TAND Tối cao vừa có văn bản gửi Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Thanh Hóa để trả lời về những kiến nghị của cử tri tỉnh này.
Kiến nghị về cơ chế tạm thời tăng biên chế
Theo đó, đối với kiến nghị về cơ chế tạm thời cho phép tăng biên chế có điều kiện, TAND Tối cao cho rằng năm 2012, Ủy ban Thường vụ Quốc hội giao biên chế cho TAND các cấp là 15.237 người (số lượng vụ việc phải giải quyết thuộc thẩm quyền của tòa án tại thời điểm này là 360.941 vụ, việc/năm).
Giai đoạn 2022-2026, số biên chế được cấp có thẩm quyền giao cho TAND các cấp là 15.237 người (bằng số biên chế được giao năm 2012) nhưng số lượng vụ, việc tòa án phải giải quyết đã tăng gần 200% so với thời điểm năm 2012.
Trong đó, các tranh chấp về dân sự, hành chính tăng trung bình khoảng 10%/năm với tính chất của các vụ việc ngày càng phức tạp, đòi hỏi phải bố trí nhân lực đảm bảo về số lượng và chất lượng để đáp ứng yêu cầu thực tiễn trong tình hình mới.
Đặc thù vị trí việc làm trong TAND hầu hết có tính chất không thể thay thế bằng trí tuệ nhân tạo, công nghệ thông tin như các công việc hành chính thông thường, việc sử dụng công nghệ thông tin chỉ có tính chất hỗ trợ công việc (ví dụ: lấy lời khai, tống đạt, thu thập chứng cứ, hòa giải, xét xử...).
Bên cạnh đó, TAND các cấp nói chung, TAND khu vực nói riêng cần bố trí biên chế để thực hiện các cam kết, thỏa thuận quốc tế về bảo vệ các quyền của trẻ em, người chưa thành niên đã được ghi nhận trong các văn kiện quốc tế mà Việt Nam là thành viên.
Vì vậy, kiến nghị của cử tri về việc xem xét cơ chế tạm thời cho phép tăng biên chế có điều kiện đối với tòa án là cần thiết trong bối cảnh khối lượng và tính chất phức tạp của công việc ngày càng gia tăng.
Tuy nhiên, trong bối cảnh toàn bộ hệ thống chính trị thực hiện chủ trương của Trung ương về tinh gọn bộ máy, cơ cấu đội ngũ gắn với tinh giản biên chế, Ban Thường vụ Đảng ủy TAND Tối cao đã đề ra nhiều giải pháp để khắc phục khó khăn, đồng thời đề nghị cấp có thẩm quyền quan tâm, xem xét, tạo điều kiện cho TAND được tiếp tục giữ ổn định biên chế hiện nay trong giai đoạn 2026-2031 (là 15.237 người).
TAND Tối cao đã chỉ đạo, hướng dẫn các TAND thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp, trong đó có cơ chế tăng cường phân cấp quản lý cán bộ cho Chánh án TAND cấp tỉnh.
Trên cơ sở số lượng biên chế được giao, Chánh án TAND cấp tỉnh chủ động bố trí, sử dụng và cân đối số lượng biên chế được giao giữa các tòa án thuộc quyền quản lý, tăng cường nhân lực cho TAND Khu vực phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ. Định kỳ hằng năm rà soát và có phương án điều chỉnh để giảm áp lực cho những đơn vị có nhiều án, bảo đảm hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.
Cơ chế phụ cấp cho thẩm phán, thư ký
Cử tri tỉnh Thanh Hóa còn kiến nghị về việc ban hành cơ chế phụ cấp đảm bảo đời sống cho thẩm phán, thư ký và cán bộ tố tụng làm việc tại tòa án khu vực vùng khó khăn trong thời hạn chuyển đổi.
Theo TAND Tối cao, trong thời gian qua, các chế độ, chính sách đối với cán bộ, công chức TAND đã từng bước được quan tâm.
Tuy nhiên, tiền lương và chế độ đãi ngộ của Nhà nước đối với cán bộ tòa án nói chung, người giữ chức danh tư pháp nói riêng chưa ngang tầm với yêu cầu nhiệm vụ và tính đặc thù của hoạt động xét xử. Chính sách ưu tiên về tiền lương, phụ cấp đối với thẩm phán, thẩm tra viên tòa án, thư ký tòa án mặc dù đã được quy định tại Luật Tổ chức TAND nhưng chưa được cụ thể hóa, phụ thuộc vào cải cách tiền lương chung của hệ thống chính trị.
Vì vậy, chưa tạo sức thu hút đối với nguồn nhân lực chất lượng và bảo đảm ổn định đời sống của cán bộ tòa án sau sắp xếp tổ chức bộ máy, nhất là đội ngũ cán bộ tòa án khu vực vùng sâu, vùng xa, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn.
Để giải quyết một phần khó khăn nêu trên, Chánh án TAND Tối cao đã ban hành quy định về một số chế độ, chính sách hỗ trợ đối với cán bộ, công chức luân chuyển, điều động, biệt phái trong hệ thống TAND.
Đối với cán bộ, công chức tòa án chịu tác động của việc sắp xếp tổ chức bộ máy, TAND Tối cao đã có văn bản đề nghị Chính phủ, Bộ Tài chính, Bộ Nội vụ xem xét, tiếp tục bố trí kinh phí hỗ trợ.
Trong đó, có nội dung đề nghị Chính phủ ban hành Nghị quyết hỗ trợ kinh phí đối với công chức, người lao động ngành TAND làm việc xa nhà, bù đắp chi phí phát sinh do làm việc xa nhà và tạo tâm lý yên tâm công tác cho đội ngũ cán bộ tòa án tại các đơn vị mới sau sắp xếp. Sau khi chính sách này được ban hành, TAND Tối cao sẽ có cơ sở pháp lý và nguồn kinh phí để thực hiện trong các tòa án.
