Podcast:
Theo NDTV, gan là cơ quan rất quan trọng, giúp lọc độc tố, tạo mật để tiêu hóa và điều hòa quá trình chuyển hóa trong cơ thể. Khi gan khỏe mạnh, cơ thể sẽ hoạt động cân bằng hơn, sức đề kháng tốt hơn và đào thải chất cặn hiệu quả.
Tuy nhiên, bệnh gan nhiễm mỡ, đặc biệt là gan nhiễm mỡ không do rượu (NAFLD) đang ngày càng phổ biến do lối sống ít vận động, ăn uống dư thừa calo, nhiều đường và tình trạng thừa cân, béo phì. Nếu không được kiểm soát, mỡ tích tụ trong gan có thể dẫn đến viêm gan, xơ gan và nhiều biến chứng nguy hiểm khác.
Vai trò của chế độ ăn uống
Chế độ ăn hợp lý là nền tảng trong việc phòng ngừa và kiểm soát gan nhiễm mỡ. Một thực đơn cân bằng, giàu thực phẩm tự nhiên, ít qua chế biến sẽ giúp giảm tích tụ mỡ trong gan và cải thiện chức năng gan. Việc ưu tiên dưỡng chất tốt và hạn chế chất béo xấu, đường tinh luyện là chìa khóa để bảo vệ gan lâu dài.
Thực phẩm nên ăn và nên tránh
1. Dầu mỡ
- Nên dùng: Dầu ô liu nguyên chất nhờ giàu chất béo không bão hòa đơn và chất chống oxy hóa, giúp giảm mỡ gan và hỗ trợ sức khỏe tim mạch.
- Nên tránh: Các loại dầu hạt đã qua đun nóng nhiều lần, vì có thể sinh ra hợp chất gây oxy hóa và tổn thương gan.
2. Đồ ăn vặt
- Nên dùng: Các loại hạt như hạnh nhân, óc chó, hạt chia, hạt lanh,... giàu chất xơ, protein và chất béo lành mạnh, giúp kiểm soát cân nặng và tốt cho gan.
- Nên tránh: Thực phẩm đóng gói, siêu chế biến, chứa nhiều phụ gia, đường và chất béo xấu, những yếu tố làm tăng nguy cơ gan nhiễm mỡ.
3. Tinh bột và carbohydrate
- Nên dùng: Ngũ cốc nguyên hạt như yến mạch, lúa mạch, kê,... giàu chất xơ, giúp ổn định đường huyết và tạo cảm giác no lâu, rất có lợi cho bệnh gan nhiễm mỡ.
- Nên tránh: Các sản phẩm làm từ bột mì trắng, chẳng hạn như bánh mì trắng và bánh ngọt, nên được hạn chế. Các loại tinh bột tinh chế này có thể làm tăng đột biến lượng đường trong máu và góp phần tích tụ mỡ trong gan.
Một số lời khuyên khác để giảm nguy cơ mắc bệnh gan nhiễm mỡ:
- Duy trì cân nặng hợp lý thông qua ăn uống khoa học và vận động thường xuyên; chỉ cần giảm 5–10% trọng lượng cơ thể cũng có thể cải thiện rõ rệt tình trạng gan.
- Ưu tiên trái cây, rau xanh, protein nạc, ngũ cốc nguyên hạt và chất béo tốt; hạn chế chất béo bão hòa, đường tinh luyện và thực phẩm chế biến sẵn.
- Uống đủ nước mỗi ngày để hỗ trợ chức năng gan và đào thải độc tố.
- Hạn chế rượu bia, hoặc tốt nhất là tránh hoàn toàn nếu đang mắc gan nhiễm mỡ.
- Kết hợp cả vận động aerobic và tập tăng sức mạnh để cải thiện chuyển hóa.
- Khám sức khỏe định kỳ để theo dõi chức năng gan và phát hiện sớm bất thường.
- Trao đổi với bác sĩ về các loại thuốc đang sử dụng vì một số thuốc có thể ảnh hưởng đến gan.
- Ngủ đủ 7–9 tiếng mỗi đêm để cơ thể phục hồi và duy trì cân bằng chuyển hóa.
