Tại kỳ họp HĐND TP Cần Thơ ngày 29-6, ông Phạm Xuân Minh, Viện trưởng VKSND TP Cần Thơ đã báo cáo về nhiệm vụ mới của ngành kiểm sát TP đó là triển khai thực hiện Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội và Chỉ thị số 06-CT/TW ngày 06/6/2026 của Bộ Chính trị về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với ngành kiểm sát nhân dân.
Theo ông Minh, hai văn bản này đặt ra một yêu cầu mới với ngành kiểm sát nhân dân, không chỉ là tiếp tục làm tốt chức năng thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp, chống oan sai, chống bỏ lọt tội phạm mà còn phát huy rõ hơn vai trò bảo vệ lợi ích công, bảo vệ quyền của nhóm dễ bị tổn thương và vai trò phát hiện sớm, kiến nghị sớm, phòng ngừa sớm vi phạm pháp luật.
Trong giai đoạn mới, Chỉ thị số 06 của Bộ Chính trị xác định VKSND là thiết chế hiến định, là một trong những trụ cột bảo vệ công lý, bảo vệ Hiến pháp và pháp luật, bảo vệ quyền con người, quyền công dân, lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích của tổ chức và cá nhân.
Từ yêu cầu đó, VKS chủ động hơn trong việc phát hiện, phòng ngừa, ngăn chặn từ sớm, từ xa các vi phạm pháp luật thông qua các chức năng kiểm sát và thông qua cơ chế tố tụng để góp phần kiến nghị, khắc phục vi phạm, bảo vệ lợi ích công cộng và quyền, lợi ích của nhân dân.
VKS không đợi để xử lý vi phạm pháp luật mà phải góp phần cảnh báo sớm để hạn chế vi phạm pháp luật. VKS không làm thay chức năng quản lý của cơ quan hành chính, cũng không can thiệp vào hoạt động quản lý hành chính mà chỉ thông qua chức năng thực hành quyền công tố, kiểm sát và hoạt động tư pháp, khi phát hiện vi phạm thì kịp thời yêu cầu các chủ thể vi phạm dừng việc làm vi phạm; yêu cầu cơ quan quản lý nhà nước trong phạm vi chức năng quản lý của mình để chỉ đạo, xử lý vi phạm, khắc phục vi phạm. VKS trong thời gian tới sẽ chủ yếu tham gia vào việc cảnh báo, phát hiện rủi ro để đề nghị, yêu cầu khắc phục.
Trường hợp nếu như VKS đã yêu cầu, các chủ thể không thực hiện, cơ quan nhà nước có thẩm quyền không thực hiện, không làm nhiệm vụ của mình thì khi đó VKS mới thực hiện quyền khởi kiện ra tòa để bảo vệ lợi ích công và lợi ích của những người yếu thế.
Theo Viện trưởng VKSND TP Cần Thơ, Nghị quyết số 205/2025/QH15 bảo vệ lợi ích công, nhóm dễ bị tổn thương, người yếu thế chủ yếu trong các nhóm lĩnh vực như môi trường sống, nguồn nước; tài sản công, đất công; thuế, thất thu ngân sách; đầu tư xây dựng, quản lý; quyền lợi trẻ em, người cao tuổi, khuyết tật, người yếu thế; bảo vệ các di sản văn hóa, không gian công cộng và lợi ích công cộng…
VKSND TP Cần Thơ là một trong 6 địa phương được giao thí điểm thực hiện Nghị quyết 205 và đang cố gắng thực hiện tốt nhiệm vụ này. Cụ thể là thực hiện đúng chức năng thẩm quyền, phát hiện dấu hiệu vi phạm thông qua các kênh kiểm sát, kênh tiếp nhận trên phương tiện thông tin báo chí và các hoạt động nghiệp vụ. VKS sẽ kiến nghị, yêu cầu các cơ quan xử lý, trường hợp cuối cùng không ai xử lý thì VKS sẽ khởi kiện.
“Vừa rồi, chúng tôi có trao đổi cơ quan thuế, trên địa bàn nhiều doanh nghiệp nợ trên 3.000 tỉ tiền thuế thì sắp tới VKS sẽ khởi kiện ra tòa để thu hồi tiền này cho ngân sách nhà nước. Các doanh nghiệp vi phạm về môi trường thì chắc chắn VKS cũng sẽ có yêu cầu trong thời gian tới, để bảo vệ lợi ích chung của toàn dân” – Viện trưởng VKSND TP Cần Thơ cho hay.
Cũng theo ông Minh, VKS sẽ cố gắng phát hiện kịp thời cùng với các cơ quan ban ngành TP và người dân để phát hiện sớm, cảnh báo sớm, khắc phục sớm, mục đích cuối cùng là giảm xử lý hình sự, cùng góp phần xây dựng và phát triển TP.
Để làm tốt nhiệm vụ này, ông Minh cho biết, VKS cần rất nhiều nguồn lực, con người, các vấn đề về năng lực, đầu tư, đặc biệt là liên thông dữ liệu, việc phối hợp cung cấp thông tin của các cơ quan ban ngành, UBND cấp xã.
“Chỉ thị 06 giao cho trung ương và địa phương hỗ trợ cho ngành kiểm sát, mong HĐND và UBND TP hỗ trợ thêm cho ngành kiểm sát để chúng tôi làm tốt hơn chức năng cảnh báo sớm, bảo vệ lợi ích công trên địa bàn TP” – ông Minh nói.
