Ngày 7-5, tại Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội), Nhà xuất bản Kim Đồng phối hợp cùng Khoa Văn học tổ chức tọa đàm với chủ đề Văn học thiếu nhi từ góc nhìn của người viết trẻ.
Chương trình có sự tham gia của nhà phê bình văn học Bùi Việt Thắng; TS Nguyễn Thị Năm Hoàng – Phó Trưởng Khoa Văn học; TS Trịnh Đặng Nguyên Hương (Viện Văn học, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam); cùng các tác giả trẻ đoạt Giải thưởng Văn học Kim Đồng lần thứ nhất (2023-2025) như Giáp Thị Thùy Dương, Cao Nguyệt Nguyên, Phạm Thu Hà và Nguyễn Hoàng Diệu Thủy.
Phát biểu tại tọa đàm, PGS.TS Đặng Hồng Sơn, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, đánh giá cao sự phối hợp giữa Nhà xuất bản Kim Đồng và Khoa Văn học trong việc tổ chức một sự kiện văn chương có ý nghĩa, góp phần thúc đẩy đời sống văn học thiếu nhi.
Theo bà Vũ Thị Quỳnh Liên, Phó Giám đốc, Tổng Biên tập Nhà xuất bản Kim Đồng, bày tỏ: “Thông qua tọa đàm, chúng tôi mong muốn thúc đẩy đối thoại giữa các chuyên gia, người viết trẻ và bạn đọc, từ đó gợi mở những góc nhìn đa chiều cho sáng tác văn học thiếu nhi hấp dẫn, được các em đón nhận trong thời gian tới”.
Tại tọa đàm, nhiều ý kiến cho rằng văn học thiếu nhi luôn có vị trí riêng trong đời sống văn chương, góp phần bồi đắp và nuôi dưỡng các giá trị văn hóa dân tộc. Tuy nhiên, lĩnh vực này cũng đang đối mặt với không ít thách thức như sự cạnh tranh mạnh mẽ từ các phương tiện giải trí số, sự thiếu hụt đội ngũ sáng tác chuyên sâu và tâm lý xem nhẹ thể loại...
Đáng chú ý, TS Trịnh Đặng Nguyên Hương cho rằng thực trạng trẻ em ngày càng ít đọc sách không phải do thiếu tác phẩm hay, mà chủ yếu vì các em thiếu “khoảng trống” để đọc.
Theo bà, lịch học dày đặc với chương trình chính khóa, học thêm và các lớp kỹ năng khiến trẻ em gần như không còn thời gian dành cho việc đọc. Bên cạnh đó, áp lực học tập và nhịp sống gấp gáp cũng khiến các em thiếu khoảng lặng tinh thần để có thể thực sự chìm vào thế giới của một cuốn sách.
“Nhiều học sinh đã kiệt sức và không còn khoảng trống dành cho việc đọc”- TS Trịnh Đặng Nguyên Hương nhấn mạnh.
Từ thực tế này, các chuyên gia cho rằng để phát triển văn học thiếu nhi, cần có những chính sách vĩ mô và giải pháp cụ thể nhằm thúc đẩy môi trường sáng tác và tiếp nhận tác phẩm. Đồng thời, người viết cũng cần đổi mới nội dung và hình thức thể hiện để tạo sức hấp dẫn, khơi dậy hứng thú đọc sách ở trẻ.
Bên cạnh đó, gia đình, nhà trường và xã hội cần thấu hiểu đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi, từ đó đồng hành và khuyến khích trẻ tìm đến với văn học, góp phần nuôi dưỡng đời sống tinh thần và hình thành thói quen đọc sách bền vững.
Nhiều ý kiến nhận định, văn học thiếu nhi luôn có một sức nặng và chỗ đứng riêng. Đó là mảng văn học góp phần bồi đắp, nuôi dưỡng giá trị văn hóa dân tộc. Tuy nhiên, trên thực tế, văn học thiếu nhi đang đối mặt với nhiều thách thức đến từ sự cạnh tranh gay gắt của các phương tiện giải trí kỹ thuật số, thiếu hụt đội ngũ sáng tác chuyên sâu và tâm lý xem nhẹ thể loại này.
Tại toạ đàm, Nhà xuất bản Kim Đồng thông báo tiếp tục phát động cuộc vận động sáng tác Giải thưởng Văn học Kim Đồng lần thứ hai (2025-2027) với đối tượng độc giả được mở rộng, gồm: Nhi đồng, thiếu niên và thanh niên; với hai hệ thống giải thưởng: Giải thưởng Văn học Kim Đồng dành cho các tác phẩm xuất sắc viết cho thiếu nhi và Giải thưởng Văn học Kim Đồng dành cho các tác phẩm xuất sắc viết cho người trẻ.
Hạn cuối nhận tác phẩm tham dự là 31-12-2026.
