Tại xã Tịnh Khê, tỉnh Quảng Ngãi đang diễn ra một vụ việc đáng báo động về sử dụng sai mục đích đất nông nghiệp. Cụ thể, trường hợp ông Nguyễn T. (52 tuổi, trú thôn An Đạo, xã Tịnh Khê) đã biến hàng ngàn mét vuông đất nông nghiệp thành khu an táng tự phát với hàng chục ngôi mộ xây dựng kiên cố.
Đáng nói, việc mua bán, sang nhượng đất mộ diễn ra nhiều năm qua dù chính quyền địa phương đã nhiều lần cảnh báo, lập biên bản nhắc nhở.
Đất trồng cây lâu năm bị chia nhỏ, làm nơi chôn cất
Theo tìm hiểu, từ năm 2018 đến nay, ông T đã tự ý sử dụng hơn 21.165 m² đất trồng cây lâu năm để hình thành khu an táng tự phát, chia nhỏ thành nhiều phần phục vụ nhu cầu chôn cất, cải táng ngoài quy hoạch của các hộ dân.
Người dân địa phương cho biết phần lớn người mua đất mộ đến từ khu vực xã An Phú. Nhiều gia đình có nhu cầu tìm nơi an táng gần nhà để tiện chăm nom, hương khói nên chấp nhận nhận chuyển nhượng đất do ông T đứng ra cải tạo, bố trí.
Theo ghi nhận, với mỗi phần mộ xây mới, ông T nhận khoảng 7-8 triệu đồng tiền công. Trường hợp thi công trọn gói, bao gồm san lấp mặt bằng, làm đường, xây kè chống sạt lở và xây dựng mộ, chi phí dao động từ 30-50 triệu đồng/phần tùy quy mô.
Thống kê của địa phương cho thấy, đến nay khu vực này đã có 87 phần mộ được chôn cất, cải táng. Trong đó, riêng thôn Trường Định có 10 thửa đất với hơn 11.000 m², hình thành 64 ngôi mộ; thôn An Đạo có năm thửa đất rộng hơn 10.100 m² với 26 phần mộ cải táng. Hiện diện tích phục vụ chôn cất chiếm khoảng 30% tổng khu đất.
Điều khiến người dân bức xúc là dù nhiều lần bị nhắc nhở, cắm biển cảnh báo, hoạt động mua bán, chuyển nhượng đất phục vụ chôn cất tại đây vẫn diễn ra.
Cử tri xã Tịnh Khê cho rằng việc hình thành khu mộ tự phát gần chùa Minh Đức và Khu văn hóa Thiên Mã không chỉ phá vỡ quy hoạch mà còn tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến cảnh quan, môi trường và định hướng phát triển du lịch của địa phương.
Chính quyền xác định có sai phạm nhưng khó xử lý
Theo báo cáo số 52 của Phòng Kinh tế xã Tịnh Khê, trước phản ánh kéo dài của người dân về tình trạng chôn cất trái phép khu vực trên, ngày 27-1-2026, UBND xã đã tổ chức làm việc với ông T để xác minh vụ việc.
Qua làm việc, chính quyền xác định việc sử dụng đất nông nghiệp làm nơi an táng là trái quy định pháp luật, ảnh hưởng đến công tác quản lý đất đai và quy hoạch tại địa phương, yêu cầu ông T chấm dứt ngay việc chuyển nhượng đất phục vụ chôn cất. Ông T cũng đã thừa nhận hành vi vi phạm của mình.
Đến ngày 9-4-2026, Phòng Kinh tế xã tiếp tục làm việc với chủ đất. Tại buổi làm việc, ông T khai gia đình đang sử dụng hai thửa đất trồng cây lâu năm do ông bà để lại. Một phần đất được sử dụng để cải táng các ngôi mộ bị ảnh hưởng bởi các dự án trong khu vực. Ngoài ra, ông T còn chuyển nhượng đất, xây dựng thêm nhiều phần mộ mới và nhận chuyển nhượng đất bằng thỏa thuận miệng từ một số hộ dân khác để mở rộng khu vực chôn cất.
Theo hồ sơ địa chính, toàn bộ khu vực này trước ngày 1-7-2014 thuộc diện đất do UBND xã quản lý. Tuy nhiên, sau nhiều lần biến động, một phần diện tích đã được cấp quyền sử dụng cho các hộ dân với mục đích đất trồng cây lâu năm.
UBND xã Tịnh Khê nhận định việc sử dụng đất nông nghiệp để chôn cất ngoài khu vực quy hoạch nghĩa địa là hành vi chuyển mục đích sử dụng đất trái phép theo quy định tại Nghị định 123/2024. Tuy nhiên, việc xử lý hiện gặp nhiều trở ngại do vụ việc kéo dài nhiều năm, diện tích vi phạm lớn, số lượng mộ nhiều và hầu hết đã xây dựng kiên cố, liên quan đến yếu tố tín ngưỡng, tâm linh.
Ông Nguyễn Hoài Thanh, Phó Chủ tịch UBND xã Tịnh Khê, cho biết công an xã đang phối hợp làm việc với các cá nhân liên quan, dự kiến hoàn tất trong tháng 5-2026 để tham mưu hướng xử lý tiếp theo.
Theo ông Nguyễn Hoài Thanh, Phó Chủ tịch UBND xã Tịnh Khê, trước mắt địa phương đã cắm biển cảnh báo tại hiện trường. Đồng thời khuyến cáo người dân không tiếp tục mua bán, chuyển nhượng đất phục vụ việc chôn cất trái quy định.
