ACV báo cáo 'nóng' về tiến độ thi công sân bay Long Thành

Cuối năm 2024, Quốc hội chấp thuận lùi tiến độ hoàn thành dự án sân bay Long Thành sang tháng 12-2026 thay vì năm 2025 như kế hoạch ban đầu. Tuy nhiên, Chính phủ vẫn đặt mục tiêu đẩy dự án sớm hơn, đưa sân bay vào khai thác thương mại từ tháng 6-2026.

Căn cứ trên tình hình hiện tại, mục tiêu này không đạt được. Mới đây, Chính phủ lùi thời hạn hoàn thành dự án về cuối năm 2026, cùng mốc mục tiêu Quốc hội đặt ra. Dù vậy, mốc tiến độ này vẫn đối mặt nhiều thách thức.

Sau biến cố, các nhà thầu lập lại tiến độ thi công

Theo Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV), dự án có 15 gói thầu xây lắp chính. Đến nay, mới hoàn thành 3 gói, gồm hệ thống tường rào, san nền thoát nước và thi công cọc nhà ga hành khách.

12 gói còn lại đang thi công. Tổng giá trị khối lượng thực hiện đạt khoảng 64.313/86.357 tỉ đồng, tương đương 74,47% giá trị hợp đồng.

Cụ thể, ở hạng mục đường băng, một đường cơ bản hoàn thành, đường còn lại đang thi công, dự kiến xong vào tháng 6-2026. Với sân đỗ máy bay, hơn 500 nhân công và hàng trăm thiết bị đang được huy động, nhiều hạng mục đã gần hoàn tất.

Tuy nhiên, phần quan trọng nhất là nhà ga hành khách vẫn còn nhiều hạng mục phải thi công. Đây là “đường găng” quyết định tiến độ toàn dự án.

ACV cho biết liên danh nhà thầu đã huy động hơn 3.400 nhân sự và trên 1.000 máy móc để thi công nhà ga. Các hạng mục chính như kết cấu bê tông cốt thép, kết cấu thép mái, vách kính cơ bản hoàn thành. Tổng giá trị khối lượng đạt khoảng 28.453 tỉ đồng.

Với phần hoàn thiện, nhiều hạng mục vẫn đang triển khai như công tác xây trát, chống thấm, cán nền, ốp lát đạt hơn 57%, dự kiến hoàn thành trong tháng 5. Ốp đá, vách thạch cao mới đạt gần 20%, dự kiến xong tháng 7. Hệ thống cửa, vách ngăn, kính mới đạt khoảng 15-28%, dự kiến hoàn thành tháng 9. Trần và các hạng mục liên quan đạt hơn 65%. Chỉ có mái nhà ga và mái lấy sáng gần như hoàn thành.

Các hệ thống thiết bị cũng đang quá trình lắp đặt. Trong đó, hệ thống xử lý hành lý đã lắp đặt phần lớn băng tải. Hệ thống soi chiếu đã đưa nhiều thiết bị về công trường và bắt đầu lắp đặt. Cầu dẫn hành khách đã sản xuất 84% thiết bị, lắp đặt gần 60%.

Hệ thống dẫn đậu máy bay đã đưa đủ thiết bị về công trường. Thang cuốn, thang bộ hành đã vận chuyển đủ và đang lắp đặt. Thang máy đã bàn giao toàn bộ thiết bị, đang triển khai lắp đặt.

Dù vậy, tiến độ chung vẫn phụ thuộc lớn vào việc hoàn thiện nhà ga.

Nhiều hướng tháo gỡ để không bị gián đoạn

Một trong những vấn đề đáng lo ngại nhất hiện nay là lực lượng lao động trên công trường giảm đáng kể.

Theo ACV, tình trạng này diễn ra ở hầu hết các gói thầu, đặc biệt là gói giao thông nội cảng và gói nhà ga hành khách. Nguyên nhân chính là vướng mắc trong thanh toán khối lượng đã hoàn thành. Khi dòng tiền bị chậm, nhà thầu gặp khó trong việc trả lương, duy trì nhân công.

Cùng lúc, nhiều dự án hạ tầng lớn trên cả nước đồng loạt triển khai, khiến nhu cầu lao động tăng cao. Công nhân có xu hướng dịch chuyển sang công trình khác có thu nhập ổn định hơn.

Điều này tạo ra sự cạnh tranh nhân lực gay gắt, khiến các nhà thầu tại Long Thành khó giữ chân người lao động.

Không chỉ thiếu nhân lực, các nhà thầu còn chịu áp lực lớn từ chi phí đầu vào tăng mạnh. Theo ACV, giá nhiên liệu tăng do ảnh hưởng từ tình hình quốc tế, đặc biệt là khu vực Trung Đông. Giá dầu diesel đã tăng từ khoảng 18.000 đồng/lít lên 45.000 đồng/lít.

Chi phí nhiên liệu chiếm tỉ trọng lớn trong vận hành máy móc. Hiện công trường có gần 2.500 thiết bị như máy xúc, máy ủi, xe lu, xe tải, trạm trộn bê tông… đều phụ thuộc vào nhiên liệu. Các nhà thầu ước tính, với mức giá hiện tại, mỗi ca thi công phải bù thêm khoảng 2 tỉ đồng chi phí nhiên liệu.

Ngoài ra chi phí vận chuyển vật liệu cũng tăng theo. Xăng dầu tăng khiến giá vận chuyển đá, cát, thép từ Đồng Nai, Bà Rịa - Vũng Tàu về công trường tăng mạnh.

Theo báo cáo, giá nhiều loại vật liệu đã tăng 15-25%. Một số vật liệu chịu tác động lớn từ năng lượng như nhựa đường, xi măng, thép cũng đồng loạt tăng giá. Đáng chú ý, bê tông nhựa tăng tới 40-50% so với trước.

Những biến động này khiến chi phí thi công đội lên đáng kể, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ. ACV cho biết đang phối hợp với các bộ, ngành để xử lý các vướng mắc, đặc biệt là vấn đề thanh toán khối lượng hoàn thành.

Doanh nghiệp cũng đã cử nhân sự tham gia tổ công tác do Bộ Xây dựng thành lập, đồng thời làm việc với Bộ Tài chính để tháo gỡ khó khăn về dòng tiền. ACV cũng đề nghị các cơ quan tiếp tục hỗ trợ, hướng dẫn để đảm bảo dự án triển khai liên tục, đúng quy định.

Đối với nguồn cung vật liệu, ACV kiến nghị UBND tỉnh Đồng Nai tạo điều kiện để nhà thầu tiếp cận nguồn nhiên liệu, vật tư ổn định, góp phần giữ tiến độ.

Liên quan đến giá nhiên liệu tăng cao ảnh hưởng tiến độ thi công dự án sân bay Long Thành, ông Nguyễn Thế Minh, Phó Cục trưởng Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng, cho biết xung đột tại Trung Đông khiến giá nhiên liệu tăng cao. Song song đó, cũng có tình trạng một số đơn vị lợi dụng biến động giá để “té nước theo mưa”.

Theo ông Minh, để hạn chế tác động đến các dự án, Bộ Xây dựng đã tham mưu Chính phủ ban hành công điện, đồng thời gửi văn bản đến các địa phương yêu cầu quản lý chặt giá vật liệu, có giải pháp bình ổn và xử lý nghiêm các trường hợp lợi dụng tăng giá.

Khi giá biến động mạnh trong thời gian ngắn, Bộ Xây dựng cũng yêu cầu các địa phương kịp thời công bố giá vật liệu, làm cơ sở để nhà thầu lập và phê duyệt dự án.

Ngoài ra, Bộ Xây dựng chỉ đạo các chủ đầu tư, nhà thầu rà soát nhu cầu nhiên liệu, vật liệu xây dựng, chủ động phương án cung ứng, bảo đảm thi công liên tục, không bị gián đoạn.