Những ngày qua, mạng xã hội lan truyền đoạn video từ camera hành trình ghi lại cảnh một nam hành khách tranh cãi gay gắt với tài xế xe công nghệ. Trong clip, hành khách có lời lẽ thiếu kiềm chế, thậm chí mang tính đe dọa, khiến dư luận bày tỏ nhiều bất bình.
Sau đó, nhạc sĩ Minh Khang lên tiếng xác nhận mình là người trong video, thừa nhận do đã uống rượu nên không làm chủ được hành vi. Nhạc sĩ gửi lời xin lỗi đến tài xế, bày tỏ tiếc nuối và xem đây là bài học cho bản thân. Tuy nhiên, ông cũng cho rằng việc đoạn clip bị đăng tải công khai đã khiến câu chuyện lan rộng, ảnh hưởng đến gia đình nên đã phản ánh với nền tảng liên quan.
Sau khi sự việc xảy ra, tài xế thông tin rằng mình đã bị khóa tài khoản vĩnh viễn. Đồng thời, phía nền tảng xe công nghệ cũng xác nhận đã đưa ra quyết định ngừng vĩnh viễn quyền sử dụng ứng dụng sau khi có buổi làm việc với tài xế.
Theo phía nền tảng, sau khi xác minh, có cơ sở xác định tài xế đã thu thập, sử dụng và tiết lộ thông tin cá nhân của hành khách cho mục đích cá nhân ngoài phạm vi cung cấp dịch vụ. Hành vi này bị cho là vi phạm bộ quy tắc ứng xử, chính sách bảo mật dữ liệu cũng như các quy định pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Quyết định này ngay lập tức thổi bùng tranh luận. Câu hỏi “ai đúng, ai sai” được bàn tán sôi nổi với nhiều góc nhìn trái chiều.
Ai đúng - ai sai?
Dưới góc độ pháp lý, một số ý kiến cho rằng tài xế chỉ được đăng tải hình ảnh khách hàng khi có sự đồng ý của người liên quan. Trong trường hợp cần bảo vệ bản thân trước hành vi quấy rối, đe dọa, dữ liệu camera hành trình nên được cung cấp cho hãng xe hoặc cơ quan chức năng, thay vì đưa lên mạng xã hội.
Bởi lẽ, không gian mạng không phải là nơi tiếp nhận tố cáo, càng không phải nơi đưa ra phán quyết. Việc tự ý phát tán video chứa dữ liệu cá nhân có thể khiến người trong cuộc từ vị thế bị hại trở thành người vi phạm.
Quy định cấm phát tán dữ liệu cá nhân không nhằm “che chắn” cho những hành vi ứng xử lệch chuẩn. Mục đích cốt lõi là bảo vệ một trật tự xã hội văn minh; mọi tranh chấp, mâu thuẫn được xử lý bằng pháp luật, thay vì bị đẩy ra trước làn sóng công kích của đám đông.
Tuy nhiên, ở chiều ngược lại, không ít ý kiến cho rằng cần đặt vụ việc trong bối cảnh cụ thể. Đoạn clip không đơn thuần ghi lại thông tin cá nhân mà phản ánh một tình huống căng thẳng, với những hành vi ứng xử thiếu chuẩn mực, thậm chí có dấu hiệu đe dọa. Nếu tài xế không giữ được bình tĩnh, nguy cơ mất an toàn giao thông là rất lớn.
Một số bạn đọc nhận định, việc đăng tải clip trong trường hợp này mang ý nghĩa cảnh báo xã hội, góp phần phản ánh những hành vi lệch chuẩn trong giao thông.
Thực tế, nhiều vụ việc vi phạm đã được phát hiện, xử lý nhờ những hình ảnh do người dân ghi lại. Vì vậy, cần phân biệt rõ giữa hành vi tiết lộ thông tin cá nhân và việc cung cấp chứng cứ phục vụ lợi ích chung.
Ở góc nhìn này, danh dự của một cá nhân không bị ảnh hưởng bởi việc bị ghi lại, mà trước hết đến từ chính hành vi và cách ứng xử. Nếu sự việc được xử lý mềm mỏng, thiện chí hơn ngay từ đầu, có lẽ đã không bị đẩy đi xa đến vậy.
Từ câu chuyện trên, nhiều ý kiến cho rằng các nền tảng gọi xe cần nhìn lại cơ chế bảo vệ tài xế là những người trực tiếp đối mặt với rủi ro trên đường, thay vì chỉ xử lý theo hướng một chiều. Đồng thời, cũng cần có chế tài phù hợp đối với hành khách có hành vi đe dọa, gây mất an toàn.
Về lâu dài, mối quan hệ giữa tài xế và nền tảng cần được xây dựng trên nguyên tắc minh bạch, công bằng hơn, để bảo vệ quyền lợi chính đáng của người lao động. Và trên hết, mỗi người khi tham gia giao thông cần giữ chuẩn mực ứng xử, bởi chính điều đó mới là nền tảng của sự tôn trọng và an toàn chung trong xã hội.
Giữ bình tĩnh để an toàn
Anh NTH (tài xế công nghệ trong đoạn clip) cho biết thời điểm xảy ra sự việc, anh có phần hụt hẫng, tâm lý hơi căng thẳng và phải chú ý quan sát nhiều hơn, nên việc lái xe không được tập trung như bình thường. Anh cố gắng giữ bình tĩnh để xử lý tình huống theo hướng an toàn, hạn chế tối đa rủi ro.
Liên quan đến việc đăng tải đoạn video lên mạng xã hội, anh thừa nhận bản thân có phần chưa phù hợp và sẵn sàng nhận trách nhiệm. Anh cũng cho biết thời điểm đăng tải, anh không biết người trong clip là người nổi tiếng.
Nam tài xế cũng chia sẻ đây là công việc chính nên sự việc cũng phần nào ảnh hưởng đến cuộc sống, đồng thời thừa nhận ban đầu chưa nắm rõ các quy định liên quan.
Sau khi được phía công ty liên hệ làm việc, anh đã suy nghĩ nhiều và trao đổi với đồng nghiệp. Qua đó, anh nhận ra vấn đề không nằm ở việc có xóa clip hay không, mà cốt lõi là việc đăng tải thông tin của khách hàng lên mạng.
Bài học về văn hóa ứng xử nơi công cộng
Có những mâu thuẫn bắt đầu bằng một lời nói nhưng cũng có thể kết thúc bằng một lời hoà ái. Nếu câu chuyện giữa nhạc sĩ Minh Khang và tài xế xe công nghệ kết thúc bằng một cái bắt tay thì đây sẽ trở thành một cái kết đẹp cho văn hóa ứng xử. Chẳng hạn, anh nhạc sĩ tìm gặp anh tài xế nói một lời xin lỗi; anh tài xế cũng xin lỗi anh nhạc sĩ, cả hai bắt tay nhau...
Sau cùng, sau những ồn ào trên màn hình điện thoại, thứ còn lại giữa người với người chính là cách chúng ta đối xử với nhau khi xảy ra sự cố. Khách hàng sẽ trân trọng và biết ơn với những người đang phục vụ mình; tài xế sẽ chuyên nghiệp hơn dù trong hoàn cảnh áp lực; cộng đồng sẽ bớt đi những tranh cãi nảy lửa và thay vào đó là sự thấu hiểu.
Ngoài ra, câu chuyện cũng cần một cái kết là sự linh hoạt của các nền tảng công nghệ. Việc "cắt app" (khóa tài khoản) là biện pháp cứng rắn nhưng đôi khi lại là nhát dao cắt đứt sinh kế của một gia đình. Do đó, nếu tài xế có nhu cầu, công ty có thể mở lại app, hợp tác lại với tài xế. Việc đánh giá sai lầm nhất thời khác vi phạm đạo đức hệ thống sẽ là cách đánh giá thuyết phục và có tình người.
