Băn khoăn đề xuất cấm xe 29 chỗ vào nội đô TP.HCM

Sở Xây dựng TP.HCM đang lấy ý kiến dự thảo về Quyết định ban hành quy định về thời gian và phạm vi hoạt động của một số loại phương tiện vận chuyển hàng hóa, hành khách trên địa bàn TP.HCM.

Trong đó, đáng chú ý là quy định ô tô khách giường nằm, ô tô khách từ 29 chỗ trở lên sẽ không được phép lưu thông vào khu vực bên trong tuyến đường vành đai từ 6 giờ đến 22 giờ.

Tuyến đường vành đai gồm những đường nào?

Dự thảo đề xuất tuyến đường vành đai bao gồm các tuyến đường: Đỗ Mười, Lê Đức Anh, Lê Khả Phiêu, Nguyễn Văn Linh, đường dẫn cầu Phú Mỹ (cầu cạn), cầu Phú Mỹ, Võ Chí Công, cầu Phú Hữu, đường D2, D1 (phường Tăng Nhơn Phú), Xa lộ Hà Nội, Đỗ Mười. Ô tô khách giường nằm, ô tô khách từ 29 chỗ trở lên sẽ không được phép lưu thông vào khu vực bên trong tuyến đường vành đai từ 6 giờ đến 22 giờ.

Các tuyến đường kết nối với bến xe như đường Kinh Dương Vương, phường An Lạc (đoạn từ đường Lê Đức Anh đến Bến xe Miền Tây); Quốc lộ 13, phường Hiệp Bình (đoạn từ đường Đỗ Mười đến Bến xe Miền Đông) được phép lưu thông không giới hạn thời gian.

Hiện TP.HCM liên tục tăng cường hạn chế xe tải, xe khách cỡ lớn vào trung tâm nhằm giảm ùn tắc và tai nạn giao thông. Ngoài việc hạn chế xe tải nặng vào ban ngày, từ năm 2023, TP cũng đã cấm xe giường nằm vào nội đô trong khung giờ 6-22 giờ. Quy định mới nếu được thông qua sẽ tiếp tục tác động đến cả loại hình xe khách từ 29 chỗ trở lên.

Cần đưa ra bài toán để tính toán

TS Nguyễn Hữu Nguyên, Hội Quy hoạch Đô thị TP.HCM nhận định khi Sở xây dựng TP.HCM đề xuất sẽ có cái lý của họ, nói cách khác là luận chứng kinh tế, xã hội về vấn đề này. Tuy nhiên, Sở Xây dựng nên công bố mục đích của đề xuất này là gì, chống kẹt xe, giảm bớt kẹt xe hay là mục đích giảm bớt khí thải, giảm số lượng người vào nội đô TP.

“Tác động của việc cấm xe khách trên 29 chỗ ngồi này như thế nào, lúc này người dân mới thấy thuyết phục”- TS Nguyên đưa ra đề xuất.

TS Nguyên ví dụ để giảm kẹt xe, thì Sở cần đưa ra số liệu gồm xe 29 chỗ mỗi ngày vào nội đô TP.HCM bao nhiêu chiếc, mật độ bao nhiêu, nếu cấm loại xe này thì giảm được bao nhiêu xe. Có thể giải toả dược ách tắc giao thông ra sao. Tất cả các số liệu này có thể đưa lên bàn tính để tính toán và điều chỉnh cho phù hợp.

“Tôi cho rằng cơ quan chức năng đưa ra đề án này cần phân tích các thông số trên đồng thời đưa ra những cung đường dễ gây ra ách tắc giao thông do loại xe này. Nếu giảm đi bấy nhiêu xe thì có thể giảm ùn tắc ở những điểm nào”- TS Nguyễn chia sẻ thêm.

Theo Luật sư Nguyễn Sỹ Thảo My , Đoàn Luật sư TP.HCM cho rằng việc quy định cấm xe khách trên 29 chỗ sẽ gây không ít khó khăn cho người du lịch trong vấn đề di chuyển, trải nghiệm dịch vụ vì phải mất thêm thời gian trung chuyển.

Tuy vậy, trong bối cảnh TP.HCM đang và sắp triển khai hàng loạt dự án hạ tầng lớn như: Vành đai 2 dài 64km, xây dựng tuyến metro, cầu – đường, cùng các công trình dân dụng. Điều này đòi hỏi thành phố phải đáp ứng kịp thời nhu cầu đi lại, giảm tải kẹt xe và tai nạn giao thông cho người dân.

Từ góc nhìn của người dân đi lại hằng ngày, tôi cho rằng chính sách trên sẽ có lợi cho thành phố trong việc điều phối lưu lượng giao thông hằng ngày, giảm tải tình trạng ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường, ô nhiễm tiếng ồn.

Luật sư Nguyễn Sỹ Thảo My , Đoàn Luật sư TP.HCM

Theo Luật sư Thảo My, xét về góc độ kinh tế, chính sách sẽ có một số hạn chế nhất định do đó cần có một số giải pháp kèm theo nhằm tăng cao hiệu quả áp dụng pháp luật.

Bà Nguyễn Thị Ngọc Trang, Giám đốc HTX Sen Ngọc cho biết hầu hết các đoàn khách quốc tế và khách đoàn nội địa lớn đều sử dụng xe 29 chỗ trở lên. Việc cấm xe vào trung tâm nơi tập trung các khách sạn 4-5 sao, bảo tàng, di tích sẽ khiến việc đưa đón khách tận nơi trở nên bất khả thi.

Theo bà Trang, nếu cấm xe 29 chỗ trỡ lên các đơn vị vận tải sẽ phải tăng chi phí vận hành. Doanh nghiệp buộc phải "xé lẻ" đoàn khách từ 1 xe lớn sang 2-3 xe nhỏ để vào nội đô. Điều này làm tăng chi phí thuê xe, nhiên liệu và nhân sự (thêm tài xế/phụ xe). Tương tự như vậy, với các trường học thuê xe đưa đón ngoài mà không có xe nội bộ cũng sẽ bị ảnh hưởng.

Đề xuất hoạt động theo mô hình thu phí

Trao đổi với PLO, ông Lê Trung Tính, Chủ tịch Hiệp hội vận tải ô tô hành khách TP.HCM, cho rằng các tuyến đường cấm xe khách chỉ nên áp dụng đối với đối tượng là xe giường nằm, không áp dụng với ô tô khách 29 chỗ trở lên.

Theo ông Tính, hiện nay loại phương tiện xe 29 chỗ là dòng xe được sử dụng nhiều tại TP.HCM, nhiều hơn loại xe 16 chỗ và 34 chỗ. Loại xe này thường chuyên chở học sinh, sinh viên đi lại học tập; khách du lịch đi lại tham quan trong phạm vi TP.

“Nếu cấm xe 29 chỗ trở lên sẽ làm ảnh hưởng đến hoạt động du lịch, nhu cầu vận chuyển học sinh, sinh viên. Thay vì cấm, tôi cho rằng nên hoạt động theo mô hình thu phí vừa mang lại lợi ích kinh tế vừa không bị ảnh hưởng nhiều đến các hoạt động của các đơn vị có nhu cầu loại xe này”- ông Tính đề xuất.

Về phạm vi hoạt động, đại diện Hiệp hội cũng đề xuất, chỉ cần cấm khu vực nội đô ở Trung tâm TP như Q.1, Q.3, Q.5, Q.6, Q.10 (cũ) là cần thiết. Còn nếu muốn mở rộng thêm thì chỉ nên giới hạn ở khu vực Vành đai 2 (Xa Lộ Đại Hàn cũ - Nguyễn Văn Linh) là tối đa.

“Thay vì cấm mà hãy nghiên cứu biện pháp khác phù hợp hơn”- ông Tính đề xuất đồng thời đặt vấn đề loại hình xe buýt trên 29 chỗ sẽ được xem xét vào loại hình nào.

Đồng quan điểm, chuyên gia giao thông Trần Giang cho rằng đề xuất cấm xe 29 chỗ là không hợp lý.

“Hiện nay các trường học và công ty du lịch đa số sử dụng loại xe 29 chỗ ngồi. Nếu cấm loại xe này, các đơn vị sẽ phải tăng cường loại xe 16 chỗ, thay vì 1 xe 29 chỗ phải sử dụng 2 xe 16 chỗ, càng làm tăng áp lực cho giao thông đô thị”- chuyên gia Trần Giang chia sẻ.