Tổng thống Mỹ Donald Trump (lúc trả lời báo giới hôm 5-5 trước khi lên đường đến bang Arizona). Ảnh: AP
Tổng thống Mỹ Donald Trump (lúc trả lời báo giới hôm 5-5 trước khi lên đường đến bang Arizona). Ảnh: AP
(PLO)- Thượng viện Mỹ sẽ bỏ phiếu để quyết định có bác bỏ quyền phủ quyết của Tổng thống Donald Trump với nghị quyết hạn chế quyền tấn công Iran hay không.

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã phủ quyết một nghị quyết của Quốc hội Mỹ về việc hạn chế quyền của tổng thống đơn phương phát động hành động quân sự ở Iran, báo USA Today đưa tin.

Nghị quyết do Thượng nghị sĩ đảng Dân chủ Tim Kaine đề xuất và nhận được sự ủng hộ của tất cả thượng nghị sĩ Dân chủ và tám thượng nghị sĩ Cộng hòa trong cuộc bỏ phiếu hôm 13-2. Nghị quyết được sự ủng hộ của lưỡng đảng, được Hạ viện (đảng Dân chủ chiếm đa số) thông qua hồi tháng 3 và được Thượng viện (đảng Cộng hòa chiếm đa số) thông qua hồi tháng 4.

Ông Trump: Nghị quyết "đầy tính sỉ nhục"

Việc Tổng thống Trump phủ quyết nghị quyết này không phải là một quyết định bất ngờ, song giới truyền thông Mỹ ngạc nhiên về cách ông Trump chỉ trích gay gắt những người ủng hộ nghị quyết.

Ông Trump phủ quyết nghị quyết hạn chế quyền tấn công Iran - ảnh 1
Thông cáo báo chí về quyết định phủ quyết của Tổng thống Donald Trump được công bố trên trang web của Nhà Trắng.

Ông Trump mô tả nghị quyết này "đầy tính sỉ nhục" và là "một chiến lược (của đảng Dân chủ - PV) để giành chiến thắng trong cuộc bầu cử ngày 3-11 bằng cách chia rẽ đảng Cộng hòa", theo thông cáo báo chí của Nhà Trắng liên quan đến quyết định của tổng thống.

Ông Trump cho rằng "số ít những thành viên đảng Cộng hòa" tán thành nghị quyết này là những người đang "vô tình làm lợi" cho đảng Dân chủ.

Ông Trump cũng cho rằng nghị quyết được xây dựng dựa trên "sự hiểu lầm những sự thật và luật lệ".

Theo đó, "Mỹ không tham gia vào việc sử dụng quân đội chống lại Iran" vì vụ tấn công hạ sát Thiếu tướng Qassem Soleimani (của Quân đoàn Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran) diễn ra trên lãnh thổ Iraq. Do đó, hành động này phù hợp với luật pháp Mỹ về quyền sử dụng quân đội ở Iraq (đã được thông qua năm 2002).

Ông Trump cũng cho rằng hành động của mình là phù hợp với Hiến pháp Mỹ và là hành động cần thiết "trong một thế giới thù địch với những mối đe dọa đang gia tăng".

Tổng thống Mỹ cũng chỉ trích rằng nếu được thực hiện, nghị quyết của Quốc hội sẽ "gây hại nghiêm trọng cho khả năng của tổng thống trong việc bảo vệ nước Mỹ, các đồng minh và đối tác".

Cuối cùng, ông Trump kết luận "Quốc hội đáng ra không nên thông qua nghị quyết này".

Ông Trump phủ quyết nghị quyết hạn chế quyền tấn công Iran - ảnh 2
Thượng viện Mỹ ngày 13-2 đã thông qua nghị quyết giới hạn quyền lực chiến tranh với Iran của Tổng thống Donald Trump. Ảnh: AP

Quyết định của ông Trump được đưa ra sau khi ông chỉ thị cho quân đội Mỹ được quyền tấn công các tàu pháo Iran nếu xảy ra đụng độ giữa hai bên trên biển.

Phản ứng lại chỉ thị này của ông Trump, Tehran tuyên bố: "Thay vì bắt nạt những nước khác, người Mỹ nên nỗ lực cứu các lực lượng của họ, vốn đã bị nhiễm virus corona (tức SARS-CoV-2)".

Thượng viện có bác được quyền phủ quyết của ông Trump?

Lãnh đạo phe đa số Cộng hòa tại Thượng viện Mỹ - ông Mitch McConnell cho biết Thượng viện đã lên kế hoạch tổ chức một phiên bỏ phiếu vào ngày 7-5 chống lại quyền phủ quyết của tổng thống.

Theo báo USA Today, đây là lần thứ bảy ông Trump sử dụng quyền phủ quyết của mình. Cả sáu lần trước, Hạ viện và Thượng viện đều không thể bác bỏ quyết định phủ quyết vì không có đủ số phiếu ủng hộ.

Lần bỏ phiếu mới cần ít nhất 2/3 thành viên Thượng viện tán thành việc bác bỏ quyền phủ quyết của ông Trump. Hãng tin Sputnik cho rằng điều này là rất khó khăn vì đảng Cộng hòa đang chiếm đa số ở Thượng viện và không nhiều thành viên đảng này ủng hộ dự luật.

Trong một thông cáo báo chí được Nhà Trắng công bố chưa đầy 1 giờ sau thông báo về quyền phủ quyết, ông Trump kêu gọi Thượng viện không bác bỏ quyền phủ quyết của ông.

Tổng thống Mỹ nhấn mạnh: "Chính quyền của tôi đã có những hành động mạnh mẽ và trong thẩm quyền theo luật định để bảo vệ quốc gia được an toàn và tôi sẽ không đồng ý nghị quyết này - điều sẽ làm suy yếu khả năng của tôi trong việc bảo vệ công dân, quân nhân và lợi ích của nước Mỹ".

 

VĂN KIẾM