Vừa qua, VKSND TP.HCM đã ban hành quyết định kháng nghị phúc thẩm đối với bản án sơ thẩm ngày 3-12-2025 của TAND TP.HCM trong vụ án xảy ra tại Sở Y tế tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu (Sở Y tế BR-VT cũ); liên quan đến gói thầu số 25 - Thiết bị cho phòng mổ Hybrid chấn thương chỉnh hình, thuộc dự án Trang thiết bị y tế Bệnh viện đa khoa TP Vũng Tàu (cũ) do Sở làm chủ đầu tư.
Nhà nước thiệt hại hơn 18 tỉ đồng
Theo hồ sơ, khoảng cuối tháng 5-2021, khi biết thông tin Sở Y tế BR-VT cũ có thông báo mời thầu Gói thầu số 25, Huỳnh Tuấn Anh (cựu Giám đốc Công ty TNHH TM DV Tạ Thiên Ân) và Lê Hữu Lễ (cựu Trưởng phòng Kinh doanh thiết bị y tế thuộc Công ty Cổ phần y dược phẩm Vimedimex) đã liên hệ với nhau để trao đổi về việc Công ty Vimedimex đứng tên trên hồ sơ dự thầu, Công ty Tạ Thiên Ân sẽ chịu trách nhiệm chuẩn bị hàng hóa.
Tuy nhiên, để tránh việc lộ thông tin nâng giá bán hàng với chênh lệch cao, giữa hai Công ty Tạ Thiên Ân và Vimedimex không ký kết thỏa thuận liên doanh, liên kết dự thầu phù hợp pháp luật đấu thầu mà Công ty Tạ Thiên Ân sẽ mua hàng rồi bán lại cho Công ty Vimedimex với mức giá được nâng lên so với giá mua vào.
Sau đó, Công ty Vimedimex sẽ bán cho Sở Y tế BR-VT với mức giá chênh lệch không cao so với giá mà Công ty Vimedimex đã ký hợp đồng mua bán với Công ty Tạ Thiên Ân. Nếu trúng thầu, Công ty Vimedimex sẽ được chia lợi nhuận khoảng 1,7-1,8% tổng giá trị gói thầu, tương đương số tiền 683 triệu đồng.
Trong quá trình thực hiện Gói thầu số 25, bị cáo Huỳnh Tuấn Anh đại diện Công ty Tạ Thiên Ân trực tiếp làm việc với các nhà phân phối thiết bị y tế về cam kết hàng hoá theo yêu cầu của gói thầu. Trước, trong khi tham gia dự thầu, Công ty Vimedimex không có hàng hóa theo Gói thầu số 25, không biết và không liên hệ làm việc với các nhà phân phối hàng hóa và Sở Y tế.
Hồ sơ dự thầu do Công ty Vimedimex nộp cho chủ đầu tư có các văn bản ủy quyền của nhà sản xuất/nhà phân phối cho phép Công ty Vimedimex sử dụng hàng hóa để tham gia dự thầu và cam kết cung cấp hàng duy nhất cho Công ty Vimedimex khi trúng thầu. Tuy nhiên, Công ty Vimedimex không biết, không liên hệ với các nhà phân phối, các văn bản cam kết trên do Công ty Tạ Thiên Ân cung cấp để bổ sung vào hồ sơ dự thầu.
Sau khi trúng thầu, Công ty Vimedimex ký hợp đồng mua hàng trọn gói từ Công ty Tạ Thiên Ân để thực hiện hợp đồng mà không mua trực tiếp từ các nhà cung cấp như cam kết trong hồ sơ dự thầu.
Các bị cáo Huỳnh Tuấn Anh đã cùng với Lê Hữu Lễ, Tạ Quang Trường (cựu Phó Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần y dược phẩm Vimedimex) đã tạo lập hồ sơ tham gia đấu thầu; sau khi trúng thầu không thực hiện đúng nội dung hồ sơ dự thầu mà ký hợp đồng qua bên thứ ba nhằm nâng giá trang thiết bị y tế để thu lợi bất chính.
Bị cáo Trần Mạnh Hải (cựu Phó trưởng phòng Sở Y tế tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu) được giao nhiệm vụ theo dõi và kiểm tra hồ sơ Gói thầu số. Dù biết Công ty Sơn Hà lập tờ trình dựa trên dự thảo chứng thư thẩm định giá chưa hợp lệ, bị cáo Hải không báo cáo mà vẫn tham mưu cho ông Phạm Minh An (cựu Giám đốc Sở Y tế BR-VT cũ) ký phê duyệt và tổ chức mời thầu, gây thiệt hại hơn 18 tỉ đồng.
Còn ông Phạm Minh An (cựu Sở Y tế BR-VT cũ), do tin tưởng vào tham mưu của ông Trần Mạnh Hải nên đã không kiểm tra hồ sơ và ký quyết định dựa trên tờ trình, chứng thư thẩm định giá không hợp lệ. Từ đó, Sở Y tế Bà Rịa - Vũng Tàu đã tổ chức đấu thầu với giá dự toán là 38,5 tỉ đồng, gây thiệt hại cho nhà nước hơn 18 tỉ đồng.
Từ đó, HĐXX tuyên phạt bị cáo Phạm Minh An 5 năm tù về tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng.
Cùng tội danh, bị cáo Trần Mạnh Hải bị tuyên phạt 4 năm tù; Đỗ Hữu Hải (giám đốc Công ty TNHH Tư vấn Xây dựng Sơn Hà) bị phạt 3 năm tù.
Về tội vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng, HĐXX tuyên phạt bị cáo Huỳnh Tuấn Anh 8 năm tù; Lê Hữu Lễ và Tạ Quang Trường cùng mức án 7 năm tù.
Kháng nghị tăng nặng hình phạt và xác định lại thiệt hại
Theo kháng nghị của VKSND TP.HCM, hành vi của các bị cáo Huỳnh Tuấn Anh, Tạ Quang Trường, Lê Hữu Lễ phạm vào tội đặc biệt nghiêm trọng. Y tế là lĩnh vực then chốt, gắn liền với đời sống sức khỏe của người dân, sự phát triển toàn diện của đất nước, được Đảng, Nhà nước đặc biệt quan tâm. Hành vi của các bị cáo gây ra dư luận xấu, tạo tâm lý hoang mang lo lắng trong cộng đồng. Bản thân các bị cáo là những người hoạt động trong lĩnh vực trang thiết bị y tế, hơn ai hết các bị cáo buộc phải nhận thức được tính chất nguy hiểm do hành vi phạm tội mình đã thực hiện.
Tương tự, hành vi của các bị cáo Phạm Minh An, Trần Mạnh Hải, Đỗ Hữu Hải cũng nguy hiểm cho xã hội, không những xâm phạm đến hoạt động đúng đắn của Cơ quan nhà nước, ảnh hưởng đến lòng tin của nhân dân đối với Nhà nước mà còn gây thiệt hại lớn cho tài sản Nhà nước. Các bị cáo là người có chức vụ quyền hạn, được giao chức trách nhiệm vụ trong công tác đấu thầu nhưng không làm hết chức trách nhiệm vụ được giao, gây hậu quả làm thất thoát rất nghiêm trọng cho Ngân sách Nhà nước.
Mặc dù các bị cáo đã khắc phục một phần thiệt hại của vụ án, tuy nhiên phần khắc phục này của các bị cáo là chưa đáng kể so với thiệt hại do hành vi phạm tội của các bị cáo gây ra (bị cáo Huỳnh Tuấn Anh nộp khắc phục số tiền 1,2 tỉ đồng; bị cáo Phạm Minh An nộp khắc phục số tiền 200 triệu đồng; bị cáo Đỗ Hữu Hải, Tạ Quang Trường: mỗi bị cáo nộp khắc phục số tiền 50 triệu đồng; bị cáo Lê Hữu Lễ nộp khắc phục số tiền 30 triệu đồng). Hiện số tiền thiệt hại còn lại cần phải thu hồi cho ngân sách nhà nước là hơn 10 tỉ đồng.
"Do vậy, việc Hội đồng xét xử căn cứ vào tình tiết này để quyết định mức hình phạt thấp hơn so với khung hình phạt quy định là chưa phù hợp, chưa đảm bảo tính răn đe và giáo dục, phòng ngừa tội phạm chung trên địa bàn TP.HCM", kháng nghị nêu.
Mặt khác, theo VKSND TP.HCM, Kết luận định giá tài sản số 15 ngày 19-1-2024 của Hội đồng định giá trong TTHS tỉnh Bà Rịa -Vũng Tàu (cũ) là văn bản có giá trị pháp lý, là căn cứ để xác định tính chất, mức độ nguy hiểm, quyết định khung hình phạt và mức bồi thường thiệt hại, đồng thời được sử dụng để chứng minh thiệt hại tài sản của vụ án. Do vậy, trong vụ án này, phải căn cứ vào Kết luận định giá tài sản số 15 nêu trên và hồ sơ thanh quyết toán gói thầu để xác định thiệt hại của vụ án mới đảm bảo tính pháp lý của vụ án. Việc HĐXX xác định phần chi phí phát sinh hơn 5 tỉ đồng của Công ty Tạ Thiên Ân để trừ vào kết quả thiệt hại của vụ án là không có cơ sở (khoản chi phí này Công ty Tạ Thiên Ân không có hóa đơn, chứng từ để chứng minh).
Ngoài ra, việc HĐXX nhận định Bị cáo Phạm Minh An với vai trò là Giám đốc Sở Y tế - chủ đầu tư có trách nhiệm cao trong dự án Gói thầu 25 nên xác định bị cáo phải chịu trách nhiệm chính và cao hơn so với các bị cáo Trần Mạnh Hải, Đỗ Hữu Hải là chưa phù hợp với tính chất mức độ, hành vi mà các bị cáo đã thực hiện.
Trong vụ án này, quá trình tham mưu thực hiện gói thầu số 25, bị cáo Trần Mạnh Hải và Đỗ Hữu Hải nhận thức được có những thiếu sót, sai quy định nhưng không báo cáo xin ý kiến ông Phạm Minh An mà vẫn tham mưu tổ chức việc mời thầu. Hành vi của hai bị cáo trên là nguyên nhân chính dẫn đến sai phạm của bị cáo Phạm Minh An. Do đó, hai bị cáo Trần Mạnh Hải và Đỗ Hữu Hải phải chịu trách nhiệm hình sự cao hơn bị cáo Minh An.
Từ đó, VKSND TP.HCM quyết định kháng nghị một phần bản án sơ thẩm của TAND TP.HCM theo hướng xác định lại thiệt hại của vụ án và tăng mức hình phạt đối với 5 bị cáo: Huỳnh Tuấn Anh, Lê Hữu Lễ, Tạ Quang Trường, Trần Mạnh Hải và Đỗ Hữu Hải.
