Việt Nam đang triển khai xây dựng các trung tâm tài chính (TTTC) quốc tế tại TP.HCM và Đà Nẵng nhằm nâng cao vị thế của nền kinh tế trong chuỗi giá trị tài chính khu vực.
Để vận hành các trung tâm này một cách hiệu quả, theo các chuyên gia kinh tế, yếu tố quyết định không chỉ nằm ở hạ tầng hay chính sách mà còn ở đội ngũ quản lý và vận hành tài chính cấp cao.
Cần nguồn lực chất lượng cao cho các trung tâm tài chính
Giáo sư Andrew K. Rose, Hiệu trưởng Trường Kinh doanh thuộc Đại học Quốc gia Singapore (NUS Business School) cho rằng, bất cứ nền kinh tế nào phát triển nhanh cũng cần năng lực lãnh đạo để kết nối xuyên suốt các chính sách, hạ tầng và công nghệ.
Qua nghiên cứu nhiều TTTC trên thế giới, GS Andrew K. Rose đánh giá số mô hình thực sự thành công không nhiều. Để vận hành hiệu quả, các trung tâm tài chính cần sự tham gia của nhiều định chế tài chính, sự phối hợp công tư và đội ngũ chuyên môn cao. Với các trung tâm tài chính của Việt Nam, vị này cho rằng nguồn nhân lực quản lý và vận hành chuyên nghiệp vẫn còn thiếu.
"Việt Nam đã xác định một tầm nhìn phát triển rõ ràng, được hỗ trợ bởi các sáng kiến chính sách mạnh mẽ. Khi các sáng kiến chuyển sang giai đoạn triển khai, việc đầu tư vào năng lực lãnh đạo và giáo dục sẽ giúp đảm bảo thị trường vận hành hiệu quả" - Giáo sư Andrew K. Rose nói.
Ông Bùi Doãn Huy, chuyên gia tư vấn độc lập và cựu nghiên cứu sinh của NUS cũng nhìn nhận Việt Nam đang đi sau nhiều TTTC trong khu vực, do đó cần tìm ra lợi thế riêng thay vì sao chép.
Trong đó, nguồn nhân lực trẻ, năng động, am hiểu công nghệ là lợi thế lớn của Việt Nam cần được quan tâm và thúc đẩy chất lượng. Bên cạnh đó, ông Huy cho rằng Việt Nam có thể tận dụng quy mô nền kinh tế nội địa lớn, tiềm năng xuất nhập khẩu và vị trí địa lý để phát triển các dịch vụ tài chính gắn với thương mại và logistics.
Tiến sĩ Nguyễn Tuấn Anh, giảng viên Tài chính, khoa Kinh doanh, Đại học RMIT Việt Nam bày tỏ, để xây dựng một trung tâm tài chính thành công cần tập trung đồng đều 7 vấn đề từ pháp lý, nhân lực cho tới thương mại quốc tế.
Cụ thể gồm: Xây dựng khung pháp lý, phát triển thị trường tài chính, tăng cường nguồn nhân lực, xây dựng cơ sở hạ tầng, tăng cường kết nối quốc tế, thúc đẩy thị trường fintech và phát triển năng lực cạnh tranh cốt lõi.
TS Nguyễn Tuấn Anh cho rằng việc xây dựng thành công các TTTC quốc tế sẽ mở ra cơ hội để Việt Nam hội nhập sâu hơn vào thị trường tài chính toàn cầu. Cạnh đó, điều này mở ra nhiều cơ hội việc làm cho nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực tài chính, kế toán, công nghệ và quản lý; góp phần nâng cao trình độ lao động và gia tăng năng lực cạnh tranh quốc tế.
Mật độ tri thức đóng vai trò thành công
Theo các chuyên gia, năng lực cạnh tranh của các trung tâm tài chính quốc tế ngày nay không còn đo bằng quy mô hạ tầng mà nằm ở mật độ tri thức và công nghệ.
Các trung tâm này cần hội tụ chuyên gia tài chính, quản trị, công nghệ và các nhà hoạch định chính sách có khả năng vận hành thị trường phức tạp, kết nối toàn cầu.
Giáo sư Andrew K. Rose cho rằng, trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu trở thành quốc gia phát triển vào năm 2045, việc phát triển đội ngũ lãnh đạo chất lượng cao là yếu tố nền tảng. Cạnh đó, động lực tăng trưởng hiện nay của Việt Nam đến từ dòng vốn FDI, sự gia tăng của tầng lớp trung lưu và tốc độ chuyển đổi số nhanh chóng.
Các chính sách như Nghị quyết 68 và Nghị quyết 57 đã đặt khu vực kinh tế tư nhân và đổi mới sáng tạo vào trung tâm mô hình tăng trưởng. Điều này tạo môi trường cạnh tranh để doanh nghiệp trong nước mở rộng quy mô, vươn ra toàn cầu. Theo Giáo sư Andrew K. Rose, điều này tạo ra yêu cầu mới về năng lực quản trị trong lĩnh vực tài chính và công nghệ.
"Khi nền kinh tế ngày càng trở nên phức tạp hơn, tăng trưởng dài hạn sẽ được định hình bởi khả năng phát triển đội ngũ lãnh đạo" - Giáo sư Andrew K. Rose nói.
Vị chuyên gia này cũng cho rằng việc tiếp cận môi trường học tập quốc tế giúp các chuyên gia tự tin hoạt động trong nhiều thị trường và bối cảnh văn hóa khác nhau.
Theo một báo cáo của Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam được công bố vào tháng 9-2025, số lượng người Việt Nam đi du học đã đạt mức cao kỷ lục với gần 250.000 sinh viên đang theo học ở nước ngoài.
Tại NUS, thông tin từ đơn vị này cho biết hầu hết du học sinh Việt Nam là chuyên gia đăng ký các chương trình thạc sĩ kinh doanh, tài chính và đào tạo lãnh đạo cao cấp, cho thấy nỗ lực tự thân trong việc nâng cao chất lượng nhân sự.
