Ngày 10-3, Liên đoàn Luật sư Việt Nam tổ chức Hội thảo lấy ý kiến đóng góp về chính sách dự án Luật Luật sư (sửa đổi).
Phát biểu khai mạc, TS.LS Đào Ngọc Chuyền, Phó Chủ tịch Liên đoàn Luật sư Việt Nam, nhấn mạnh việc sửa đổi Luật Luật sư là một sự kiện quan trọng của đội ngũ luật sư Việt Nam trong việc xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam về lĩnh vực hoạt động, hành nghề của luật sư.
Dự án Luật Luật sư (sửa đổi) là một trong những bước đi quan trọng trong việc hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, tạo điều kiện thuận lợi cho luật sư trong hoạt động hành nghề, đồng thời góp phần nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động hành nghề luật sư.
Theo ông Chuyền đây là cơ hội để các luật sư cùng nhau trao đổi, thảo luận và đóng góp ý kiến về những vấn đề quan trọng đối với hoạt động của luật sư. Kết quả hội thảo sẽ được tổng hợp và có ý kiến với Bộ Tư pháp.
Tại hội thảo, luật sư Diệp Hoài Nam, Chủ nhiệm Ủy ban Xây dựng pháp luật và Trợ giúp pháp lý Liên đoàn Luật sư Việt Nam, cho biết Liên đoàn cơ bản đồng tình với các chính sách chính của Dự thảo luật. Tuy nhiên, sau khi rà soát, Liên đoàn đề nghị xem xét lại việc thành lập Hội đồng thi luật sư có sự tham gia của các cơ quan tiến hành tố tụng, bởi các cơ quan này không liên quan gì tới việc kiểm tra tập sự hành nghề luật sư.
Theo quy định của Luật Luật sư hiện hành, Liên đoàn Luật sư Việt Nam được giao tổ chức kiểm tra kết quả tập sự hành nghề luật sư đối với người đã hoàn thành thời gian tập sự. Việc tổ chức kiểm tra được thực hiện theo hướng dẫn của Bộ Tư pháp tại các thông tư về tập sự hành nghề luật sư.
Thực tế từ năm 2014 đến nay cho thấy Liên đoàn Luật sư Việt Nam đã tổ chức hơn 20 kỳ kiểm tra kết quả tập sự hành nghề luật sư. Các kỳ kiểm tra này được thực hiện theo đúng quy định pháp luật và chịu sự giám sát của cơ quan quản lý nhà nước. Theo đánh giá của cơ quan chức năng, quá trình tổ chức kiểm tra bảo đảm chất lượng, tuân thủ quy định và góp phần sàng lọc những người đủ năng lực để gia nhập đội ngũ luật sư.
Một điểm đáng chú ý là tỉ lệ thí sinh không đạt trong các kỳ kiểm tra này khá cao, thường dao động từ khoảng 30% đến 40%, thậm chí có kỳ lên tới 50%. Điều đó cho thấy chất lượng của kỳ kiểm tra tập sự hành nghề luật sư do Liên đoàn Luật sư Việt Nam tổ chức là đảm bảo chất lượng đúng quy định.
Luật sư Diệp Hoài Nam cho rằng cần xem xét kỹ tính cần thiết và tính phù hợp của mô hình này, việc tổ chức kỳ thi luật sư với cơ chế hội đồng liên ngành có thực sự cần thiết hay không, khi hiện nay việc kiểm tra tập sự hành nghề luật sư đã được tổ chức ổn định và đạt hiệu quả nhất định.
Việc thành lập hội đồng thi với sự tham gia của nhiều cơ quan có thể làm phức tạp thêm bộ máy tổ chức. Trong khi đó, hoạt động kiểm tra tập sự hành nghề luật sư vốn đã được thực hiện nhiều năm, có quy trình ổn định và được đánh giá bảo đảm chất lượng.
Cơ quan tiến hành tố tụng hoặc các tổ chức đào tạo nghề luật sư tham gia trực tiếp vào hội đồng thi có thể chưa thật sự cần thiết, bởi hoạt động kiểm tra tập sự chủ yếu nhằm đánh giá năng lực hành nghề của người tập sự trong môi trường nghề luật sư.
Ngoài ra, Liên đoàn đề nghị làm rõ nội dung “khuyến khích việc nội địa hóa các tổ chức hành nghề luật sư nước ngoài tại Việt Nam” vì tổ chức hành nghề luật sư Việt Nam được thành lập theo quy định của Luật Luật sư, còn tổ chức hành nghề luật sư nước ngoài được Bộ Tư pháp cấp phép. Do đó, việc nội địa hóa các tổ chức hành nghề luật sư nước ngoài tại Việt Nam cần được làm rõ.
Liên đoàn luật sư Việt Nam đề nghị bổ sung thêm nội dung trách nhiệm tự quản của tổ chức xã hội-nghề nghiệp luật sư vào mục tiêu; đề nghị không nên giao cho UBND tỉnh chịu trách nhiệm hàng năm bồi dưỡng chính trị tư tưởng cho luật sư. Công tác đó nên giao Liên đoàn luật sư Việt Nam và các Đoàn luật sư thực hiện còn UBND tỉnh chỉ hỗ trợ và kiểm tra về công tác đó.
Đối với nội dung giao UBND cấp xã thực hiện việc kiểm tra hành chính về tổ chức và hoạt động của luật sư phù hợp với điều kiện, yêu cầu nhiệm vụ của từng địa phương thì cũng cần phải trao đổi thêm vì UBND cấp xã hiện nay mới sáp nhập, đang có rất nhiều việc cấp thiết hơn phải làm. Trong khi phạm vi hoạt động của luật sư khá rộng, từ trung ương đến địa phương, chưa rõ UBND cấp xã sẽ kiểm tra hành chính về những nội dung gì đối với tổ chức và hoạt động của luật sư. Hơn nữa, nghề luật sư với tính chất đặc thù đòi hỏi sự quản lý bằng chuyên môn chứ không phải bằng thẩm quyền hành chính theo lãnh thổ.
Liên đoàn Luật sư Việt Nam đồng ý việc giao cho Sở Tư pháp thực hiện kiểm tra hoạt động của luật sư hành nghề với tư cách cá nhân tại các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, chi nhánh của tổ chức hành nghề luật sư có trụ sở trên địa bàn tỉnh, thành phố; kiểm tra các tổ chức không phải tổ chức hành nghề luật sư nhưng kinh doanh dịch vụ pháp lý là đúng.
