Vừa qua, TAND TP Cần Thơ đã ban hành bản án phúc thẩm về tranh chấp hợp đồng mua bán (sầu riêng) giữa nguyên đơn là bà Nguyễn Thị O và bị đơn là bà Nguyễn Thị Hồng G.
Đặt cọc 500 triệu đồng để mua khoảng 30 tấn sầu riêng
Theo hồ sơ, đại diện của bà O trình bày, ngày 9-4-2024, nguyên đơn ký hợp đồng mua bán sầu riêng với bị đơn, giá là 77.000 đồng/kg, giá cố định. Ước định số lượng khoảng 30 tấn. Theo đó bà O đặt cọc cho bị đơn số tiền 500 triệu đồng…
Đợt 1, bà O thu hoạch được 13.837 kg, thành tiền hơn 1,06 tỉ đồng. Bà đã thanh toán đủ cho bị đơn và có trừ tiền cọc là 250 triệu.
Đợt 2, bà thu hoạch khoảng 5 tấn. Do số lượng trên cây còn khoảng 1 tấn (trong đó có trừ ba cây để lại cho chủ vườn) nên bà yêu cầu bị đơn trừ cọc là 150 triệu nhưng bà G không đồng ý. Hai bên không thống nhất nên bà G kêu người khác bán.
Vì vậy, bà O khởi kiện yêu cầu bà G trả lại 250 triệu tiền cọc, ngoài ra còn tiền thuê nhân công lao động, tiền thuê xe chở sầu riêng, tiền thuê xe chở nhân công, tổng là 261,4 triệu.
Sau đó, bà O có đơn kiện bổ sung, cho rằng đáng lẽ số sầu riêng bà G bán cho bà dao động từ 28-30 tấn thì bà mới đặt cọc 500 triệu nhưng thực tế lượng trên cây của bị đơn không đủ theo hợp đồng, như bị đơn thừa nhận qua bốn lần cắt mới gần 24 tấn. Vì vậy bà O yêu cầu bồi thường ba lần tiền cọc là 750 triệu.
Bị đơn, bà G có đơn phản tố trình bày thống nhất về thời gian ký hợp đồng, về giá, về ước số lượng, tiền cọc và bên nào vi phạm thì bồi thường gấp 3 lần. Bà G cũng thống nhất số lượng cắt đợt 1 và giá tiền, trừ cọc như nguyên đơn trình bày.
Tuy nhiên, bà cho rằng đến đợt 2, thu hoạch khoảng 5-6 tấn, bà O đổi ý không mua, không cân trái và yêu cầu bà trả tiền cọc. Bà G không đồng ý trả hết tiền cọc mà chỉ đồng ý trả 100 triệu theo thỏa thuận. Bà O không đồng ý, không cân số lượng đã cắt và bỏ đi về. Do số lượng sầu riêng nguyên đơn đã cắt quá lớn nên bà mới tìm người mua lại, số lượng 5.788 kg với hai mức giá 40.000 đồng và 57.000 đồng.
Cũng theo bà G, bà O không liên hệ để thu hoạch số còn lại trên cây, nên bà đã bán số được 4.130 kg với giá 40.000-54.000 đồng/kg
Cho rằng bà O không mua tổng số lượng 9.918 kg sầu riêng đã trực tiếp gây thiệt hại cho bị đơn hơn 292 triệu, bà G yêu cầu bà O bồi thường số tiền này. Đồng thời bà cho rằng bà O phải mất tiền cọc và không đồng ý yêu cầu của bà O…
Vừa mất cọc 250 triệu đồng, vừa mất án phí hơn 42,3 triệu đồng
Xử sơ thẩm, TAND khu vực 14 – Cần Thơ đã tuyên bác yêu cầu khởi kiện và khởi kiện bổ sung của nguyên đơn về hai khoản tiền 261,4 triệu và 750 triệu; chấp nhận một phần yêu cầu phản tố của bị đơn, được quyền sở hữu số tiền cọc 250 triệu đồng.
Sau đó, bà O kháng cáo bản án. Xét xử phúc thẩm, TAND TP Cần Thơ nhận định hai bên thống nhất số tiền đặt cọc 500 triệu, đã thanh toán lô hàng đầu tiên nên trừ vào tiền đặt cọc còn lại 250 triệu.
Đến lần cắt tiếp theo, bà O đòi trừ tiền cọc 150 triệu nhưng bà G chỉ đồng ý trừ 100 triệu nên bà O bỏ về, không cân số sầu riêng đã cắt. Bà G báo công an xã vụ việc… Biên bản xác minh có phó công an xã và nhiều người chứng kiến, thể hiện bà O đến vườn cắt 5-6 tấn như thỏa thuận nhưng không cân.
Theo tòa, việc trừ vào số tiền đặt cọc sau mỗi lần cắt sầu riêng là nhằm để các bên tiếp tục thực hiện hợp đồng. Nếu giá sầu riêng 77.000 đồng/kg thì 5-6 tấn trừ 100 triệu tiền cọc là phù hợp, nhưng nguyên đơn yêu cầu trừ 150 triệu tiền cọc là không có cơ sở.
Vì vậy, tòa cho rằng nguyên đơn đã vi phạm hợp đồng, nại ra lý do để không mua, không cân chứng tỏ nguyên đơn đã đơn phương chấm dứt hợp đồng mua bán sầu riêng với bị đơn.
Tòa xét hợp đồng mua bán có ghi bên bị đơn đồng ý bán cho nguyên đơn số lượng khoảng 30 tấn, chỉ là ước lượng. Hơn nữa việc ước định 30 tấn tại vườn của bị đơn, nguyên đơn cũng đồng ý, thể hiện qua việc thu hoạch lần 1.
Theo tòa, đợt 2 bà O tự ý bỏ về nên số lượng sầu không đủ là lỗi của bà. Đáng lẽ bà phải làm đúng theo hợp đồng là cân số sầu riêng đã cắt đợt 2 và trừ đúng số tiền cọc, sau đó thu hoạch tiếp đợt 3 mà bị đơn không trả tiền cọc thì bị đơn mới sai. Có như vậy thì bà O khởi kiện yêu cầu trả cọc và bồi thường tiền cọc mới đúng. Do đó, tòa sơ thẩm bác yêu cầu của bà O đòi phạt cọc 3 lần là có cơ sở.
Về yêu cầu phản tố của bà G, tòa cho rằng 250 triệu là tiền cọc còn lại, do nguyên đơn không tiếp tục thực hiện hợp đồng nên phải chịu mất số tiền này. Bị đơn đòi thêm hơn 292 triệu là không có cơ sở vì bà G tính trên giá bà O mua để tính thiệt hại, trong khi bà O đã mất tiền cọc.
Từ đó, tòa phúc thẩm đã tuyên bác kháng cáo của bà O, giữ y bản án sơ thẩm, bác yêu cầu khởi kiện và khởi kiện bổ sung của bà O về hai khoản tiền 261,4 triệu và 750 triệu; Chấp nhận một phần yêu cầu phản tố của bà G, được quyền sở hữu số tiền cọc 250 triệu; bác một phần yêu cầu phản tố của bà G về đòi bồi thường hơn 292 triệu.
Ngoài ra, án phí dân sự sơ thẩm nguyên đơn phải chịu hơn 42,3 triệu; Bị đơn phải chịu án phí dân sự sơ thẩm hơn 14,6 triệu.
