Đất đai, môi trường: Vẫn còn nhiều 'điểm nghẽn' chưa gỡ xong

(PLO)- Ngành Nông nghiệp và Môi trường nắm giữ nguồn lực khổng lồ về đất đai, rừng, khoáng sản nhưng nhiều "điểm nghẽn" vẫn chưa được khơi thông triệt để.

Chiều 29-4, Thủ tướng Lê Minh Hưng làm việc với Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT). Đánh giá cao những kết quả đạt được, Thủ tướng giao hàng loạt nhiệm vụ với thời hạn cụ thể theo từng tuần, từng quý.

Làm thật, không làm cho có

Kết luận buổi làm việc, Thủ tướng cho rằng Bộ Nông nghiệp và Môi trường là một trong ba bộ được Chính phủ biểu dương vì cắt giảm thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh đạt đủ các chỉ tiêu theo yêu cầu.

Theo Thủ tướng, cắt giảm thủ tục nếu làm thật là "một trong những giải pháp nhanh nhất, ngắn nhất để tác động trực tiếp đến tăng trưởng"; giảm chi phí, giảm thời gian tuân thủ cho người dân và doanh nghiệp, củng cố niềm tin vào môi trường kinh doanh. Và quan trọng hơn, Thủ tướng nhắc, "quá trình này là liên tục, nếu cuộc sống đòi hỏi thì phải tiếp tục triển khai", không phải làm một lần rồi thôi.

Việc Bộ NN&MT hoàn thành sớm nhất việc ban hành các nghị định, văn bản quy định chi tiết các luật có hiệu lực từ 1-1 cũng được ghi nhận riêng. Trong bối cảnh nhiều bộ ngành vẫn đang nợ văn bản hướng dẫn, đây được xem là điểm cộng đáng kể.

Thủ tướng Lê Minh Hưng nói Bộ NN&MT là một trong ba bộ được Chính phủ, Thủ tướng biểu dương. Ảnh: G

Vẫn còn những điểm nghẽn gỡ chưa xong

Thủ tướng xác định NN&MT là ngành đa lĩnh vực với 18 lĩnh vực khác nhau, phạm vi quản lý từ trồng trọt, chăn nuôi đến đất đai, khoáng sản, biến đổi khí hậu. Ngành nắm giữ khối lượng tài nguyên khổng lồ, là động lực tăng trưởng lớn nếu được giải phóng đúng cách, hoặc sẽ là "điểm nghẽn" nếu vướng pháp lý.

Thủ tướng khẳng định ngành vừa là "trụ đỡ của nền kinh tế", vừa phải tiên phong trong mục tiêu tăng trưởng hai con số. Tuy nhiên, việc huy động nguồn lực đất đai, tài nguyên cho phát triển vẫn còn vướng mắc. Thủ tục hành chính tuy đã cắt giảm nhưng vẫn còn dư địa để rà soát, phân cấp.

Về môi trường, ba "điểm nóng" cần chuyển biến nhanh hơn là: ô nhiễm không khí tại Hà Nội và TP.HCM; ô nhiễm nguồn nước lưu vực sông và ô nhiễm tại các làng nghề. Ngoài ra, tiến độ thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia như xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững cần được tăng tốc.

Bộ trưởng Bộ NN&MT Trịnh Việt Hùng báo cáo tại cuộc làm việc. Ảnh: VGP

Các nhiệm vụ cụ thể theo từng tuần, tháng, quý

Thủ tướng yêu cầu ngay trong tuần này Bộ NN&MT hoàn thành hướng dẫn thực hiện phân bổ vốn cho các dự án đầu tư công theo kết quả đầu ra, gắn với hạch toán kinh tế - xã hội và đánh giá hiệu quả đầu tư.

Trong tháng 5-2026, Bộ phải hoàn thành và trình một loạt văn bản quan trọng như: hai đề án báo cáo Đảng ủy Chính phủ về quản lý và sử dụng tín chỉ carbon phục vụ phát triển bền vững, và tổng kết Nghị quyết 24 của Trung ương về biến đổi khí hậu, tài nguyên và môi trường. Đây là lĩnh vực đang ngày càng quan trọng trong bối cảnh Việt Nam cam kết các mục tiêu khí hậu quốc tế và thị trường carbon đang hình thành.

Trình Chính phủ Luật sửa đổi Luật Bảo vệ môi trường kèm theo đồng thời các dự thảo văn bản hướng dẫn thi hành, tránh tình trạng luật thông qua nhưng nghị định hướng dẫn ra muộn.

Hoàn thành và đôn đốc các văn bản đẩy mạnh phân cấp cho địa phương trong thực hiện ba chương trình mục tiêu quốc gia.

Trong quý II/2026, Bộ phải hoàn thiện và trình điều chỉnh Quy hoạch sử dụng đất quốc gia ngay sau khi có chủ trương của cấp có thẩm quyền. Số hóa và làm sạch toàn bộ hệ thống dữ liệu đất đai trên toàn quốc vì đây là nền tảng kỹ thuật không thể thiếu cho mọi cải cách quản lý đất đai về sau. Phối hợp với Bộ Xây dựng thiết lập cơ chế xử lý đất bỏ hoang và thu hồi các dự án không triển khai theo cam kết. Hoàn thiện pháp luật về quản lý đất hiếm — lĩnh vực ngày càng có giá trị chiến lược trong chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu.

Bộ NN&MT được giao nhiệm vụ theo từng tuần, từng quý, từng tháng. Ảnh: VGP

Trong quý III/2026, Thủ tướng yêu cầu tập trung vào nông nghiệp và chính sách đất đất đai. Cụ thể là nghiên cứu tổng kết Nghị quyết 18 về đất đai và đề xuất sửa đổi Luật Đất đai — một trong những nhiệm vụ lập pháp nặng nhất của ngành. Xây dựng chương trình tối đa hóa giá trị sử dụng đất nông nghiệp. Hoàn thiện cơ chế, chính sách ưu đãi đủ mạnh để khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp và nông thôn kèm theo đó là phát triển thị trường phụ phẩm nông nghiệp, lĩnh vực hiện còn rất manh mún. Khẩn trương hoàn thiện và trình Nghị định hướng dẫn Nghị quyết của Quốc hội về tháo gỡ các dự án đất đai tồn đọng kéo dài.

Đất lúa: chuyển từ tư duy diện tích sang tư duy hiệu quả

Một điểm đáng chú ý trong phần chỉ đạo của Thủ tướng là quan điểm về hạn mức đất lúa. Thủ tướng yêu cầu chuyển từ quy định cứng về diện tích tối thiểu sang quy định linh hoạt cho phép chuyển đổi các diện tích đất lúa kém hiệu quả sang mục đích khác, nhưng phải "quản lý chặt chẽ, tránh tùy tiện, và khi cần thiết có thể trở lại trồng lúa ngay" để bảo đảm an ninh lương thực.

Thủ tướng cũng chỉ ra một điểm yếu lâu nay của chính sách nông nghiệp: có rất nhiều nghị định, quyết định hỗ trợ và khuyến khích đầu tư vào từng lĩnh vực như thủy sản, chăn nuôi, trồng trọt, thủy lợi… nhưng nhiều chính sách "không rõ nguồn lực thực hiện, chưa đi vào cuộc sống".

Ông giao Bộ NN&MT chủ trì rà soát toàn bộ, chắt lọc những gì thực sự cần thiết, rồi tổng hợp lại thành “một nghị định chung” về chính sách hỗ trợ và khuyến khích đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn, bảo đảm phù hợp thực tế và có tính khả thi.

Thủ tướng nhắc đến các nhiệm vụ thường xuyên, không được buông lỏng như chống khai thác IUU, phòng cháy chữa cháy rừng trong mùa khô, phòng chống và khắc phục hậu quả thiên tai. Cùng với đó là bảo đảm an ninh nguồn nước và an toàn hồ đập, phối hợp liên ngành và hợp tác quốc tế trong chuyển đổi năng lượng công bằng. Chủ động phòng ngừa dịch bệnh trên cây trồng và vật nuôi.

Thủ tướng nói tình hình thay đổi rất nhanh, đòi hỏi phải thích ứng nhanh, thay đổi tư duy, phương pháp làm việc, tham mưu, hoạch định và phản ứng chính sách.

Đừng bỏ lỡ

Video đang xem nhiều

Đọc thêm

Đọc nhiều
Tiện ích
Tin mới