“Tôi là bị đơn trong một vụ án tranh chấp hợp đồng vay tài sản nhưng tôi đã ủy quyền cho cháu tôi thay mặt tôi tham gia tố tụng tại TAND quận 1 và TAND các cấp trong vụ án trên. Giấy ủy quyền ghi rõ cháu tôi được quyền quyết định mọi vấn đề liên quan, quyền kháng cáo, cung cấp chứng cứ… Tôi còn một căn nhà đủ để bảo đảm trả nợ. vậy mà TAND quận 1 lại cấm tôi xuất cảnh” - bà Tôn Nữ Thị Hồng (ngụ quận 1, TP.HCM) nói.
Có nhà đủ để bán trả nợ
Bà Hồng trình bày: Bà bị nguyên đơn kiện ra TAND quận 1 để đòi số tiền khoảng 2 tỉ đồng. Vụ kiện này kéo dài khoảng sáu tháng nay. Đến ngày 19-8, bà nhận được quyết định của Chi cục Thi hành án dân sự quận 1 về việc bà chưa được xuất cảnh theo quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời của TAND quận 1 từ hai tháng trước. “Ngặt nỗi, đến nay tôi vẫn chưa hề nhận được quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời cấm xuất cảnh, dù tôi là nhân vật chính” - bà Hồng nói.
Cho rằng tòa ra quyết định cấm bà xuất cảnh là không đúng và tòa không giao quyết định trên cho bà là vi phạm pháp luật nên bà đã khiếu nại nhưng không thấy tòa án trả lời.
Bà Hồng nói tiếp: “Khoản 3 Điều 21 Nghị định 136/2007/NĐ-CP quy định công dân Việt Nam ở trong nước chưa được xuất xảnh nếu đang chờ để giải quyết tranh chấp về dân sự, kinh tế. Vụ án mà tôi là bị đơn đúng là đang trong quá trình giải quyết nhưng do tôi bị ung thư vú, sức khỏe không tốt nên tôi đã ủy quyền cho cháu thay mặt tôi tham gia giải quyết để tôi đi nước ngoài chữa bệnh. Hơn nữa, tòa cũng đã có quyết định phong tỏa căn nhà trị giá 15 tỉ đồng của tôi để đảm bảo thi hành án. Vậy mà tôi vẫn bị cấm xuất cảnh”.
Cần nói thêm, căn nhà của bà Hồng đã được thế chấp cho ngân hàng để vay 6 tỉ đồng, ngân hàng định giá căn nhà này trị giá 15 tỉ đồng. “Như vậy, giả dụ tòa tuyên tôi thua kiện 2 tỉ đồng thì tài sản trên vẫn dư sức để thi hành án, số tiền dôi dư vẫn còn rất nhiều, đâu lý gì tôi bỏ trốn mà cấm xuất cảnh!” - bà Hồng nói.
Có cần thiết phải cấm?
Trao đổi với phóng viên, ông Mai Xuân Bình, Chánh án TAND quận 1 và là người thụ lý vụ án, nói: “Tôi là thẩm phán ký quyết định ngăn chặn việc bà Hồng xuất cảnh, đồng thời cũng là chánh án nên việc giải quyết khiếu nại liên quan đến vụ án cũng như các quyết định đi kèm tôi đã chuyển lên chánh án TAND TP.HCM giải quyết theo thẩm quyền. Khi có kết quả, nếu báo chí cần chúng tôi sẽ thông tin tiếp. Còn hiện tại, tôi không có thẩm quyền trả lời báo chí cũng như trả lời khiếu nại”.
Luật gia Nguyễn Văn Hưng (Hội Luật gia TP.HCM) phân tích: Căn cứ Điều 115 BLTTDS thì tòa án ra quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời để cấm xuất cảnh nếu trong quá trình giải quyết vụ án có căn cứ cho thấy đương sự không thực hiện một số hành vi nhất định, làm ảnh hưởng đến việc giải quyết vụ án. Tuy nhiên, trường hợp cụ thể này bà Hồng đã thực hiện đầy đủ nghĩa vụ của đương sự trong vụ án (đã ủy quyền hợp lệ cho người khác thay mình tham gia tố tụng, có tài sản để đảm bảo thi hành án), việc bà đi nước ngoài chữa bệnh sẽ không ảnh hưởng đến việc giải quyết vụ án.
“Nếu cho rằng tòa ra quyết định ngăn chặn không hợp lý, căn cứ điểm b khoản 1 Điều 122 BLTTDS thì bà Hồng có thể làm đơn yêu cầu tòa án hủy bỏ việc áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời cấm xuất cảnh với lý do tòa án đã thực hiện biện pháp bảo đảm thi hành nghĩa vụ bằng quyết định phong tỏa căn nhà của bà” - luật gia Hưng nói.
Nên để đương sự đi chữa bệnh
Kiểm sát viên cao cấp Đỗ Đức Vĩnh (Viện Phúc thẩm 3 VKSND Tối cao) nhận định về mặt pháp luật, theo khoản 12 Điều 102 BLTTDS thì tòa ra quyết định buộc đương sự chưa được xuất cảnh là không sai. Ngoài ra, trong quá trình giải quyết vụ án, nếu tòa thấy ngoài khoản nợ trên, bà Hồng còn có những khoản nợ khác mà tòa quận 1 hay các tòa khác đang thụ lý nhưng tài sản của bà chỉ có căn nhà, phòng trường hợp đương sự ra nước ngoài mà không trở về, gây khó khăn, trở ngại cho việc giải quyết án thì việc tòa ra quyết định trên là cần thiết.
“Tuy nhiên, nếu đương sự bị bệnh nặng, cần phải ra nước ngoài chữa trị (có chứng từ rõ ràng) thì tòa cũng nên nới rộng quy định, cho phép họ được xuất cảnh. Để thuận lợi, đôi bên đương sự có thể làm một bản cam kết, thỏa thuận nói rõ trong quá trình giải quyết vụ án, nếu tòa triệu tập mà bà Hồng không có mặt, bà Hồng ra nước ngoài không trở về mà kết quả vụ kiện buộc bà Hồng phải trả nợ thì cơ quan thi hành án có quyền kê biên, phát mại căn nhà để trả nợ cho nguyên đơn...” - ông Vĩnh nói thêm.
| Các biện pháp khẩn cấp tạm thời … 6) Kê biên tài sản đang tranh chấp; 7) Cấm chuyển dịch quyền về tài sản đối với tài sản đang tranh chấp;…; 10) Phong tỏa tài khoản tại ngân hàng, tổ chức tín dụng khác, kho bạc nhà nước, phong tỏa tài sản ở nơi gửi giữ; …; 12) Cấm hoặc buộc đương sự thực hiện hành vi nhất định. (Trích Điều 102 BLTTDS) Bị cấm xuất cảnh nếu: 1. Đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc có liên quan đến công tác điều tra tội phạm. 2. Đang có nghĩa vụ chấp hành bản án hình sự. 3. Đang có nghĩa vụ chấp hành bản án dân sự, kinh tế; đang chờ để giải quyết tranh chấp về dân sự, kinh tế. 4. Đang có nghĩa vụ chấp hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính, nghĩa vụ nộp thuế… (Trích Điều 21 Nghị định 136/2007/NĐ-CP) |
PHAN THƯƠNG
