiêng. Tuy nhiên, các tuyến đường Chợ Lớn, 20, 22, 24, 26 khu vực Bình Phú (quận 6) cũng không chịu thua kém với hàng loạt căn nhà cao tầng nghiêng ngả. Trong số đó, nhiều căn nghiêng dựa hẳn sang một bên như nhà 113 Chợ Lớn; 20, 36 đường số 22; 57 đường số 24…
Trở lại quận Bình Thạnh, chúng tôi tiếp tục ghi nhận có hàng chục căn nhà nghiêng dọc hai bên tuyến đường Chu Văn An, đoạn từ cầu Chu Văn An đến đường Đinh Bộ Lĩnh (phường 26). Đáng kể nhất phải kể đến căn nhà một trệt, ba lầu 126 Chu Văn An đã nghiêng khoảng 0,5 m khiến ba căn nhà cao tầng kiên cố sát vách cũng lệch theo. Tình trạng “dựa vào nhà hàng xóm” cũng xuất hiện ở các căn nhà 197, 223, 258…
Căn nhà 126 Chu Văn An, quận Bình Thạnh tựa hẳn sang nhà bên cạnh. Ảnh: MP
Để khắc phục sự cố, chủ nhà 126 Chu Văn An đã… dùng tấm tôn che đi khoảng hở giữa hai bức tường. Chủ các căn nhà 169, 192-198 Đinh Bộ Lĩnh cũng thực hiện tương tự. Một người dân cho hay căn nhà 169 bị nghiêng gần 0,8 m từ nhiều năm qua nhưng chủ nhà không khắc phục. Chủ khách sạn Quỳnh Như nằm sát vách nhà 126 Chu Văn An cho hay khu vực này nhà cửa san sát nhau nên dù bị “tựa qua tựa lại” cũng chưa xảy ra sự cố gì. Tuy nhiên, về lâu dài, các cơ quan chức năng cần yêu cầu các chủ nhà nghiêng có giải pháp khắc phục kịp thời, tránh để xảy ra hậu quả đáng tiếc.
Tiếp xúc với chúng tôi, chủ một căn nhà nghiêng biện bạch: đúng là bằng mắt thường có thể nhận thấy rõ độ nghiêng của nhà. Nhưng do những căn nhà nghiêng đều có các điểm tựa là nhà lân cận nên khó có thể gây ra hậu quả. Ngoài ra, để khắc phục nhà nghiêng không hề đơn giản, tốn khá nhiều chi phí nên hầu như chẳng ai chịu làm.
Chủ nhà phải chịu trách nhiệm
Như vậy, việc khắc phục sự cố nhà nghiêng có mang tính chất bắt buộc? Ai sẽ bỏ chi phí để khắc phục sự cố? Về vấn đề này, Phó Giám đốc Sở Xây dựng Nguyễn Văn Hiệp khẳng định: “Quy định pháp luật về xây dựng, về quản lý chất lượng công trình đã nói rõ chủ công trình có nguy cơ sụp đổ bắt buộc phải có trách nhiệm khắc phục sự cố bằng chi phí của mình”.
Luật Xây dựng năm 2003, tại Điều 84 về sự cố công trình trong xây dựng quy định: Trong quá trình thi công, vận hành, khai thác, sử dụng nếu sự cố công trình xảy ra thì nhà thầu, chủ sở hữu hoặc người quản lý sử dụng phải ngừng thi công, vận hành, khai thác, sử dụng và có biện pháp kịp thời để đảm bảo an toàn cho người và tài sản. Cạnh đó, còn phải thực hiện các biện pháp cần thiết để ngăn ngừa nguy hiểm có thể xảy ra và thông báo cho cơ quan có thẩm quyền biết. Cơ quan có thẩm quyền trong trường hợp này phải thực hiện ngay các biện pháp khẩn cấp và chỉ định công ty kiểm định để xác định nguyên nhân, làm rõ trách nhiệm.
Điều 86 Luật Xây dựng cũng cho biết thêm: Việc phá dỡ công trình được thực hiện bắt buộc trong trường hợp có nguy cơ sụp đổ làm ảnh hưởng đến cộng đồng và công trình lân cận.
Về khắc phục sự cố, mục III Nghị định 209/2004 quy định: Sự cố phải được xác định nguyên nhân và khắc phục triệt để. Tổ chức, cá nhân gây ra sự cố có trách nhiệm bồi thường thiệt hại và chi phí cho việc khắc phục sự cố. Tiếp đó, Thông tư 12/2005 của Bộ Xây dựng hướng dẫn thêm: Với công trình bị yêu cầu phá dỡ do có nguy cơ sụp đổ làm ảnh hưởng đến cộng đồng và lân cận, nếu chủ đầu tư không chấp hành thì sẽ bị cưỡng chế tháo dỡ và chịu mọi chi phí cho công tác tháo dỡ.
Như vậy, về mặt quy định pháp luật đã rõ: Chủ đầu tư nhà nghiêng, lún (gọi chung là có sự cố) bắt buộc phải thuê đơn vị kiểm định để xác định nguyên nhân và tìm giải pháp khắc phục. Trong trường hợp công trình không thể tồn tại thì phải chấp hành lệnh tháo dỡ. Mọi chi phí kiểm định, khắc phục sự cố đều do chủ đầu tư chi trả. Nếu không chấp hành, Nhà nước có quyền cưỡng chế và chủ đầu tư vẫn phải chịu toàn bộ chi phí tháo dỡ.
CẨM TÚ - MINH PHONG
