Mới đây, cử tri TP.HCM phản ánh thời gian qua, nguồn cung vật liệu xây dựng tại một số tỉnh, thành phía Nam ngày càng khan hiếm, thiếu ổn định. Giá cát, đá, đất đắp tăng cao, ảnh hưởng trực tiếp đến nhu cầu xây dựng nhà ở và công trình phụ trợ của người dân.
Đặc biệt, tình trạng này còn tác động đến các hộ dân bị thu hồi đất để thực hiện dự án trọng điểm, cũng như hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Trước thực tế trên, cử tri kiến nghị cần rà soát tổng thể công tác quản lý, khai thác và điều tiết nguồn cung vật liệu xây dựng. Đồng thời, nghiên cứu giải pháp để hài hòa giữa nhu cầu phục vụ các dự án trọng điểm quốc gia với nhu cầu của người dân, qua đó góp phần ổn định thị trường.
Trả lời kiến nghị, Bộ Xây dựng cho biết thời gian qua đã tham mưu Thủ tướng ban hành nhiều công điện nhằm bình ổn giá và kiểm soát cung - cầu vật liệu xây dựng. Các giải pháp được đưa ra nhằm khắc phục tình trạng khan hiếm, tăng giá, ảnh hưởng đến tiến độ thi công các công trình trên cả nước.
Bộ cũng phối hợp với Bộ NN&MT xây dựng, trình Quốc hội ban hành Luật Địa chất và khoáng sản cùng các văn bản liên quan. Các chính sách này tập trung tháo gỡ vướng mắc, rút ngắn thủ tục cấp phép và nâng công suất khai thác các mỏ vật liệu xây dựng thông thường.
Đáng chú ý, quy định mới đã giao địa phương chủ động quy hoạch, cấp phép khai thác cát biển phục vụ san lấp. Đồng thời, phân cấp cho Chủ tịch UBND cấp tỉnh cấp phép hoạt động khoáng sản làm vật liệu xây dựng.
Theo Bộ Xây dựng, các giải pháp này góp phần ổn định nguồn cung, đáp ứng nhu cầu vật liệu cho các dự án hạ tầng trọng điểm, đồng thời hỗ trợ bình ổn giá thị trường.
Ngoài ra, hiện Bộ Xây dựng đã tham mưu cho Thủ tướng ban hành kế hoạch triển khai Chỉ thị 03/2026 của Ban Bí thư về quản lý, phát triển vật liệu xây dựng trong giai đoạn mới.
Theo đó, kế hoạch yêu cầu xây dựng cơ chế đặc thù bảo đảm vật liệu san lấp cho các công trình hạ tầng trọng điểm; hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, chú trọng vật liệu xanh, vật liệu tái chế và đồng bộ định mức kinh tế - kỹ thuật phù hợp thực tiễn, thông lệ quốc tế.
Cùng đó, tăng cường năng lực kiểm định, kiểm tra, giám sát chất lượng; nâng cao trách nhiệm của các tổ chức chứng nhận, cơ quan kiểm định; công khai, minh bạch thông tin về năng lực sản xuất, tiêu thụ, tồn kho, giá bán các sản phẩm vật liệu xây dựng.
Thủ tướng yêu cầu xử lý nghiêm hành vi đầu cơ, thao túng, gian lận thương mại gây bất ổn thị trường.
Kế hoạch cũng nêu rõ Bộ sẽ xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu toàn quốc về vật liệu xây dựng và khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường như cát, đá, vật liệu san lấp. Hệ thống này sẽ được liên thông, đồng bộ nhằm giải quyết căn cơ các khó khăn về nguồn cung trong thời gian tới.
