Hiện đang có một bộ phận giới trẻ mải chạy theo chủ nghĩa thực dụng. Hệ quả của lối sống ích kỷ, chỉ biết hưởng thụ ấy chính là sự nghèo nàn về cảm xúc và lòng nhân ái. Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn có không ít bạn trẻ đang mở lòng với mọi người. Theo một cuộc khảo sát trên mạng với sự tham gia của 200 bạn trẻ sống ở TP.HCM và một số địa phương lân cận vào tháng 2-2011, có 62% trong số này cho biết mình đã đóng góp từ thiện nhiều hơn so với năm trước.
Biết chia sẻ với cộng đồng
Khác với trước kia, hiện hoạt động tình nguyện đang được giới trẻ quan tâm nhiều hơn. Nhiều năm gần đây, mỗi khi có vấn đề cần tìm hiểu, tham khảo, người ta thường có thói quen tra Google để tìm câu trả lời. Hàng ngàn, hàng triệu kết quả đó có được chủ yếu từ sự chia sẻ của cộng đồng mạng, đa phần là người trẻ.
Một số bạn trẻ chọn cách cống hiến thầm lặng cho cộng đồng bằng việc chia sẻ thông tin và sở thích. Đó có thể là dịch và làm phụ đề một bộ phim, hoặc viết bài hướng dẫn sử dụng một chương trình mới, hay chỉ cách sửa chữa các lỗi trên máy tính, làm video clip hướng dẫn học đàn, học trang điểm… trên YouTube.com… Nhìn chung, đa số các sản phẩm chia sẻ trên mạng đều công phu và cần khá nhiều thời gian để hoàn tất.
Theo Anh Thư, thành viên lâu năm của krfilm.net - một diễn đàn dịch và chia sẻ phim miễn phí, Thư và bạn bè làm công việc này không chỉ do đó là sở thích cá nhân mà còn vì muốn chia sẻ với những người cùng sở thích. “Nhìn những dòng phản hồi, cảm ơn trên mạng của những người không quen, mình cảm thấy vui lắm…” - Thư nói.
Bạn Anh Tú, sinh viên ngành công nghệ thông tin Trường FPT, tâm sự: “Thỉnh thoảng máy tính của mình gặp vấn đề, đôi khi phải mất nhiều thời gian mới tìm ra cách sửa. Sau đó, mình thường mô tả lại và gửi lên diễn đàn để sau này có ai gặp trường hợp tương tự còn biết cách sửa. Đôi khi lục lọi trên mạng, mình cũng tìm thấy nhiều bí quyết lạ và hay do các bạn chia sẻ nữa”.
Nhóm Ước mơ xanh làm lồng đèn tặng các em
có hoàn cảnh khó khăn vui chơi trong đêm Trung thu. Ảnh: HTD
Những tấm lòng đang dần rộng mở
Dạo một vòng các diễn đàn lớn nhỏ cũng như các trang mạng xã hội vào dịp Quốc tế Thiếu nhi, Trung thu, tết Nguyên đán…, chúng ta dễ dàng bắt gặp rất nhiều lời kêu gọi quyên góp sách báo cũ, tiền bạc, bánh kẹo, vật dụng cá nhân... Bên cạnh đó là kế hoạch chi tiết về những chuyến đi thăm và tặng quà cho trẻ em nghèo ở các mái ấm, vùng sâu, vùng xa… Chỉ cần đưa ra lời kêu gọi, lập tức có không ít bạn trẻ đăng ký tham gia.
Sau cả ngày chạy đi chạy lại dưới mưa khắp các quận trong TP để thu gom đồ tặng, bạn Phương Linh, sinh viên Trường ĐH Sài Gòn, vẫn hào hứng nói: “Hễ thấy trên các diễn đàn rao quyên góp hoặc tặng đồ cũ làm từ thiện, tụi em liền tranh thủ những khi rảnh rỗi chạy đến lấy quà rồi chuyển cho trẻ em nghèo. Mình không có tiền thì bỏ chút sức có đáng là bao”.
Từ lâu, trên diễn đàn Trái tim Việt Nam Online (TTVNOL), với thành viên chủ yếu là các bạn trẻ, đã có không ít dự án, chương trình tình nguyện và những ý tưởng đóng góp mong phát triển cộng đồng. Tutam.net - một website khác cũng khá nổi tiếng với các hoạt động từ thiện cũng do các bạn trẻ lập ra. Website này đã hoạt động đều đặn nhiều năm và ngày càng chuyên nghiệp, thu hút được nhiều bạn trẻ tham gia hơn.
Bạn Ngọc Bình, thường tham gia các chương trình thiện nguyện do tutam.net tổ chức, vẫn nhớ mãi lần đi tặng quà cho các bé ở một mái ấm nhân ngày Quốc tế Thiếu nhi. “Lúc về có một bé khoảng 7-8 tuổi níu áo mình hỏi: “Bao giờ mấy anh chị lại qua đây chơi với tụi em nữa?”. Lúc đó mình lặng người. Thương các em lắm!...” - Ngọc Bình xúc động.
Vẫn cần con đường chuyên nghiệp hơn
Bạn Nguyễn Thị Quyên, một bạn trẻ đang làm thông dịch viên tại quận Tân Bình, TP.HCM, nói: “Mình rất muốn dạy học cho trẻ em nghèo vào một số buổi tối cố định trong tuần nhưng chẳng biết đăng ký ở đâu. Thật sự mình cần có sự phối hợp vì mình còn bận công việc”. Một sinh viên trẻ khác cũng tâm sự rằng đôi khi bạn rảnh rỗi, muốn giúp đỡ ai đó nhưng không biết bắt đầu thế nào, từ đâu...
Điều này cho thấy chúng ta đang quá thiếu những tổ chức chuyên nghiệp và sự kêu gọi cần thiết để hướng các bạn trẻ vào những hoạt động vì cộng đồng. Ngay cả trong nhà trường, các hoạt động thực tiễn vì cộng đồng cũng chưa được chú trọng. Học sinh đang bị xoay vần với chương trình học càng ngày càng nặng và sự kỳ vọng về thành tích ở các bậc phụ huynh. Chính vì không thường xuyên trực tiếp tham gia và cảm nhận nên thế hệ trẻ khó cảm nhận sâu sắc niềm hạnh phúc khi cho và nhận.
Nhìn chung, các tổ chức thiện nguyện xã hội hiện nay chủ yếu do các bạn trẻ tự đứng ra tổ chức và hoạt động. Chúng ta vẫn còn thiếu một trung tâm thiện nguyện tập trung, nơi hỗ trợ giới thiệu và phân phối công việc phục vụ xã hội thường xuyên cho giới trẻ.
Trong khi xã hội ngày ngày lên tiếng xót xa cho một bộ phận người Việt trẻ đang lớn lên với sự thờ ơ, vị kỷ…; vẫn còn nhiều bạn trẻ đang nỗ lực tự học cách cho đi. Tuy nhiên, tấm lòng của những bạn trẻ ấy vẫn cần được chắp thêm đôi cánh để vươn xa.
| Đừng nhìn giới trẻ dưới lăng kính tiêu cực! Hiện nay, các tạp chí cho giới trẻ cứ đánh vào những hình ảnh tiêu cực của một bộ phận các bạn trẻ. Điều này khiến nhiều người đưa ra những nhận xét bi quan về giới trẻ. Thực chất chỉ một bộ phận người trẻ chưa nhận thức được hoặc đang nhầm lẫn rằng chạy theo các mốt thời thượng mới là thể hiện giá trị bản thân. Phần khác là do hoàn cảnh kinh tế tốt hơn nhưng sự giáo dục về ý thức chưa được đầy đủ mới dẫn đến lối sống ích kỷ và hưởng thụ. Những biểu hiện bề nổi đó không phản ánh đúng bản chất của lớp trẻ. Trong xã hội vẫn còn rất nhiều bạn trẻ âm thầm cống hiến. Các hoạt động từ thiện chủ yếu dựa vào sự tự nguyện của mỗi người. Những bạn trẻ đó thường không khoa trương nên không nổi trội, chứ không phải tỉ lệ người trẻ biết cống hiến cho cộng đồng ít hơn tỉ lệ người trẻ có lối sống tiêu cực. Quan trọng là chúng ta phải biết cách làm cho tinh thần biết cống hiến ấy nổi bật lên và lan rộng hơn. TS XHH NGUYỄN HỮU NGUYÊN Tại Mỹ, các cơ quan thiện nguyện rất nhiều. Trẻ em được tiếp xúc với các hoạt động thiện nguyện từ rất sớm qua việc theo dõi người lớn dành thời gian cho cộng đồng. Khoảng lớp 9-12, các em được trực tiếp tham gia vào các hoạt động thiện nguyện như giúp đỡ các em nhỏ hơn học tập hoặc giúp đỡ trong bệnh viện, nhà thờ. Trước đây, học sinh Mỹ bắt buộc phải tham gia làm thiện nguyện một thời gian nhất định (khoảng 40-60 giờ) trước khi tốt nghiệp. Ngày nay, các hoạt động như vậy đều được các em tự nguyện tham gia. Bên cạnh đó, hệ thống các trường ĐH danh tiếng cũng lấy quá trình hoạt động xã hội của học sinh làm một trong các tiêu chí xét tuyển vào trường. Chính vì thế các hoạt động thiện nguyện xã hội được các em đón nhận rất tự nhiên. |
DUY HIÊN
