Ngày 15-4, Bộ Tài chính đã công bố báo cáo kết quả thanh tra bốn mặt hàng thiết yếu thuộc danh mục hàng hóa, dịch vụ thuộc diện bình ổn giá là đường, thép, khí hóa lỏng và phân bón sau năm ngày thanh tra tại 17 doanh nghiệp (DN).
Bộ Tài chính đã truy thu 13,7 tỉ đồng tiền thuế do năm đơn vị kê khai chưa đúng. Các lỗi DN vi phạm là không thực hiện đăng ký giá, hoặc đăng ký quá chậm; không niêm yết giá…
DN đầu ngành cũng vi phạm
Qua kiểm tra năm 2009 và quý I-2010, Bộ Tài chính đánh giá hầu hết các DN đều tăng giá, tăng mạnh vào quý IV-2009 và quý I-2010. Nguyên nhân cơ bản là do tình hình kinh tế trong và ngoài nước có nhiều diễn biến phức tạp.
Bộ Tài chính đặc biệt nhấn mạnh đến ngành thép: Thanh tra sáu DN thì phát hiện năm DN vi phạm. Về lỗi vi phạm đăng ký giá, trong số 12 doanh nghiệp bị phạt thì có cả DN đầu ngành như Tổng Công ty thép Việt Nam. nguyên nhân tăng giá cũng chủ yếu do giá nguyên liệu đầu vào tăng cao.
Nhiều doanh nghiệp ngành thép vi phạm đăng ký giá qua kiểm tra. Ảnh minh họa: HTD
Mặc dù các DN đều điều chỉnh giá bán sản phẩm theo xu hướng tăng giá của phôi thép và thép phế liệu trên thế giới nhưng kết quả sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp năm 2009 lại có hiệu quả không cao.
DN gas, đường, phân bón cần giảm giá
Theo Bộ Tài chính, để bình ổn giá cả các mặt hàng thiết yếu, cần áp dụng kết hợp nhiều biện pháp như hạ thuế nhập khẩu đối với gas, với DN đã thu lãi lớn trong năm 2009 thì chưa nên tăng giá trong năm nay để chia sẻ khó khăn với người dân… Thanh tra bộ cũng đề xuất giảm thuế nhập khẩu gas từ 5% xuống 2% như đề xuất của Hiệp hội gas Việt Nam. Ước tính nếu giảm thuế nhập khẩu gas còn 2% thì mỗi bình gas 12 kg sẽ giảm khoảng 4.500 đồng.
Các DN kinh doanh phân bón cần giữ giá hoặc giảm giá trong năm nay. Lý do Bộ Tài chính đưa ra là nhiều DN kinh doanh phân bón có lãi trong năm 2009. Đây là cơ sở để yêu cầu các DN sản xuất phân bón trong nước chia sẻ khó khăn với nông dân. Mặt khác, thanh tra giá Bộ Tài chính cũng đề xuất DN sản xuất phân bón cần có chính sách duy trì hàng tồn kho để ổn định giá bán phân bón trong năm nay.
Riêng với mặt hàng đường, từ tháng 3-2009, các DN tăng giá bán nhiều lần. Tháng 9-2009, mức tăng giá cao nhất lên tới 66% so với thời điểm đầu năm. Và giá đường trong nước vẫn tiếp tục leo trong năm nay. Tháng 2-2010, giá đường tăng tới 18% so với tháng 12-2009. Tỉ lệ lợi nhuận trước thuế/doanh thu của DN ngành đường đạt 7,6% đến 25,4%. Bộ Tài chính cho rằng đây là cơ sở để xem xét yêu cầu các DN sản xuất đường trong nước giữ ổn định hoặc giảm giá bán, tăng giá mua mía nguyên liệu cho nông dân. Thanh tra Bộ Tài chính đã kiến nghị DN phải thực hiện rà soát toàn bộ các khâu trong quy trình sản xuất, kinh doanh, tiết kiệm tối đa chi phí, hạ giá thành và giá bán sản phẩm. Đồng thời can thiệp kịp thời khi có biến động về giá các mặt hàng, duy trì mức tồn kho cần thiết để có thể bình ổn thị trường.
Bộ Tài chính cũng cho biết đang gấp rút ban hành thông tư sửa đổi Thông tư 104 về quản lý giá các nhóm mặt hàng thuộc danh mục bình ổn giá. Quy định mới sẽ yêu cầu tất cả DN kinh doanh gas, đường phải thực hiện đăng ký giá theo quy định.
LÊ THANH