Sáng 6-4, báo Pháp Luật TP.HCM tổ chức talkshow “Tiềm năng phát triển du lịch MICE TP.HCM” với sự tham gia của ông Lê Trương Hiền Hòa - Phó Giám đốc Sở Du lịch TP.HCM; TS Dương Đức Minh - Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển Kinh tế và Du lịch TP.HCM và bà Nguyễn Thụy Tường Linh - Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty Du lịch Sài Gòn (Saigontourist Group).
Tại chương trình, các diễn giả tập trung phân tích cơ hội, thách thức cũng như giải pháp thúc đẩy du lịch MICE (du lịch kết hợp hội nghị, triển lãm…) - phân khúc đang được TP.HCM xác định là chiến lược.
Chính sách tạo lực đẩy nhưng còn vướng thực thi
Theo ông Lê Trương Hiền Hòa, Nghị quyết số 92 được ban hành vào cuối năm 2023 là một quyết sách đúng thời điểm, tạo hành lang pháp lý quan trọng để đưa du lịch MICE trở thành trụ cột kinh tế của TP.
Về lợi thế, TP.HCM hiện sở hữu hệ sinh thái dịch vụ vượt trội với hệ thống sân bay quốc tế, các trung tâm hội nghị công suất lớn và đội ngũ nhân sự chuyên nghiệp. Đặc biệt, việc liên kết chặt chẽ với các tỉnh lân cận như Bà Rịa - Vũng Tàu hay Bình Dương (cũ) đã tạo ra một chuỗi cung ứng hoàn chỉnh, cho phép khách MICE kết hợp giữa hội họp với nghỉ dưỡng và tìm kiếm cơ hội đầu tư.
Trong thời gian tới, Sở Du lịch sẽ đẩy mạnh các chương trình quảng bá quốc tế để các đối tác nước ngoài nắm bắt rõ các ưu đãi đặc thù của TP. Với nền tảng hiện tại, TP đã hội tụ đủ điều kiện để vươn tầm trở thành trung tâm du lịch MICE tiêu biểu của khu vực.
“Tôi tin rằng TP.HCM không chỉ dẫn đầu cả nước mà đã đủ và thậm chí là "hơn cả đủ" điều kiện để vươn tầm, trở thành trung tâm du lịch MICE tiêu biểu trong khu vực”- ông Hòa chia sẻ.
Từ góc độ doanh nghiệp, bà Nguyễn Thụy Tường Linh - Phó Tổng Giám đốc Saigontourist Group đánh giá Nghị quyết 62 góp phần kích hoạt thị trường trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt. Với hệ sinh thái khép kín từ lữ hành đến các khách sạn 5 sao Saigontourist Group không chỉ bán một dịch vụ đơn lẻ mà cung cấp một hành trình trải nghiệm, thiết kế trọn gói các giải pháp MICE mang tính “All-in-one".
Ngoài ra, chính sự cộng hưởng giữa chính sách hỗ trợ của thành phố và năng lực tổ chức toàn diện của doanh nghiệp đã tạo nên lợi thế cạnh tranh thực sự để thuyết phục những đoàn khách MICE khó tính nhất.
Tuy nhiên, bà Linh cho rằng: "Nghị quyết hiện đang áp dụng nguyên tắc lũy tiến (đoàn càng lớn hỗ trợ càng cao). Để thực sự tương xứng với các sự kiện quy mô hàng ngàn khách quốc tế, chúng tôi kỳ vọng trong tương lai sẽ có những khung hỗ trợ đặc biệt dành riêng cho các sự kiện mang tính chiến lược hoặc các hội nghị thượng đỉnh toàn cầu".
Ngoài ra, các hỗ trợ về thủ tục hải quan, luồng ưu tiên tại sân bay hay công tác đảm bảo an ninh, dẫn đoàn từ phía chính quyền còn có giá trị hơn cả tiền mặt đối với các đoàn khách VIP. Trong thời gian tới, chính sách có thể được đa dạng hóa hình thức hỗ trợ về thủ tục, quảng bá, kết nối, qua đó gia tăng hiệu quả thực chất và sức hấp dẫn của điểm đến.
Ở góc độ chuyên gia, TS Dương Đức Minh cho rằng không nên chỉ nhìn hẹp ở con số 51 triệu đồng hỗ trợ vì đây là số tiền rất nhỏ so với doanh thu khổng lồ mà khách MICE mang lại. Thay vào đó, giá trị thực sự nằm ở việc tạo ra điểm bùng phát về niềm tin và giá trị biểu tượng, khẳng định sự bảo trợ của chính quyền đối với chất lượng dịch vụ.
TS Minh chỉ ra hai điểm nghẽn lớn cần tháo gỡ. Thứ nhất là “ma sát thể chế”, đòi hỏi phải thay đổi nhận thức và thống nhất quy trình chuẩn nhằm xóa bỏ tâm lý e ngại của doanh nghiệp khi tiếp cận chính sách. Thứ hai là chi phí tiếp cận cần được cắt giảm tối đa thông qua việc đơn giản hóa thủ tục và rút ngắn thời gian xử lý, tránh tạo ra độ trễ làm suy giảm lợi thế cạnh tranh của thành phố.
TS Minh nhấn mạnh: "Việc thực hiện tốt Nghị quyết 62 sẽ giúp TP.HCM chuyển mình từ một điểm đến đơn thuần thành "siêu đô thị du lịch". Khi hệ sinh thái dịch vụ được vận hành minh bạch và thông suốt, thành phố sẽ định vị được bản sắc mới, kích thích chi tiêu bền vững và vươn tầm vị thế so với các đô thị lớn trong khu vực như Tokyo hay Seoul".
Cần chính sách mở đường từ cơ quan quản lý
Ông Lê Trương Hiền Hòa khẳng định việc ban hành chính sách hỗ trợ du lịch MICE là đúng thời điểm và đóng vai trò như một vũ khí sắc bén để TP tự tin giới thiệu sản phẩm, tăng lợi thế cạnh tranh khi xúc tiến ra thị trường quốc tế. Ngành Du lịch hiện đang chuyển dịch chiến lược từ chạy theo số lượng sang tập trung vào chất lượng và giá trị gia tăng. Thực tế cho thấy, dù lượng khách quốc tế chưa phục hồi hoàn toàn so với năm 2019, nhưng doanh thu du lịch lại tăng trưởng mạnh mẽ nhờ các dịch vụ có giá trị cao hơn.
Ông Hòa nhấn mạnh: doanh nghiệp không chỉ cần hỗ trợ tài chính mà quan trọng hơn là những hỗ trợ thực tế như thông quan, đón tiếp tại sân bay và điều phối giao thông để đáp ứng các yêu cầu khắt khe của các đoàn khách cao cấp.
Trong tương lai, ông Hòa kỳ vọng hình thành một cộng đồng MICE tự chủ, nơi các doanh nghiệp tự liên kết để đưa ra các gói hỗ trợ trực tiếp cho khách hàng mà không phụ thuộc hoàn toàn vào ngân sách nhà nước.
Sở Du lịch TP.HCM định hướng cải cách theo hướng thực chất, gồm chuẩn hóa hồ sơ, hướng dẫn rõ ràng ngay từ đầu, tăng cường đối thoại và phối hợp liên ngành nhằm giảm cảm giác khó tiếp cận cho doanh nghiệp. Khi quy trình minh bạch, doanh nghiệp sẽ chủ động hơn trong việc xây dựng và khai thác sản phẩm MICE.
Đến năm 2030, TP.HCM tập trung xúc tiến có trọng tâm tại các thị trường MICE lớn như Đông Bắc Á, Đông Nam Á và châu Âu, thông qua việc tham gia hội chợ, diễn đàn quốc tế và tăng cường kết nối doanh nghiệp với đối tác nước ngoài. Song song đó, TP hỗ trợ doanh nghiệp quảng bá, xây dựng sản phẩm MICE chuyên biệt, phát triển gói dịch vụ trọn gói; đồng thời nâng cao chất lượng dịch vụ qua đào tạo nhân lực, chuẩn hóa quy trình và ứng dụng công nghệ. Về dài hạn, TP.HCM hướng tới xây dựng hệ sinh thái MICE đồng bộ, tăng liên kết giữa các bên, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh và khẳng định vị thế điểm đến hàng đầu khu vực.
TS Dương Đức Minh chia sẻ, hướng tháo gỡ bằng cách tái thiết kế cơ chế thực thi theo nguyên tắc: tiền kiểm nhanh - hậu kiểm chặt. Tiền kiểm chỉ xác nhận các điều kiện cốt lõi và đưa ra cam kết đủ tin cậy để doanh nghiệp sử dụng ngay khi chào giá; hậu kiểm thực hiện nghiêm sau sự kiện để đảm bảo minh bạch.
“Khi giảm chi phí giao dịch, rút ngắn độ trễ và tăng tính chắc chắn, chính sách sẽ chuyển từ “có nhưng ít dùng” sang “được chủ động khai thác”, trở thành đòn bẩy cạnh tranh thu hút các đoàn MICE lớn. Tóm lại, vấn đề không nằm ở mức hỗ trợ mà ở cách vận hành, vì vậy cần chuyển từ quy trình nặng thủ tục sang cơ chế linh hoạt, giúp doanh nghiệp tiếp cận nhanh hơn, qua đó phát huy hiệu quả thực chất của Nghị quyết 62”- TS Minh nói.
Để phát triển du lịch MICE đến năm 2030, bà Linh kỳ vọng một số thay đổi mở đường từ cơ quan quản lý. Trước hết, cần cải cách thủ tục theo hướng một cửa trực tuyến, giúp doanh nghiệp tiếp cận chính sách nhanh, minh bạch hơn. Đồng thời, đẩy mạnh xúc tiến MICE liên ngành tại các thị trường trọng điểm như Mỹ, Châu Âu, Đông Bắc Á…với sự phối hợp giữa cơ quan quản lý và doanh nghiệp.
Bên cạnh đó, TP cần tiếp tục hoàn thiện hạ tầng kết nối giữa sân bay, trung tâm và khu triển lãm, giảm thời gian di chuyển. Về dài hạn, cần cơ chế liên kết chặt chẽ giữa nhà nước - doanh nghiệp - hiệp hội để hình thành hệ sinh thái MICE cạnh tranh, đưa TP.HCM trở thành trung tâm khu vực.
Saigontourist Group xác định MICE là một trong những trụ cột chiến lược, vì vậy chúng tôi đã và đang có những chuẩn bị toàn diện. Bên cạnh, tiếp tục nâng cấp hệ thống khách sạn 4-5 sao, đầu tư công nghệ hiện đại và phát huy vai trò của Trung tâm Hội chợ và Triển lãm Sài Gòn (SECC) đạt chuẩn quốc tế.
Đồng thời, phát triển sản phẩm MICE gắn với trải nghiệm văn hóa - ẩm thực - du lịch đặc trưng để gia tăng giá trị. Về nhân sự, chú trọng đào tạo theo tiêu chuẩn quốc tế, nâng cao ngoại ngữ, kỹ năng số và năng lực tổ chức sự kiện lớn. Bên cạnh đó, đẩy mạnh số hóa dịch vụ, ứng dụng công nghệ vào quản lý và trải nghiệm, tối ưu sự thuận tiện cho khách MICE.
"Với sự chuẩn bị đồng bộ về hạ tầng và con người, cùng với chính sách hỗ trợ từ thành phố, Saigontourist Group hoàn toàn sẵn sàng đón đầu làn sóng khách MICE quốc tế chất lượng cao đến TP.HCM trong giai đoạn từ nay đến năm 2030”- bà Linh chia sẻ.
Singapore và Bangkok không chỉ thành công ở du lịch MICE, mà thành công ở cách họ tái định nghĩa giá trị của du lịch MICE. Singapore đi theo hướng MICEBT, mở rộng MICE sang Business và Trade, biến mỗi sự kiện thành một nền tảng kết nối kinh doanh. Ngược lại, Bangkok lựa chọn hướng “Value over Volume”, không chạy theo số lượng mà tối đa hóa chi tiêu trên mỗi khách, kéo dài lưu trú, mở rộng trải nghiệm và lan tỏa tiêu dùng ra toàn bộ đô thị.
Chính vì vậy, cách tiếp cận "so ưu đãi" thật sự chưa là thế mạnh của du lịch MICE tại TP.HCM. Trong bối cảnh TP.HCM sau sáp nhập, hướng đi cần thiết không phải là nâng cấp du lịch MICE theo logic cũ, mà là tái định nghĩa du lịch MICE như một trải nghiệm tham gia nền kinh tế. Một hội nghị không kết thúc trong hội trường, mà mở ra khả năng đi thẳng vào các khu công nghiệp, trung tâm đổi mới sáng tạo, mạng lưới logistics, không gian tiêu dùng và cả vùng biển kinh tế.
Từ đó, TP.HCM cần tiến tới mô hình “Value through System”, tạo giá trị từ toàn bộ hệ sinh thái vận hành, thay vì từng hoạt động riêng lẻ. Công nghiệp văn hóa đóng vai trò làm giàu trải nghiệm, tăng sức hấp dẫn và chi tiêu. Vì vậy, chính sách cần chuyển từ hỗ trợ chi phí sang “giấy thông hành hệ sinh thái”, giúp giảm ma sát và kích hoạt các gói MICE mang giá trị thương mại thực chất.
TS Dương Đức Minh, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển Kinh tế và Du lịch TP.HCM
