Hiện nay nhiều con đê ở Hải Phòng đang bị lấn chiếm nghiêm trọng, mặt đê biến thành đường phố, nhà cửa san sát. Ngoài bãi sông, hàng trăm doanh nghiệp đua nhau lập nhà xưởng, bãi chứa vật liệu vi phạm hành lang thoát lũ.
Đua nhau dựng nhà, lập xưởng trên đê
Bên bờ sông Lạch Tray đoạn gần cầu Niệm từ nhiều năm qua đã hình thành một bến cảng vật liệu xây dựng. Chỉ một quãng ngắn có tới gần chục bãi than, cát, đá chất cao như núi, máy cẩu, máy xúc hoạt động ầm ào cả ngày. Từng đoàn xe tải nối đuôi nhau vào ra tung bụi mù mịt.
Đoạn đê ngay gần trụ sở phường Quán Trữ (quận Kiến An) cũng bị san bạt, xẻ lối làm đường bê tông để ôtô ra vào chở vật liệu cho một cụm bến bãi ở khu vực này. Trên địa bàn phường Bắc Sơn, chỉ một quãng sông ngắn đã có cả chục bãi vật liệu xây dựng nằm sát mé sông và ngày càng có thêm những bến bãi mới hình thành.
Không chỉ lấn đê làm nơi kinh doanh, nhiều người dân còn ngang nhiên xây dựng nhà ở trái phép ngay trên đê. Bờ đê tả sông Lạch Tray (xã An Đồng, huyện An Dương) từ lâu đã hình thành một khu phố mới với gần 100 căn nhà, trong đó có nhiều nhà khá kiên cố. Năm 2002, một vài hộ dân “nhảy dù” dựng nhà ở khu vực này, từ đó tạo nên trào lưu lấn chiếm đất ven đê hết sức bài bản. Bước đầu, gạch vữa phế thải được đổ xuống san lấp, vài cây chuối mọc lên đánh dấu chủ quyền. Sau đó, người ta bắt đầu phun cát lấn ra sông rồi xây nhà kiên cố.

Đê sông Lạch Tray từ lâu đã được biến thành đường phố. Ảnh: KIM LINH
Qua những bước đi lắt léo, hàng loạt ngôi nhà dần mọc lên, hình thành khu dân cư đông đúc. Xen trong phố đê này còn có hàng chục bãi vật liệu xây dựng, nhà xưởng sản xuất. Hàng chục khu đất khác cũng đã được xây bờ bao, phun cát chuẩn bị xây cất lấn chiếm, thậm chí khu đất dưới hành lang lưới điện cao thế cũng đã có người “cắm cọc”. Để ngăn chặn tốc độ đô thị hóa… đường đê, cơ quan chức năng đã phải chôn cột bê tông chặn xe tải vào đây.
“Phố đê” trên địa bàn phường Lãm Hà mới là nơi có quy mô hoành tráng vào bậc nhất. Mặc dù trên bản đồ, nơi đây vẫn là đê sông nhưng thực tế, chừng 5 km mặt đê đã bị san phẳng, trải nhựa, tạo thành hai con phố Cột Còi và Quán Trữ san sát nhà cửa, xưởng sản xuất. Phía ngoài “phố đê” nhà xưởng nối tiếp nhau, thậm chí còn hình thành hẳn hai cụm công nghiệp Đồng Hòa và Cành Hầu với nhiều nhà xưởng sản xuất, bến bãi, kho tàng kiên cố.
Vi phạm nhiều, xử lý ít
Theo Chi cục Đê điều và Phòng chống lụt bão (ĐĐ&PCLB) TP Hải Phòng, hiện có gần 1.600 trường hợp vi phạm hành lang bảo vệ đê, trong đó chủ yếu là xây dựng nhà xưởng, lập bến bãi trái phép. Số vụ vi phạm bị xử lý rất nhỏ, trong tám năm (2001-2009) chỉ có 877 trường hợp bị xử lý dưới hình thức phạt tiền và cho tồn tại. Trong khi đó, số vụ vi phạm lại gia tăng với tốc độ nhanh chóng, từ năm 2007 tới nay đã có thêm 262 vụ vi phạm.
| 230 doanh nghiệp có mặt bằng sản xuất kinh doanh nằm phía ngoài đê trên địa bàn quận Kiến An. Mặc dù vậy, UBND quận Kiến An đã cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho 142 doanh nghiệp. |
Được biết, UBND TP đã phê duyệt quy hoạch tổng thể khu đô thị hai bờ sông Lạch Tray kéo dài từ cầu An Đồng tới cầu Rào, đảm bảo cả về ĐĐPCLB lẫn cảnh quan đô thị ven sông. Theo ông Tiến, khi xây dựng khu đô thị này, TP sẽ giải tỏa toàn bộ các công trình bến bãi, nhà xưởng vi phạm hành lang đê.
| Chi cục đê điều không được xử phạt hành chính Theo quy định, người dân không được xây dựng bất kỳ công trình nào làm ảnh hưởng đến hành lang thoát lũ, ngoại trừ một số trường hợp cấp thiết được UBND TP cho phép. Trong xử lý vi phạm, Chi cục ĐĐ&PCLB không được phép xử phạt hành chính mà chỉ có trách nhiệm phát hiện, lập biên bản vi phạm, đề xuất chính quyền địa phương xử lý. Ông NGUYỄN BÁ TIẾN, Chi cục trưởng Chi cục ĐĐ&PCLB Lãnh đạo địa phương phải chịu trách nhiệm Có không ít trường hợp vi phạm hành lang đê do vấn đề lịch sử để lại. Nhưng việc địa phương cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các trường hợp lấn chiếm là không đúng. TP vừa ra chỉ thị tăng cường kiểm tra, rà soát toàn bộ việc sử dụng đất ven sông. Những trường hợp ảnh hưởng tới hành lang thoát lũ trên sông sẽ kiên quyết giải tỏa. Địa phương nào không xử lý dứt điểm các vi phạm, lãnh đạo cao nhất sẽ phải chịu trách nhiệm. Ông ĐỖ TRUNG THOẠI, Phó Chủ tịch UBND TP Hải Phòng |
KIM LINH