Ngày 19-5, Sở Y tế TP.HCM cho biết Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ngày 17-5-2026 đã chính thức xác định đợt bùng phát bệnh do virus Ebola chủng Bundibugyo tại Cộng hòa Dân chủ Congo và Uganda là tình trạng khẩn cấp y tế công cộng quốc tế.
Trước diễn biến này, ngành y tế TP.HCM đã tăng cường và siết chặt công tác giám sát tại các cửa khẩu nhằm chủ động phát hiện sớm, ngăn chặn nguy cơ dịch bệnh xâm nhập vào TP.
Dù WHO hiện chưa khuyến cáo áp đặt các biện pháp hạn chế thương mại hoặc đi lại quốc tế đối với các quốc gia vùng dịch do chưa có đủ cơ sở khoa học và có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến kinh tế - xã hội, Sở Y tế TP.HCM yêu cầu các đơn vị y tế dự phòng tuyệt đối không chủ quan, lơ là trong công tác giám sát và phòng chống dịch.
Theo đó, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM (HCDC) sẽ tiếp tục tăng cường giám sát tại các cửa khẩu thông qua việc quan sát các biểu hiện bất thường về sức khỏe của người nhập cảnh; khai thác kỹ yếu tố dịch tễ, lịch sử đi lại và lưu trú; phối hợp với các đơn vị hàng không, hàng hải và kiểm dịch y tế quốc tế để phát hiện sớm các trường hợp nghi ngờ; đồng thời chuẩn bị sẵn sàng quy trình xử lý, cách ly và vận chuyển an toàn khi phát hiện trường hợp nghi ngờ mắc bệnh.
Sở Y tế TP.HCM nhấn mạnh việc phát hiện sớm ca bệnh nghi ngờ là yếu tố then chốt trong hoạt động giám sát cửa khẩu hiện nay.
Đối với công tác kiểm soát lây nhiễm quốc tế, theo khuyến cáo của WHO, những người tiếp xúc gần với ca bệnh cần được theo dõi sức khỏe trong vòng 21 ngày và hạn chế di chuyển quốc tế trong thời gian theo dõi. Các trường hợp xác nhận mắc bệnh chỉ được xuất viện hoặc di chuyển khi có ít nhất hai kết quả xét nghiệm âm tính liên tiếp cách nhau tối thiểu 48 giờ nhằm bảo đảm an toàn phòng chống lây nhiễm.
Song song đó, ngành y tế TP cũng duy trì công tác tập huấn, cập nhật quy trình kiểm soát nhiễm khuẩn, sử dụng phương tiện phòng hộ cá nhân và quy trình xử lý ca bệnh nghi ngờ cho các cơ sở khám chữa bệnh nhằm sẵn sàng đáp ứng nếu xuất hiện tình huống dịch bệnh xâm nhập.
Sở Y tế TP.HCM tiếp tục chỉ đạo HCDC thường xuyên cập nhật các khuyến cáo mới nhất từ WHO và Bộ Y tế, đồng thời liên tục đánh giá nguy cơ để triển khai các phương án đáp ứng phù hợp, bảo vệ an toàn sức khỏe người dân TP.
WHO cũng đưa ra các nhóm khuyến cáo tạm thời cho ba nhóm quốc gia khác nhau. Với nhóm quốc gia đang có dịch gồm CHDC Congo và Uganda, WHO yêu cầu kích hoạt cơ chế quản lý thảm họa quốc gia, thiết lập Trung tâm Điều hành Khẩn cấp; thực hiện kiểm tra xuất cảnh tại các cửa khẩu; cách ly tuyệt đối ca bệnh và hạn chế di chuyển quốc tế đối với người tiếp xúc gần trong 21 ngày.
Đối với nhóm quốc gia lân cận có biên giới đất liền với vùng dịch, WHO khuyến cáo cần nâng cao mức độ sẵn sàng, thiết lập cơ chế điều phối vùng biên giới và bảo đảm xử lý khẩn cấp trong vòng 24 giờ ngay khi phát hiện ca nghi ngờ.
Với nhóm quốc gia không có biên giới chung với vùng dịch, WHO khuyến cáo không đóng cửa biên giới và không áp đặt các hạn chế về thương mại hoặc đi lại do thiếu cơ sở khoa học, có thể gây tổn hại kinh tế và làm tăng nguy cơ phát tán vi rút qua các đường di chuyển không kiểm soát.
WHO đồng thời khuyến nghị các quốc gia cung cấp thông tin về nguy cơ và biện pháp dự phòng cho khách du lịch đi từ hoặc đến vùng dịch; sẵn sàng quy trình sơ tán và hồi hương cho công dân hoặc nhân viên y tế bị phơi nhiễm; không triển khai kiểm tra sàng lọc nhập cảnh diện rộng tại các sân bay nằm ngoài khu vực ảnh hưởng trực tiếp bởi dịch bệnh.
