Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), nam giới uống từ hai đến ba lon bia một ngày hoặc từ 30 cc rượu 300 trở lên được coi là đã lạm dụng bia rượu. Nếu uống 40 cc rượu/ngày sẽ gây ra tình trạng gan nhiễm mỡ, 260 cc (hơn một xị) sẽ làm viêm gan hoặc xơ gan.
Chân dung một gã Chí Phèo
Tại khoa Nhiễm C, BV Bệnh nhiệt đới, ông NVP (59 tuổi, Bình Dương) nhập viện lần thứ hai vì xơ gan cổ trướng. Ông P. uống rượu từ năm 23 tuổi nhưng thỉnh thoảng mới uống một xị khi có ai đó mời. Tuy nhiên, từ khi người chị ruột mất, rồi đứa con trai út cũng mất vì tai nạn, ông buồn chán và uống nhiều hơn, mỗi ngày ông uống nhiều lần với cả lít.
Rượu đã biến ông từ một người hiền lành thành một người đàn ông mất chất. Khi không có rượu tay chân ông run rẩy, chửi bới vợ con. 10 năm qua ông chỉ uống duy nhất rượu và chẳng buồn ăn uống gì khác.
Đến tháng 4-2011, ông P. bắt đầu xuất hiện các triệu chứng đau bụng, tiêu chảy, ngủ không được, kém ăn… Khi đi khám tại BV Bệnh nhiệt đới, bác sĩ cho biết ông bị xơ gan cổ trướng, suy dinh dưỡng nặng, nhiễm trùng dịch bụng và phù mắt nhẹ. “Mới có điều trị 3-4 tháng mà tiêu tốn gần 50 triệu đồng rồi chú à, chỉ mong ông mau khỏe trở về” - vợ ông hy vọng. Còn ông P. thì “giờ nhắc đến rượu là tôi tởn đến già”.
Một trường hợp khác là ông NVT, 58 tuổi, cán bộ quản lý một đơn vị công ích trên địa bàn TP, có nhiều cơ hội đi tiệc tùng nên chỉ uống khoảng một năm là ông nghiện. Từ đó, ông thay đổi tính tình, nhân cách, thường chửi bới vợ con, anh em trong cơ quan, chất lượng việc làm giảm sút. Sau nhiều lần bị ông đánh đập, đứa con đã bỏ nhà đi bụi. Gia đình đưa ông tìm đến bác sĩ chuyên trị về tâm thần kinh khi ông mắc song song với bệnh xơ gan.
Người bị xơ gan cổ trướng thường kèm theo loạn thần. Ảnh: TƯ LIỆU
Lạm dụng rượu - đánh mất bản thân
BS chuyên khoa Tâm thần kinh Trương Chí Thông cho biết theo phân loại của WHO thì những người dùng nhiều rượu sẽ có các tác hại khác nhau:
Thứ nhất là nhiễm độc cấp - mê sảng, hôn mê, co giật, rối loạn tri giác, cảm xúc hoặc các rối loạn chức năng khác như nhiễm độc bệnh lý gan, thận.
Thứ hai, nếu sử dụng nhiều, lâu dài dẫn đến hội chứng nghiện rượu mạn tính: Họ sẽ thèm muốn một cách mạnh mẽ và buộc phải sử dụng bia rượu. Khi giảm uống thì run tay, toát mồ hôi, dễ bị kích động và có nhu cầu ngày uống với số lượng nhiều hơn. Song hành với hội chứng nghiện rượu là hội chứng quên: rối loạn nhận biết về thời gian, các vấn đề sinh hoạt hằng ngày.
Thứ ba là xảy ra trạng thái mê sảng, rối loạn tâm thần, không làm chủ được bản thân; rối loạn cảm xúc (dễ xung đột, chửi bới, xúc phạm người khác…); rối loạn về hành vi (lái xe lạng lách, không kiềm chế được hoạt động như hiếp dâm, đánh nhau, lạm dụng các chất gây nghiện); rối loạn về ảo giác (nghi ngờ người khác nói xấu mình, hại mình, biến đổi những xúc giác như kiến bò, kim châm trong người)… Lâu dài sẽ ảnh hưởng nặng nề trí nhớ và rối loạn giấc ngủ, rối loạn lo âu, trầm cảm, loạn sút tâm thần đến sớm.
Nghiện rượu dẫn đến bệnh cơ thể (xơ gan, viêm bao tử) và sa sút về mặt tâm thần. Người nghiện cứ luẩn quẩn trong nhà, không làm được gì hết và sẽ trầm cảm. Họ sa sút các mối quan hệ, thờ ơ với xung quanh. Đặc biệt, những người còn trẻ, nếu nghiện rượu thì sẽ sa sút trầm trọng về mặt sinh lý, sinh dục, liệt dương, tinh trùng yếu…
Theo BS Thông, bản thân rượu không có tội mà tội là ở người sử dụng rượu không đúng liều lượng, không đúng nơi, đúng chỗ. Rượu và những mặt trái của xã hội luôn tỉ lệ thuận với nhau như thất nghiệp, thất tình, kiến thức về cuộc sống kém khiến người ta không kiểm soát được bản thân. Hệ lụy của rượu còn nguy hiểm gấp nhiều lần so với ma túy.
Một người có nghề nghiệp, thu nhập ổn định và biết thư giãn lành mạnh thì sẽ xa lánh được rượu và ngược lại…
| Xơ gan tốn bạc tỉ 90% người uống rượu bia nhiều bị gan nhiễm mỡ, trong đó 20% là viêm gan và 10% là xơ gan. Viêm gan thì điều trị phục hồi được. Nhưng đã xơ gan thì sớm muộn gì cũng chết, điều trị chỉ là hỗ trợ, nâng đỡ. Có đến 60% người xơ gan chết trong vòng bốn năm. Khi đã xơ gan thì cần phải truyền đạm. Một chai đạm tùy theo loại có giá từ 800.000 đến 1,5 triệu đồng, một đợt truyền 4-5 ngày, một tháng truyền 2-3 đợt. Kèm thuốc thang, chi phí khác thì một bệnh nhân tốn khoảng 20 triệu đồng/tháng, tức 240 triệu đồng/năm. Điều trị kéo dài đến… chết (bốn năm) thì số tiền bỏ ra ngấp ngưỡng 1 tỉ đồng. Tuy nhiên, có ít người đủ điều kiện theo bốn năm, số khác xin về chờ chết. Gan có men hóa giải chất độc - rượu thành nước và khí cacbonic. Khi suy gan, men không đủ để hóa giải chất độc thì gan sẽ bị tổn thương. Bị bệnh gan, lúc đầu không có dấu hiệu gì hết, bệnh nhân không đau, chỉ có gan hơi to, nếu bác sĩ chủ quan thì rất dễ bỏ qua. Giai đoạn đầu gọi là gan nhiễm mỡ. Khi có các triệu chứng mệt mỏi, biếng ăn, sụt cân, ói, gan to, lách to, đau… thì đã chuyển qua viêm gan. Trong số những người viêm gan thì 40% chuyển qua tình trạng xấu rất nhanh: vàng da, chảy máu bao tử, bụng có nước... dẫn đến suy gan, suy thận và ung thư gan. Không thể bỏ bia rượu vì giao tiếp nhưng có thể giảm tác hại của rượu bằng việc không uống nhiều và uống kéo dài. Cần ăn uống đầy đủ vì nhậu mà không ăn mồi thì lá gan trở thành mồi của rượu. Bổ sung các vitamin nhóm B, chất béo. Cuối cùng, khi có các dấu hiệu bệnh thì phải đi khám ngay. BS NGUYỄN NGỌC VINH, Trưởng khoa Nội A, BV Bệnh nhiệt đới |
DUY TÍNH
