TP.HCM mới đưa vào khai thác làn ưu tiên xe đạp đầu tiên dọc hai bên đại lộ Mai Chí Thọ từ tháng 12-2025. Đoạn đường dài gần 6 km, rộng 1,5–2 m, tốc độ tối đa 20 km/h. Mô hình thí điểm nhằm phát triển giao thông xanh, tăng an toàn cho người đi xe đạp và kết nối với buýt, metro.
Tuy nhiên, khi mới đưa vào sử dụng, làn đường này liên tục bị các phương tiện khác (chủ yếu là xe máy) đi vào khiến nhiều người bức xúc.
Theo các chuyên gia, có thể vì đây là mô hình mới nên nhiều người chưa có ý thức, sau một thời gian, người tham gia giao thông sẽ quen dần và biết “né” làn đường của xe đạp. Cũng có ý kiến cho rằng Việt Nam chưa đáp ứng hạ tầng để phục vụ cho các làn đường riêng như vậy.
Trao đổi với PLO, chuyên gia ô tô, xe máy Nguyễn Minh Đồng cho rằng cần thời gian để tạo ra ý thức của người tham gia giao thông bằng việc thử nghiệm mô hình thời gian dài hơn hoặc xử phạt người đi xe máy vào làn xe đạp nặng hơn.
“Trước đây khi chưa có Nghị định 168/2024 và camera phạt nguội, người đi xe máy còn leo lên vỉa hè để đi nhưng khi bị xử phạt nặng thì hành vi vi phạm này đã giảm dần. Do đó, cần giáo dục, xử phạt để người dân đi vào nề nếp, dần dần tạo thành thói quen”- chuyên gia Minh Đồng chia sẻ.
Theo chuyên gia, một số nước trên thế giới có lưu lượng phương tiện đông nhưng vẫn có làn đường cho xe đạp riêng và người dân tuân thủ nghiêm ngặt. Tất cả các nước châu Âu đều có làn đường cho xe đạp và luật lệ để bảo vệ người đi xe đạp.
“Lực lượng chức năng có thể bổ sung thêm dây xích phát sáng ngăn cách làn đường xe đạp với các làn xe khác để đảm bảo chỉ có xe đạp dễ dàng đi vào đường này”- chuyên gia Minh Đồng góp ý.
Đồng quan điểm, ông Lê Trung Tính, Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô hành khách TP.HCM, cho rằng làn xe đạp cần được nhìn ở góc độ dài hạn. Nhiều nước trên thế giới xem xe đạp là giải pháp bảo vệ môi trường, rèn luyện sức khỏe và kết nối các chặng ngắn với giao thông công cộng.
“TP.HCM cũng không nằm ngoài xu hướng này nên việc bố trí làn ưu tiên có thể thúc đẩy người dân thay đổi thói quen đi lại”- ông Tính nhận định.
Hiện nay làn xe đạp mới ở giai đoạn thí điểm. Khi nút giao An Phú hoàn thành, làn xe dự kiến được kéo dài dọc tuyến đường Mai Chí Thọ, kết nối trực tiếp với ga metro Bến Thành – Suối Tiên, qua đó hỗ trợ tốt hơn cho vận tải công cộng.
Theo ông Tính, nguyên tắc chung là nếu đường dành riêng cho một loại xe nhưng số lượng xe đó lại không nhiều thì việc tuân thủ sẽ khó đảm bảo. Nếu muốn mở rộng mô hình này, TP nên ưu tiên triển khai tại các khu đô thị mới, nơi hạ tầng thuận tiện và lượng người dùng nhiều hơn.
Anh Nguyễn Văn Giang (ngụ TP.HCM) chia sẻ: “Hiện Việt Nam nói chung và TP.HCM nói riêng chưa có nhiều người sử dụng xe đạp thường xuyên, liên tục để di chuyển đi học, đi làm hàng ngày. Tuy đây có thể xem là bộ môn thể thao tốt cho sức khoẻ, đúng theo định hướng giao thông xanh nhưng để phát huy nó thì cần thêm thời gian và nhiều giải pháp đồng bộ."
