Ngày 4-5, Đồng Tháp tổ chức cuộc họp giải quyết khó khăn trong hoạt động xuất khẩu sầu riêng trên địa bàn trong bối cảnh hoạt động thu mua gặp nhiều khó khăn, giá giảm sâu.
Xuất khẩu khó khăn, giá thu mua giảm mạnh
Theo báo cáo của Sở NN&MT Đồng Tháp, từ giữa tháng 4 đến nay, hoạt động thu mua sầu riêng gặp nhiều trở ngại khi doanh nghiệp xuất khẩu hạn chế thu mua. Nguyên nhân do các phòng kiểm nghiệm được phía Trung Quốc phê duyệt không tiếp nhận mẫu xét nghiệm đối với sản phẩm có nguồn gốc từ khu vực Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) dù đã được cấp mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói.
Đáng chú ý, sản phẩm đã được sàng lọc tại vườn trước thu hoạch với hàm lượng Cadimi khoảng 0,018 mg/kg, thấp hơn ngưỡng 0,05 mg/kg theo quy định của Trung Quốc nhưng vẫn không được tiếp nhận kiểm nghiệm.
Theo Sở NN&MT Đồng Tháp, hiện các phòng kiểm nghiệm chỉ ưu tiên nhận mẫu từ khu vực Đông Nam Bộ và Tây Nguyên, kèm theo yêu cầu chặt chẽ về truy xuất nguồn gốc từ vùng trồng đến cơ sở đóng gói.
Ông Võ Tấn Lợi, Chủ tịch Hiệp hội sầu riêng Đồng Tháp, cho biết hiệp hội nhận được phản ánh từ các hợp tác xã và doanh nghiệp về việc một số phòng kiểm nghiệm chỉ ưu tiên hoặc chỉ nhận mẫu từ khu vực miền Đông, không nhận mẫu từ khu vực miền Tây. Điều này gây khó khăn lớn cho sầu riêng vùng ĐBSCL
Ngoài ra, ông Lê Chí Thiện, Phó Giám đốc Sở NN&MT Đồng Tháp, cho biết sầu riêng Việt Nam còn chịu áp lực cạnh tranh với sản phẩm cùng loại từ Thái Lan tại thị trường Trung Quốc.
Những yếu tố trên khiến giá thu mua sầu riêng giảm mạnh. Hiện giá sầu riêng Ri6 tại vườn chỉ còn 25.000 - 30.000 đồng/kg, trong khi giống Monthong dao động 60.000 - 70.000 đồng/kg tùy chất lượng.
Áp lực tiêu thụ được dự báo sẽ gia tăng trong thời gian tới khi sầu riêng bước vào thu hoạch chính vụ, với tổng sản lượng trong tháng 5 và 6 ước hơn 111.000 tấn.
Đề xuất trao đổi cơ chế hậu kiểm phù hợp hơn
Trước tình hình này, Sở NN&MT đề xuất tỉnh kiến nghị Bộ NN&MT sớm đàm phán với Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) để thẩm định, phê duyệt bổ sung các phòng kiểm nghiệm đủ điều kiện; đồng thời mở rộng danh sách các phòng được phía Trung Quốc công nhận nhằm giảm tải áp lực kiểm nghiệm. Bên cạnh đó, đề xuất trao đổi cơ chế hậu kiểm phù hợp hơn, tránh đình chỉ phòng kiểm nghiệm do sai sót đơn lẻ.
Đối với doanh nghiệp và vùng nguyên liệu, các giải pháp được đưa ra gồm chủ động kiểm soát chất lượng theo mã số vùng trồng; phân loại vùng nguyên liệu theo mức độ rủi ro tồn dư Cadimi để xây dựng kế hoạch thu mua; kiểm tra, sàng lọc nguyên liệu trước khi đóng gói; đồng thời đăng ký lịch kiểm nghiệm phù hợp với kế hoạch xuất khẩu.
Với nông dân, ngành chức năng khuyến cáo tuân thủ quy trình canh tác an toàn; sử dụng vật tư nông nghiệp theo hướng dẫn; không sử dụng sản phẩm không rõ nguồn gốc; ghi chép đầy đủ nhật ký sản xuất để phục vụ truy xuất nguồn gốc; xử lý chất thải nông nghiệp đúng quy định.
Ngoài ra, nông dân được khuyến nghị thường xuyên kiểm tra độ pH đất, duy trì ở mức 6,0 - 6,5; bổ sung phân hữu cơ, biochar và vi sinh vật có ích nhằm kiểm soát tồn dư Cadimi trong vườn sầu riêng.
