Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TP.HCM vừa có báo cáo kết quả thăm dò dư luận xã hội về sự quan tâm và kỳ vọng của cán bộ, đảng viên và nhân dân đối với việc xây dựng và ban hành Luật Đô thị đặc biệt cho TP.HCM.
Theo đó, từ ngày 28 đến 30-4, đã có 99.235 người tham gia khảo sát qua Zalo, Viber, Messenger và các trang Fanpage, đăng tin trên các báo của TP.HCM.
Khảo sát cho thấy đa số cán bộ, đảng viên và nhân dân đã biết đến chủ trương xây dựng Luật Đô thị đặc biệt cho TP.HCM với tỷ lệ tiếp cận thông tin đạt trên 90,3%.
Kỳ vọng vào sự đổi mới mô hình quản trị đô thị
Kết quả khảo sát thể hiện dư luận xã hội không chỉ quan tâm đến việc xây dựng một đạo luật mới cho TP mà còn thể hiện kỳ vọng ngày càng rõ nét đối với yêu cầu đổi mới mô hình quản trị đô thị, hoàn thiện cơ chế phát triển phù hợp với vị trí, vai trò của TP.HCM trong giai đoạn mới.
Khảo sát cho thấy cán bộ, đảng viên và nhân dân đặc biệt quan tâm đến việc xây dựng Luật Đô thị đặc biệt cho TP. Trong đó, 36,2% người được khảo sát cho biết “rất quan tâm” và 49,4% “quan tâm”; ngược lại, tỷ lệ “ít quan tâm” và “không quan tâm” chỉ chiếm 1,7%, cho thấy đây là vấn đề đang thu hút sự chú ý rộng rãi trong xã hội.
Mức độ quan tâm cao của người dân không chỉ xuất phát từ tính chất của một chủ trương lớn liên quan đến thể chế phát triển đô thị, mà còn phản ánh tâm lý kỳ vọng ngày càng rõ nét đối với nhu cầu đổi mới mô hình quản trị, tháo gỡ các điểm nghẽn phát triển và nâng cao chất lượng sống tại TP trong giai đoạn mới.
Người dân đang đặt nhiều kỳ vọng vào khả năng Luật Đô thị đặc biệt sẽ tạo ra các cơ chế đủ mạnh để TP chủ động hơn trong quản lý, điều hành và giải quyết các vấn đề thực tiễn đang đặt ra.
Dư luận cũng kỳ vọng Luật sẽ góp phần giải quyết các vấn đề thực tiễn đang đặt ra như cải cách thủ tục hành chính, nâng cao chất lượng hạ tầng giao thông, chỉnh trang đô thị, giảm ùn tắc, ngập nước, nâng cao chất lượng dịch vụ công, cải thiện môi trường sống và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người dân, doanh nghiệp.
Người dân cũng có nhu cầu được tiếp cận thông tin đầy đủ, minh bạch và cụ thể của người dân đối với các nội dung, cơ chế mới dự kiến được áp dụng trong Luật Đô thị đặc biệt.
Ngoài ra, cán bộ, đảng viên và nhân dân đánh giá rất cao sự cần thiết của việc xây dựng và ban hành Luật Đô thị đặc biệt cho TP.HCM. Trong đó, 44,5% ý kiến cho rằng “rất cần thiết”, 45,7% đánh giá “cần thiết”, nâng tổng tỷ lệ đồng thuận lên đến 90,2%.
Nhiều ý kiến cho rằng với quy mô dân số lớn, tốc độ đô thị hóa nhanh, yêu cầu quản lý ngày càng phức tạp và vai trò đầu tàu kinh tế của cả nước, TP.HCM cần có một khuôn khổ pháp lý riêng, phù hợp với đặc thù phát triển đô thị đặc biệt để chủ động hơn trong quản lý, điều hành và tổ chức thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội.
Dư luận cũng kỳ vọng Luật sẽ tạo cơ sở để TP mạnh dạn đổi mới mô hình quản trị đô thị, tăng cường phân cấp, phân quyền, nâng cao tính tự chủ, tháo gỡ các điểm nghẽn về cơ chế, thủ tục và huy động hiệu quả các nguồn lực đầu tư phát triển.
Đồng thời, các ý kiến cũng cho rằng việc ban hành Luật là cần thiết nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh, bền vững, nâng cao chất lượng sống của người dân và tăng năng lực cạnh tranh của TP trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng.
Người dân quan tâm đến nhóm chính sách về chất lượng quản trị đô thị
Khảo sát cho thấy các nhóm chính sách được người dân quan tâm nhiều nhất đều là những nội dung gắn trực tiếp với chất lượng quản trị đô thị và chất lượng sống của người dân.
Trong đó, nhóm chính sách về môi trường và nâng cao chất lượng sống nhận được tỷ lệ đồng thuận cao nhất với 90,6% ý kiến đánh giá “rất cần thiết" hoặc “cần thiết”.
Kết quả này cho thấy dư luận đặc biệt quan tâm đến các vấn đề dân sinh như ô nhiễm môi trường, ùn tắc giao thông, ngập nước, không gian xanh, chất lượng hạ tầng và dịch vụ công đô thị. Người dân kỳ vọng Luật sẽ tạo ra cơ chế đủ mạnh để cải thiện môi trường sống, phát triển đô thị bền vững và nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân.
Nhóm chính sách về thu hút, đãi ngộ nhân tài và chuyên gia nhận được tỷ lệ đồng thuận rất cao với 89,5%.
Các chính sách về thu hút, đãi ngộ nhân tài và chuyên gia cũng nhận được sự quan tâm rất lớn với tỷ lệ đồng thuận đạt 89,5%. Các nội dung liên quan đến tăng quyền tự chủ về tài chính - ngân sách (89,3%), phân cấp mạnh về quản lý đầu tư công và lựa chọn nhà đầu tư (88,9%), chủ động trong quy hoạch đô thị và sử dụng đất đai (89,2%), tổ chức bộ máy tinh gọn, tăng quyền cho chính quyền đô thị (88,8%) và thí điểm chính sách mới về khoa học công nghệ, chuyển đổi số (89,3%) cũng đều nhận được sự đồng tình ở mức rất cao.
Dư luận xã hội cơ bản đồng thuận với yêu cầu tăng tính chủ động, linh hoạt cho TP trong quản lý, điều hành và huy động nguồn lực phát triển; đồng thời kỳ vọng TP.HCM sẽ có thêm dư địa thể chế để giải quyết nhanh hơn các vấn đề thực tiễn đặt ra.
Bên cạnh đó, khảo sát cho thấy người dân đặt ra yêu cầu rất cao về hiệu quả quản trị, tính minh bạch và trách nhiệm giải trình trong tổ chức thực hiện.
Kỳ vọng của người dân không dừng lại ở việc ban hành các cơ chế đặc thù, mà quan trọng hơn là các cơ chế đó phải thực sự phát huy hiệu quả trong thực tiễn, tạo chuyển biến rõ nét trong quản lý đô thị và đời sống.
Nội dung được kỳ vọng cao nhất là thúc đẩy phát triển kinh tế với tỷ lệ 65,7% ý kiến lựa chọn. 62,2% ý kiến kỳ vọng Luật sẽ góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ công trong các lĩnh vực y tế, giáo dục, hành chính công.
Nhiều ý kiến mong muốn Luật sẽ tạo cơ chế để đẩy mạnh cải cách hành chính, ứng dụng công nghệ số, giảm phiền hà và nâng cao sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp. Nội dung tăng quyền tự chủ cho TP cũng nhận được sự quan tâm lớn với tỷ lệ 54,9%.
Ngoài ra, người dân kỳ vọng Luật sẽ tạo chuyển biến tích cực trong giải quyết các vấn đề đô thị như kẹt xe, ngập nước, ô nhiễm môi trường với tỷ lệ 50,9%; góp phần nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống người dân với tỷ lệ 48,2%.
Các nội dung như phát triển hạ tầng giao thông, đô thị thông minh (37,0%), thu hút và đãi ngộ nhân tài, chuyên gia (35,9%), cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh cho doanh nghiệp (32,1%) cũng nhận được sự quan tâm đáng kể.
Dù vậy, vẫn có một số ý kiến băn khoăn rằng hiệu quả của các cơ chế đặc thù sẽ phụ thuộc rất lớn vào chất lượng tổ chức thực hiện, tính đồng bộ giữa các cơ quan, đơn vị, cũng như trách nhiệm của đội ngũ cán bộ thực thi chính sách.
Nâng cao tính minh bạch, hiệu quả quản lý
Qua khảo sát, cán bộ, đảng viên và nhân dân TP đề xuất nhiều giải pháp nhằm bảo đảm Luật Đô thị đặc biệt cho TP.HCM sau khi ban hành có thể phát huy hiệu quả trong thực tiễn.
Các ý kiến tập trung chủ yếu vào yêu cầu nâng cao tính minh bạch, hiệu quả quản lý và trách nhiệm trong tổ chức thực hiện. Trong đó, cải cách thủ tục hành chính cần được xem là một trong những nội dung trọng tâm để các cơ chế đặc thù thực sự đi vào cuộc sống, tạo chuyển biến rõ nét trong môi trường đầu tư, kinh doanh và chất lượng phục vụ người dân.
Bên cạnh đó, 69,2% ý kiến đề nghị cần công khai, minh bạch toàn bộ quy trình thực hiện các cơ chế, chính sách. Điều này cho thấy người dân ngày càng quan tâm đến tính minh bạch và khả năng giám sát xã hội trong thực thi chính sách công.
Việc công khai thông tin đầy đủ, rõ ràng và kịp thời không chỉ giúp người dân dễ tiếp cận chính sách mà còn góp phần hạn chế tiêu cực, nâng cao trách nhiệm giải trình và củng cố niềm tin xã hội đối với bộ máy chính quyền.
Cạnh đó là giải pháp tăng trách nhiệm, kiểm tra, giám sát đội ngũ cán bộ thực thi cũng nhận được tỷ lệ lựa chọn cao với 55,8%.
Ngoài ra, nhiều ý kiến cũng đề xuất cần đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số trong quản lý (36,2%), thường xuyên lấy ý kiến người dân và doanh nghiệp (34,4%), xây dựng cơ chế kiểm soát quyền lực chặt chẽ (25,9%) và tăng cường phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị (25,1%).
Những nội dung này cho thấy người dân mong muốn việc triển khai Luật phải được thực hiện theo hướng hiện đại, đồng bộ, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ; phản ánh xu hướng dư luận ngày càng quan tâm đến chất lượng quản trị công và hiệu quả thực thi chính sách hơn là chỉ dừng ở việc ban hành cơ chế mới. Người dân kỳ vọng các giải pháp triển khai Luật Đô thị đặc biệt phải thực sự tạo ra chuyển biến cụ thể, dễ cảm nhận trong đời sống hằng ngày…
