Thị trường ô tô Mỹ đang đứng trước một ngã ba đường đầy nghịch lý, phản ánh rõ nét sự phân hóa giàu nghèo trong nền kinh tế.
Trong khi những khách hàng thượng lưu sẵn sàng chi những khoản tiền kỷ lục cho xe mới, thì nhóm thu nhập thấp lại đang bị đẩy ra khỏi cuộc chơi và buộc phải trung thành với những mẫu xe cũ.
Các chuyên gia gọi đây là xu hướng kinh tế hình chữ K khi người giàu ngày càng giàu lên và tiêu xài mạnh tay, trong khi người có thu nhập thấp ngày càng chật vật.
Ông Charlie Chesbrough, kinh tế trưởng tại Cox Automotive, nhận định: "Người mua xe hôm nay đã khác xa so với vài năm trước. Điểm mấu chốt là khách hàng trung bình hiện nay có điều kiện tài chính dư dả hơn rất nhiều".
Số liệu thực tế đang cho thấy điều này. Nhóm thu nhập dưới 100.000 USD chỉ còn chiếm 37% lượng người mua xe mới trong năm ngoái, giảm mạnh so với mức 50% của năm 2020.
Nhóm thu nhập trên 200.000 USD tăng vọt từ 18% lên 29% trong cùng giai đoạn.
Lý do khiến hàng triệu người Mỹ không còn đủ khả năng mua xe đến từ sự cộng hưởng của nhiều yếu tố. Giá bán lẻ đề xuất trung bình đã chạm mốc 51.000 USD vào năm 2025, tăng 30% so với đầu năm 2020.
Báo cáo từ Edmunds cho thấy một kỷ lục mới đáng lo ngại khi 20% người mua xe mới đang phải cam kết trả góp hàng tháng lên tới trên 1.000 USD.
Trong khi thu nhập hộ gia đình trung bình chỉ tăng 24% kể từ năm 2020, thì giá xe và chi phí duy trì đã tăng nhanh hơn rất nhiều.
Bên cạnh đó, chi phí bảo hiểm tăng cao, lạm phát phi mã và lãi suất vay mua xe đắt đỏ đã đẩy người tiêu dùng vào thế khó.
Để tối ưu hóa lợi nhuận, các nhà sản xuất ô tô đã tập trung vào các dòng xe lớn, hạng sang và dần khai tử các dòng xe nhỏ, giá rẻ.
Nghiên cứu của Plante Moran chỉ ra rằng 1/3 dân số Mỹ hiện không thể mua nổi xe mới. Đối với những hộ gia đình có thu nhập từ 65.000 USD trở xuống, họ chỉ có khoảng 110 lựa chọn xe vừa túi tiền, con số này quá ít ỏi so với hơn 250 lựa chọn dành cho nhóm thu nhập trên 105.000 USD.
Ông Jim Farley, CEO của Ford cũng đã lên tiếng cảnh báo ngành công nghiệp ô tô cần đặc biệt cẩn trọng. Dù sản xuất xe đắt tiền mang lại lợi nhuận cao hơn trên mỗi đơn vị, nhưng nó đang làm thu hẹp quy mô thị trường.
Nếu xu hướng này tiếp tục, trong 2-3 năm tới, việc mất đi tệp khách hàng đại chúng sẽ bắt đầu gây tổn thương trực tiếp và sâu sắc đến chính các nhà sản xuất.
