TAND TP.HCM vừa xử sơ thẩm lần hai vụ Lin Kuo Chu (quốc tịch Đài Loan) bị truy tố về tội buôn lậu. Trước đó, Tòa Phúc thẩm TAND Tối cao tại TP.HCM đã từng có quan điểm phải xác định lại tội danh của bị cáo bởi dấu hiệu phạm tội buôn lậu chưa rõ...
Buôn lậu hàng hóa
Theo hồ sơ, năm 1992, công ty của Chu hợp tác làm ăn với một số doanh nghiệp ở Việt Nam. Chu chịu trách nhiệm nhập máy móc, nguyên phụ liệu để các công ty này gia công vớ giày cho công ty Chu. Đến năm 2004, một số hợp đồng gia công của các bên không thanh khoản đúng thời hạn nên bị hải quan lập biên bản vi phạm hành chính. Tiếp đó nhận được tin tố giác Chu làm ăn phạm pháp nên cơ quan điều tra đã vào cuộc.
Qua trình điều tra thể hiện trong năm 2003-2004, Chu đã ký 11 hợp đồng làm ăn với các đối tác trị giá 40 tỉ đồng. Khi nguyên liệu nhập vào Việt Nam, thay vì đem đi gia công ra thành phẩm để tái xuất theo quy định thì Chu lại đem bán hết tại Việt Nam. Để trốn việc thanh khoản, Chu và các đồng phạm đã làm hồ sơ khống việc chuyển tiếp hợp đồng. Đây là hành vi buôn bán trái phép qua biên giới, đã phạm vào tội buôn lậu…
Sai phạm về thuế?
Xử sơ thẩm lần một, TAND TP.HCM đồng tình với quan điểm truy tố, tuyên phạt Chu 19 năm tù. Theo tòa, luật quy định hàng gia công với nước ngoài không bị tính thuế nhập khẩu đối với máy móc, thiết bị, nguyên phụ liệu nhưng khi gia công xong phải tái xuất toàn bộ sản phẩm và phụ liệu còn thừa, phải làm thủ tục thanh khoản với hải quan. Các bị cáo đã không làm việc này mà mua bán trái phép nên việc xử lý các bị cáo về tội danh trên là có cơ sở.
Tuy nhiên, xử phúc thẩm, Tòa Phúc thẩm TAND Tối cao tại TP.HCM lại cho rằng nếu không thực hiện thanh khoản các hợp đồng gia công thì doanh nghiệp trong nước được quyền chịu thuế nhập khẩu để hợp pháp hóa các nguyên phụ liệu thừa cũng như các sản phẩn đã gia công. Nếu không nộp thuế thì phải chịu trách nhiệm về hành vi không nộp thuế. Do vậy, đề nghị cấp sơ thẩm định lại tội danh cho chính xác.
Tuy nhiên, qua quá trình điều tra bổ sung, các cơ quan tố tụng cấp sơ thẩm vẫn quyết định truy cứu Chu về tội buôn lậu.
Kêu oan không thành
Tại phiên tòa sơ thẩm lần hai vừa qua, Chu kêu oan rằng mình chỉ giám sát phần kỹ thuật trong việc sản xuất, những việc khác thì bị cáo không biết.
Luật sư của Chu cũng cho rằng đối tượng của tội này là việc buôn bán trái phép từ nước ngoài vào Việt Nam hoặc từ Việt Nam ra nước ngoài. Trong khi đó, số hàng hóa trên đã được phép nhập khẩu, hoàn tất thủ tục hải quan và chịu sự giám sát của cơ quan hải quan. Số hàng hóa này cũng không thể xem là hàng phạm pháp.
“Mặt khác, cơ quan hải quan đã cho rằng trường hợp nếu doanh nghiệp không thanh khoản được các hợp đồng gia công thì cơ quan hải quan sẽ căn cứ số liệu nhập khẩu mà tính thuế nhập khẩu. Nếu doanh nghiệp không chịu nộp thuế thì bị phạt hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định” - luật sư phân tích thêm và đề nghị tòa tuyên bị cáo không phạm tội buôn lậu.
Tranh luận lại, công tố viên khẳng định theo quy định, nguyên phụ liệu đưa vào để gia công nhưng các bị cáo lại tiêu thụ tại thị trường Việt Nam, lại không thanh khoản với hải quan. Như vậy là buôn bán trái phép, đủ yếu tố cấu thành tội buôn lậu.
Sau khi nghị án, TAND TP.HCM đã đồng quan điểm với công tố viên, tuyên phạt Chu 20 năm tù. HĐXX nhận định thêm dù là bị cáo nhập khẩu nguyên vật liệu đúng thủ tục hải quan nhưng việc sử dụng hàng hóa nhập khẩu sai mục đích là buôn lậu chứ không thể nói rằng không vi phạm…
| Chưa đủ yếu tố cấu thành tội buôn lậu Thứ nhất, cần xác định rõ ý thức ban đầu của bị cáo là không có ý qua mặt hải quan, bán hàng nguyên phụ liệu tại Việt Nam. Bằng chứng là thời gian đầu bị cáo đã làm đúng quy định. Thứ hai, phía hải quan đã nêu rõ quan điểm nếu hợp đồng không thanh khoản hoặc bán hàng ra thị trường mà không được sự cho phép thì hải quan sẽ xử lý hành chính hoặc căn cứ số liệu nhập khẩu để tính thuế. Đặt trường hợp nếu khi ra thông báo thuế mà doanh nghiệp không đóng thì mới truy cứu trách nhiệm hình sự về tội trốn thuế với doanh nghiệp này. Hơn nữa, các mặt hàng này các bị cáo được phép nhập và đã làm đầy đủ thủ tục với hải quan nên không thể gọi là buôn bán trái phép qua biên giới. Thẩm phán NGUYỄN XUÂN THỦY, TAND tỉnh Đắk Lắk |
PHAN THƯƠNG
