Đầu xuân Bính Ngọ 2026, trong không khí chuẩn bị kỷ niệm 83 năm ngày mất của BS Alexandre Yersin (1-3-1943 – 1-3-2026), Ban thường vụ Hội Những người ái mộ BS Alexandre Yersin tỉnh Khánh Hòa đã tổ chức chuyến thăm trại chăn nuôi Suối Dầu, một trong những địa chỉ gắn bó sâu sắc trong hơn nửa thế kỷ danh nhân Yersin sống, làm việc rồi qua đời tại Việt Nam.
Đây là một trong những hoạt động ý nghĩa của hội để tưởng nhớ bậc vĩ nhân của nhân loại, công dân danh dự của Việt Nam.
Khởi nguồn từ tầm nhìn của BS Yersin
Năm 1895, sau khi thành lập Viện Pasteur Nha Trang, BS Yersin nhận thấy nhu cầu cấp thiết về nguồn động vật thí nghiệm để sản xuất huyết thanh và vaccine. Chỉ một năm sau, ông mua 500 ha đất tại Suối Dầu, Diên Khánh, lập nên trại thực nghiệm trồng trọt và chăn nuôi - tiền thân của trại chăn nuôi Suối Dầu ngày nay.
Từ vùng đất hoang hóa, ông cho dọn cỏ và đầm lầy, xây dựng chuồng để nuôi ngựa, trâu, bò, dê, cừu, gà để sản xuất huyết thanh không chỉ điều trị cho con người mà cho cả súc vật. BS Yersin đã biến nơi đây thành một trung tâm nghiên cứu và sản xuất huyết thanh. Trong vòng nửa thế kỷ, BS Yersin đã chọn từ một số nơi ông đã đi qua, nhiều loại thảo mộc, thú vật, hoa quý và đẹp để di thực về trang trại Suối Dầu, trong đó phải kể đến cây cao su, cây cà phê, cây ca cao… Những loài cây này không chỉ phục vụ nghiên cứu mà còn mở ra giá trị kinh tế lâu dài cho Việt Nam.
Hình ảnh quen thuộc về BS Yersin lúc bấy giờ là dán mắt vào kính hiển vi trong phòng thí nghiệm hoặc chân mang ủng, cây gậy trên tay, rảo bước trên những cánh đồng trồng cỏ và cây lương thực. Chính từ những bước đi ấy, nền tảng khoa học về huyết thanh học và y học dự phòng đã được đặt ra tại Việt Nam.
Ngày nay, trại chăn nuôi Suối Dầu trực thuộc Viện Vaccine và sinh phẩm y tế (IVAC) với diện tích hơn 100 ha. Trại nuôi ngựa, gà, thỏ, chuột lang, chuột nhắt để sản xuất huyết thanh kháng uốn ván, dại, nọc rắn độc.
ThS Nguyễn Văn Minh, Trưởng trại chăn nuôi Suối Dầu, khẳng định: “Trại chăn nuôi Suối Dầu có mối liên hệ lịch sử, khoa học và thực tiễn sâu sắc với sự nghiệp của BS Alexandre Yersin, đồng thời là một trong những không gian tiêu biểu gắn với việc bảo tồn và phát huy di sản của ông trong lĩnh vực y học dự phòng”.
Trại ngựa Suối Dầu - nơi sản xuất huyết thanh cứu người
Ban thường vụ Hội Những người ái mộ BS Alexandre Yersin đặc biệt quan tâm đến khu nuôi ngựa, “trái tim” của trại. Trại hiện nay có khoảng 400 con ngựa thuần giống Việt Nam, được nuôi trong hai khu chuồng lớn, mỗi con có chuồng riêng, được chăm sóc nghiêm ngặt để đảm bảo chất lượng huyết thanh. Chính từ những con ngựa này, hàng triệu liều huyết thanh dự phòng điều trị cho người các loại bệnh uốn ván, bạch hầu, dại, rắn độc cắn… đã ra đời, góp phần cứu sống vô số bệnh nhân trong hơn một thế kỷ qua.
Liên minh Kỷ lục thế giới và Trung ương Hội Kỷ lục Việt Nam đã xác nhận kỷ lục trại chăn nuôi ngựa phục vụ nghiên cứu, sản xuất vaccine, huyết thanh lâu đời nhất Việt Nam cho trại chăn nuôi Suối Dầu.
Năm Ngọ đi thăm chuồng ngựa do BS Yersin xây dựng, nhìn những con vật hiền lành đã có nhiều đóng góp thầm lặng cho sức khỏe con người, trong lòng mỗi người đều xúc động sâu sắc.
Ngoài ra, hội còn đặc biệt chú ý Vườn di sản Yersin, nơi tập hợp, lưu giữ, trưng bày nhiều di sản vô giá của nhà bác học Yersin như hai gốc cây cao su cổ thụ do BS Yersin trồng vào năm 1897, xa xa là giếng nước do BS Yersin xây dựng. Trong vườn di sản còn trồng cây cà phê, cây kanh-ki-na, giàn nho và nhiều loài cây quý khác gắn với sự nghiệp của BS Yersin.
Ông Đống Lương Sơn, Chủ tịch Hội Những người ái mộ BS Alexandre Yersin tỉnh Khánh Hòa, xúc động nói: “Cảm ơn trại chăn nuôi Suối Dầu đã giữ mối dây liên hệ thường xuyên, chặt chẽ với Hội Những người ái mộ BS Alexandre Yersin, đặc biệt là trong công tác giữ gìn, bảo tồn và làm lan tỏa các giá trị khoa học nhân văn mà BS Yersin để lại. Trại chăn nuôi Suối Dầu thực sự là một địa chỉ truyền bá, giáo dục tinh thần Yersin, tinh thần sống và làm việc tận hiến vì sức khỏe con người”.
Khi bước chân vào Suối Dầu, ta không chỉ thấy một trại chăn nuôi, mà còn thấy cả một tinh thần: Tinh thần Yersin - giản dị, tận tụy và luôn hướng về sức khỏe con người.
