Chiều ngày 26-6, Tạp chí Doanh nhân Sài Gòn, Sở Du lịch TP.HCM và Viện Nghiên cứu Phát triển TP.HCM, Viện Sáng kiến Việt Nam tổ chức hội thảo “Kích cung cuối tuần sáng tạo-Dư địa kích cầu tiêu dùng mới của Thành phố". Đồng thời sự kiện công bố Báo cáo Năng lực phát triển doanh nghiệp TP.HCM năm 2025 và giới thiệu Bộ chỉ số Năng lực phát triển doanh nghiệp cấp tỉnh (PBDI).
Muốn kích cầu tiêu dùng hiệu quả thì phải tạo được nguồn cung trải nghiệm mới
Ông Trần Hoàng, Tổng Biên tập Tạp chí Doanh nhân Sài Gòn cho biết, tiêu dùng nội địa đang trở thành một trong những động lực quan trọng của tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, để mở rộng sức mua một cách bền vững, TP.HCM không chỉ cần các chương trình kích cầu truyền thông mà quan trọng hơn là phải hình thành những sản phẩm, dịch vụ và trải nghiệm mới, đủ sức hấp dẫn để tạo thêm nhu cầu tiêu dùng.
Theo đó, khoảng thời gian 48 giờ cuối tuần được xem là một "không gian kinh tế" giàu tiềm năng, có thể tạo động lực phát triển cho các lĩnh vực du lịch, thương mại, văn hóa, thể thao, giải trí, ẩm thực, kinh tế đêm và dịch vụ đô thị.
Phát biểu tại hội thảo, ông Nguyễn Ngọc Hồi, Phó Giám đốc Sở Văn hóa và thể thao TP.HCM nhấn mạnh, muốn kích cầu tiêu dùng hiệu quả thì trước hết phải tạo được nguồn cung trải nghiệm mới.
Mỗi chương trình nghệ thuật, lễ hội đường phố, giải chạy cộng đồng, không gian sáng tạo hay hoạt động thể thao cuối tuần đều có thể trở thành điểm khởi đầu của chuỗi giá trị kinh tế, tạo dòng chảy cho thương mại, dịch vụ, lưu trú, vận tải và du lịch. Văn hóa và Thể thao vì vậy không chỉ là lĩnh vực phục vụ đời sống tỉnh thần mà còn là nguồn lực phát triển kinh tế và nâng cao chất lượng sống đô thị.
Tại hội thảo nhiều đại biểu nhận định TP.HCM đang sở hữu nhiều điều kiện thuận lợi để kích cầu tiêu dùng ở mô hình "Kinh tế 48 giờ cuối tuần". Với quy mô dân số hơn 14 triệu người, không gian đô thị mở rộng cùng hệ thống dịch vụ, văn hóa và du lịch phong phú, Thành phố có dư địa lớn để phát triển các chuỗi trải nghiệm cuối tuần.
Lãnh đạo Hiệp hội Xây dựng và Vật liệu xây dựng TP.HCM đã đưa ra nhiều góc nhìn mới về mô hình "Kinh tế cuối tuần" nhằm kích cầu tiêu dùng và nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp.
Ông Đinh Hồng Kỳ, Chủ tịch Hiệp hội Xây dựng và Vật liệu xây dựng TP.HCM - Phó Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp TP.HCM nói: "Nhiều năm qua chúng ta đã nói rất nhiều về kích cầu nhưng cầu không tự nhiên sinh ra mà chỉ xuất hiện khi nguồn cung đủ sức sáng tạo.
Thay vì tập trung đáp ứng nhu cầu hiện có của tiêu dùng, các doanh nghiệp chủ động tạo ra các sản phẩm, dịch vụ và trải nghiệm mới. Đây là bản chất của kích cung sáng tạo. Nếu làm được điều đó, kinh tế cuối tuần không chỉ là hoạt động thương mại đơn thuần hay lễ hội ngắn hạn, mà sẽ trở thành động lực tăng trưởng mới cho thành phố”.
"Bên cạnh đó, kinh tế cuối tuần không phải là câu chuyện riêng của ngành thương mại hay du lịch, mà là cơ hội tổng thể cho các ngành bán lẻ, ẩm thực, văn hóa, nghệ thuật, thể thao, logistics, công nghệ, y tế và cả bất động sản.
Khi các ngành cùng tham gia, thành phố sẽ tạo ra một hệ sinh thái kinh tế cuối tuần đồng bộ, nơi mà các doanh nghiệp tạo ra các giá trị mới, người dân có thêm các trải nghiệm, thành phố có thêm nguồn thu lớn”-ông Kỳ nhấn mạnh.
Đề xuất 5 giải pháp đột phá phát triển kinh tế cuối tuần tại TP.HCM
Để hiện thực hóa mô hình này, ông Kỳ đề xuất năm kiến nghị cụ thể đến lãnh đạo thành phố.
Trước tiên TP.HCM cần xây dựng một đề án phát triển kinh tế cuối tuần như một chiến lược phát triển đô thị dài hạn. Thay vì tổ chức các sự kiện riêng lẻ, ở mỗi địa phương, mỗi khu vực nên hình thành một sản phẩm đặc trưng, mang bản sắc riêng để thu hút người dân và du khách một cách hiệu quả. Ví dụ như việc phát triển khu vực Bình Mỹ trở thành vùng nông nghiệp công nghệ cao kết hợp du lịch sinh thái dã ngoại cuối tuần.
Tiếp theo, thành phố nên thí điểm chương trình "52 tuần cuối tuần sáng tạo".
Mỗi tuần sẽ là một chủ đề khác nhau từ tuần lễ AI, khởi nghiệp, văn hóa, thể thao đến "cuối tuần xanh" hay các tuần lễ chuyên sâu về công nghệ mà không nhất thiết lúc nào cũng gắn liền với du lịch, ẩm thực.
Mô hình này sẽ tạo điểm nhấn đặc trưng cho một đô thị giữ vai trò trung tâm về đổi mới sáng tạo, phát triển kinh tế, tài chính, cũng như định hướng kinh tế số và các ngành công nghiệp tương lai. Các hoạt động này sẽ tạo ra một lịch trình kinh tế cuối tuần xuyên suốt cả năm, tạo sự ổn định, kích thích tiêu dùng và mở ra cơ hội tăng trưởng lớn cho các ngành nghề lẫn cộng đồng doanh nghiệp.
Kế đến, thành phố cần hình thành các không gian sáng tạo mở tại các trường đại học, viện nghiên cứu và cộng đồng doanh nghiệp, startup. Đây sẽ là nơi thử nghiệm các mô hình kinh tế mới, sản phẩm mới và trải nghiệm mới cho người dân.
Thứ tư, thành phố nên mạnh dạn triển khai cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) cho các mô hình kinh tế đêm dựa trên nền tảng AI, du lịch thông minh, kinh tế chia sẻ và các mô hình kinh doanh mới.
Cuối cùng, liên quan đến báo cáo năng lực phát triển doanh nghiệp, thành phố cần từng bước phát triển hệ thống này thành một cơ sở dữ liệu mở (dashboard) trực tuyến. Việc cập nhật liên tục thông tin sẽ giúp lãnh đạo thành phố đưa ra các chính sách kịp thời, đồng thời giúp doanh nghiệp chủ động điều chỉnh kế hoạch kinh doanh theo biến động của thị trường.
“Chúng tôi rất tin tưởng khi chính quyền kiến tạo, doanh nghiệp đổi mới sáng tạo và các hiệp hội làm tốt vai trò kết nối thì việc kích cung cuối tuần sáng tạo sẽ hiệu quả. Hoạt động này không chỉ làm cho cuối tuần sôi động hơn, mà còn góp phần tạo nên một TP.HCM đáng sống, đáng đầu tư. Từ đó, thành phố có thể khẳng định năng lực cạnh tranh hàng đầu khu vực cũng như trên thế giới”- ông Kỳ nhấn mạnh.
Ông Võ Hồng Sơn, Trưởng đại diện văn phòng Bộ Công Thương khu vực miền Trung- miền Nam cho biết, để kinh tế cuối tuần phát triển như kỳ vọng, các địa phương và doanh nghiệp phải chủ động đổi mới sáng tạo, đa dạng hóa các sản phẩm tiêu dùng.
Thời gian tới, Bộ Công Thương sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ chế phát triển thị trường trong nước theo hướng hiện đại, lấy người tiêu dùng làm trung tâm. Việc khai thác hiệu quả nền kinh tế cuối tuần sẽ góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của thị trường nội địa và thúc đẩy xu hướng hội nhập kinh tế toàn cầu.
Kết quả Báo cáo Năng lực phát triển doanh nghiệp TP.HCM năm 2025 cho thấy TP.HCM tiếp tục giữ vai trò là trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước với khoảng 327.000 doanh nghiệp, chiếm gần 35% tổng số doanh nghiệp Việt Nam; tạo hơn 4,2 triệu việc làm và đóng góp hơn 31% tổng lợi nhuận trước thuế của khu vực doanh nghiệp.
Tuy nhiên, báo cáo cũng chỉ ra xu hướng suy giảm tương đối về vị thế kinh tế của thành phố trong nhiều chỉ tiêu quan trọng như tỉ trọng GRDP, thu ngân sách, quy mô doanh nghiệp và năng lực cạnh tranh so với tốc độ phát triển chung của cả nước. Bên cạnh đó, TP.HCM vẫn thiếu những doanh nghiệp quy mô lớn có khả năng dẫn dắt nền kinh tế và cạnh tranh khu vực.
Thành phố chưa hình thành được nhiều "sếu đầu đàn" đủ sức tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu trong khi tốc độ cải thiện năng lực cạnh tranh đang có dấu hiệu chậm lại.
Bộ chỉ số PBDI gồm bảy nhóm tiêu chí trọng tâm: năng lực quản trị và chiến lược doanh nghiệp; năng lực thị trường và tăng trưởng; đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; tuân thủ pháp luật và minh bạch; chất lượng lao động và văn hóa doanh nghiệp; liên kết chuỗi giá trị và hệ sinh thái doanh nghiệp; và khả năng thích ứng và phát triển bền vững.
Theo chuyên gia TS. Võ Trí Thành - Thành viên nhóm nghiên cứu, mục tiêu của PBDI không phải tạo ra cuộc đua xếp hạng giữa các địa phương mà hướng tới xây dựng một công cụ tham chiếu khoa học, giúp các địa phương hiểu rõ hơn năng lực phát triển của cộng đồng doanh nghiệp.
Từ đó thúc đẩy cải cách, nâng cao chất lượng môi trường kinh doanh và phát triển kinh tế bền vững.
