Chiến sự Trung Đông đã kéo dài một tháng, song đến nay vẫn chưa có lối thoát rõ ràng. Mặc dù hồi đầu tuần trước xuất hiện một số đồn đoán về khả năng diễn ra các cuộc đàm phán Mỹ - Iran nhằm chấm dứt thù địch, song đến nay vẫn chưa có bước tiến thực chất nào được ghi nhận.
Các cuộc không kích dai dẳng cùng động thái tăng cường hiện diện quân sự tại Trung Đông đang làm lu mờ hy vọng về một kịch bản hạ nhiệt căng thẳng trong ngắn hạn.
Dưới đây là toàn cảnh diễn biến cuộc xung đột kể từ ngày 28-2, theo hãng thông tấn Tân Hoa Xã.
Ngày 28-2:
Mỹ và Israel tiến hành các cuộc không kích chung nhằm vào Iran, tiêu diệt Lãnh tụ tối cao Iran khi đó là ông Ali Khamenei, cùng nhiều quan chức cấp cao.
Những nhân vật thiệt mạng bao gồm: Thư ký Hội đồng Quốc phòng Iran Ali Shamkhani, Tư lệnh Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) Mohammad Pakpour, Bộ trưởng Quốc phòng Aziz Nasirzadeh và Tổng Tham mưu trưởng Abdolrahim Mousavi.
Đáp trả, IRGC phát động "Chiến dịch Lời hứa Chân thực 4", nã tên lửa và máy bay không người lái (UAV) vào các căn cứ quân sự của Mỹ tại Trung Đông cũng như các mục tiêu tại Israel.
Ngày 2-3:
Lực lượng vũ trang Hezbollah tại Lebanon tuyên bố đã phóng rocket và UAV về phía Israel nhằm trả đũa vụ ám sát ông Ali Khamenei.
Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) cho biết đã tiến hành các cuộc không kích "mạnh mẽ" trên khắp lãnh thổ Lebanon để đáp trả, đồng thời nhấn mạnh họ bắt đầu hành động "chống lại quyết định tham gia chiến dịch của Hezbollah".
Ngày 3-3:
Bộ Ngoại giao Mỹ hối thúc công dân nước này lập tức rời khỏi Trung Đông "do rủi ro an toàn nghiêm trọng".
Danh sách các địa điểm có "rủi ro an toàn nghiêm trọng" bao gồm: Bahrain, Ai Cập, Iran, Iraq, Israel, khu vực Bờ Tây và Dải Gaza, Jordan, Kuwait, Lebanon, Oman, Qatar, Saudi Arabia, Syria, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) và Yemen.
Phó Tư lệnh Hải quân IRGC Mohammad Akbarzadeh tuyên bố eo biển Hormuz đang nằm dưới sự kiểm soát hoàn toàn của Iran.
Ngày 7-3:
Các cuộc không kích của Israel đánh trúng bốn kho dự trữ dầu và một nhà máy lọc dầu tại thủ đô Tehran cùng tỉnh Alborz lân cận, gây ra hàng loạt vụ nổ lớn và những cột khói khổng lồ. Sau đó, hiện tượng "mưa đen" độc hại đã xuất hiện tại khu vực này, được cho là hậu quả trực tiếp từ các vụ tấn công.
Ngày 8-3:
Hội đồng Chuyên gia Iran thông báo ông Mojtaba Khamenei, con trai của cố Lãnh tụ Ali Khamenei, đã được bầu làm Tân Lãnh tụ tối cao của Cộng hòa Hồi giáo, căn cứ vào "lá phiếu quyết định của các đại diện đáng kính" trong hội đồng.
Ngày 12-3:
Trong bài phát biểu công khai đầu tiên, ông Mojtaba Khamenei kêu gọi tiếp tục phong tỏa eo biển Hormuz và hối thúc các quốc gia láng giềng đóng cửa các căn cứ của Mỹ.
Ngày 13-3:
Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết quân đội nước này đã thực hiện các đợt ném bom nhằm vào các mục tiêu quân sự trên đảo Kharg của Iran. Đây là trung tâm xuất khẩu dầu mỏ trọng yếu, xử lý phần lớn lượng dầu thô xuất khẩu của Tehran.
Ngày 15-3:
Ngoại trưởng Iran - ông Abbas Araghchi khẳng định việc chấm dứt chiến tranh phụ thuộc vào những cam kết bảo đảm rằng các cuộc tấn công sẽ không tái diễn, cũng như việc bồi thường cho những thiệt hại do xung đột gây ra. Ông cũng nhấn mạnh eo biển Hormuz vẫn mở cửa cho mọi quốc gia, "ngoại trừ tàu thuyền của Mỹ và các đồng minh".
Ngày 17-3:
Tổng thống Trump cho biết phần lớn các đồng minh Tổ chức Hiệp ước Bắc đại Tây Dương (NATO) đã thông báo với Washington rằng họ "không muốn can dự" vào chiến dịch quân sự nhằm vào Iran.
Ông Trump tuyên bố Mỹ sẽ "không còn cần, hoặc mong muốn" bất kỳ sự trợ giúp nào từ các đồng minh NATO hay bất cứ quốc gia nào khác trên thế giới.
Ngày 18-3:
Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran xác nhận Thư ký của cơ quan này, ông Ali Larijani, đã thiệt mạng. Tổng thống Iran - ông Masoud Pezeshkian cũng xác nhận Bộ trưởng Tình báo Esmaeil Khatib đã tử vong trong một cuộc tấn công diễn ra trước đó.
Ngày 21-3:
Liên quân Mỹ - Israel tấn công cơ sở làm giàu uranium Natanz tại Iran. Nhằm đáp trả, Iran đã nã tên lửa vào hai thành phố Arad và Dimona ở miền nam Israel.
Tổng thống Mỹ đe dọa sẽ tấn công các nhà máy điện của Iran nếu nước này không mở cửa hoàn toàn eo biển Hormuz trong vòng 48 giờ.
Ngày 22-3:
Bộ Chỉ huy trung tâm Khatam al-Anbiya của Iran cảnh báo nếu Mỹ hiện thực hóa các lời đe dọa, Tehran sẽ áp dụng các biện pháp trả đũa, bao gồm phong tỏa hoàn toàn eo biển Hormuz và tấn công các cơ sở điện lực tại những quốc gia cho phép Mỹ đặt căn cứ quân sự.
Ngày 23-3:
Ông Trump cho biết đã chỉ thị quân đội Mỹ hoãn các cuộc tấn công vào các nhà máy điện và cơ sở năng lượng của Iran trong 5 ngày, sau những cuộc đàm phán mà ông mô tả là "rất tốt đẹp và hiệu quả" với Iran.
Tuy nhiên, ngay sau phát ngôn của ông Trump, Tehran đã lên tiếng bác bỏ việc có bất kỳ liên hệ nào.
Ngày 24-3:
Kênh Channel 12 (Israel) đưa tin Mỹ đã gửi tới Tehran một kế hoạch hòa bình gồm 15 điểm thông qua trung gian Pakistan, trong nỗ lực nhằm chấm dứt cuộc chiến với Iran.
Ngày 25-3:
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) tuyên bố quân đội nước này đã tấn công hơn 10.000 mục tiêu quân sự của Iran.
Phó Trưởng Phái đoàn thường trực của Iran tại Tổ chức Hàng hải Quốc tế, ông Pouria Kolivand, cho biết các cuộc tấn công của Mỹ và Israel đã khiến ít nhất 1.750 người thiệt mạng và 22.800 người bị thương tại nước này.
Ngày 26-3:
Ông Trump tuyên bố sẽ tạm dừng các kế hoạch tấn công nhằm vào các cơ sở năng lượng của Iran trong 10 ngày.
Ngoại trưởng Pakistan - ông Mohammad Ishaq Dar cho biết các cuộc đàm phán gián tiếp giữa Mỹ và Iran đang được tiến hành thông qua vai trò trung gian của Islamabad. Cùng ngày, truyền thông Iran đưa tin Tehran đã chính thức phản hồi đề xuất ngừng bắn gồm 15 điểm của Washington.
Ngày 28-3:
Lực lượng vũ trang Houthis tại Yemen tuyên bố đã phóng một loạt tên lửa đạn đạo nhắm vào "các địa điểm quân sự nhạy cảm của Israel" ở miền nam nước này.
Các nhà quan sát khu vực nhận định, các cuộc tấn công này dường như là tín hiệu cho thấy Houthis chính thức tham gia vào cuộc xung đột đang ngày càng lan rộng trong khu vực.
