Thoạt nhìn, bức tượng như cả chùm bom đạn trút xuống các làng quê Việt Nam, kéo theo bao đổ vỡ, tan nát, đau thương…
Chất liệu lẫn hình khối khiến nhiều người không khỏi thấy nó có vẻ không phù hợp lắm để mở đầu cho một Không gian hòa bình. Đến khi kết thúc không gian này, vẫn là bức tượng kể trên. Nhưng từ góc nhìn mới lại như đóa hoa đang nở trên đống đổ nát của chiến tranh. Nhìn kỹ hơn ở đỉnh tượng là hình ảnh cách điệu của cánh chim câu hòa bình. Đó là bức tượng Biểu tượng chiến tranh và hòa bình của cố họa sĩ điêu khắc gia Đỗ Toàn, người con xứ Huế nhưng lại là một trong những “lão làng” của giới mỹ thuật Đà Nẵng. Theo lời kể của ông Hồ Đắc Trai, Phó Giám đốc Bảo tàng Đà Nẵng, năm 1990, Bảo tàng nhận một số hiện vật, trong đó có một số vỏ và mảnh bom đạn thu thập trên chiến trường Quảng Nam-Đà Nẵng. Bảo tàng đã nhờ họa sĩ Đỗ Toàn “biến” số hiện vật đó thành một tác phẩm nghệ thuật để trưng bày.

Nhân viên bảo tàng đang giới thiệu với khách tham quan tác phẩmBiểu tượng chiến tranh và hòa bình. Ảnh: HẢI CHÂU
Bức tượng đã hoàn thành vào quý IV-1993, kịp để Bảo tàng Đà Nẵng nâng cấp phần trưng bày lịch sử cách mạng và chứng tích chiến tranh tại cơ sở cũ ở 78 Lê Duẩn. “Theo tôi được biết, trong các bảo tàng ở phía Nam có phần trưng bày chứng tích chiến tranh thì đây là tác phẩm thứ hai (sau một tác phẩm ở TP.HCM) được tạo nên bởi những mảnh bom đạn trong chiến tranh!” - ông Trai cho biết.
Nay Bảo tàng Đà Nẵng được chuyển về cơ sở mới hoành tráng hơn, bức tượng này tiếp tục được trưng bày nhưng với một vị trí mới đầy trang trọng cho một chủ đề mới Không gian hòa bình. Điều đó cho thấy sức sống lẫn chiều sâu của tác phẩm nghệ thuật này mà dù năm tháng đi qua thì vẫn luôn tươi mới, như chính niềm khát khao của nhân loại về một nền hòa bình vĩnh cửu.
HẢI CHÂU