Hiện nay, các đường dây lừa đảo xuyên biên giới đang có xu hướng tăng về cả quy mô lẫn độ tinh vi. Các đối tượng liên tục “nâng cấp” thủ đoạn bằng cách đầu tư dàn dựng bối cảnh giả mạo cơ quan nhà nước, ngân hàng, sử dụng trang phục, giấy tờ và công nghệ để tạo vỏ bọc đáng tin cậy, nhằm thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản.
Dàn dựng bối cảnh và kịch bản công phu: Chiêu thức mới ngày càng tinh vi
Trong khoảng một năm trở lại đây, không chỉ Việt Nam mà nhiều quốc gia trong khu vực đã liên tục triệt phá hàng loạt đường dây lừa đảo quy mô lớn, với số lượng đối tượng tham gia lên đến hàng nghìn người. Điểm chung của các đường dây này là tổ chức bài bản, phân công vai trò rõ ràng và ứng dụng công nghệ cao để tiếp cận nạn nhân.
Đáng chú ý, theo thông tin từ cơ quan chức năng, các đối tượng lừa đảo không còn dừng lại ở việc giả mạo qua điện thoại hay mạng xã hội đơn thuần. Thay vào đó, chúng sẵn sàng đầu tư xây dựng bối cảnh giả mạo phòng làm việc của cơ quan công an, cơ quan thuế, thậm chí là phòng giao dịch ngân hàng với logo, bảng hiệu, trang phục gần giống với nhận diện thật.
Một số kịch bản phổ biến được ghi nhận gồm: giả danh cán bộ công an thông báo liên quan đến điều tra hình sự; giả danh nhân viên ngân hàng yêu cầu “xác minh tài khoản”, “nâng cấp thông tin”, hoặc mời chào đầu tư tài chính với cam kết lợi nhuận cao. Các đối tượng thường kết hợp nhiều phương thức như gọi video call, gửi giấy tờ giả, website giả, ứng dụng giả nhằm tăng mức độ tin cậy và gây áp lực tâm lý cho nạn nhân.
Theo chuyên gia an ninh mạng, việc “dàn dựng bối cảnh” là bước tiến mới trong thủ đoạn lừa đảo, khiến nhiều người - kể cả những người có hiểu biết về công nghệ - cũng dễ rơi vào bẫy nếu thiếu tỉnh táo.
Người dân cần nâng cao cảnh giác trước các dấu hiệu bất thường
Trước thực trạng trên, các cơ quan chức năng liên tục khuyến cáo người dân cần nâng cao cảnh giác và trang bị kiến thức nhận diện lừa đảo. Một số dấu hiệu phổ biến cần đặc biệt lưu ý gồm: yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân, mật khẩu, mã xác minh; Yêu cầu chuyển tiền gấp để “đặt lịch”, “phong tỏa tạm thời” hoặc “phục vụ điều tra”; Các lời mời đầu tư cam kết lợi nhuận cao, không rủi ro hoặc liên hệ thông qua các kênh không chính thống.
Đặc biệt, thời gian qua, nhiều ngân hàng đã đồng loạt phát đi cảnh báo đến khách hàng, trong đó ngân hàng Phương Đông (OCB) liên tục đăng tải các khuyến cáo trên những kênh truyền thông chính thống.
Khách hàng tuyệt đối không cung cấp thông tin bảo mật như số thẻ, thông tin đăng nhập, mã OTP hoặc bất kỳ dữ liệu liên quan đến thẻ cho bất kỳ ai, dưới mọi hình thức, kể cả người tự xưng là nhân viên ngân hàng. Người dùng cũng không nên quét mã QR, truy cập đường link lạ, hoặc cung cấp hình ảnh khuôn mặt, CMND/CCCD trên các nền tảng không chính thức của OCB.
Ngân hàng khuyến cáo khách hàng cảnh giác với các chiêu trò lừa đảo như yêu cầu cung cấp thông tin để nâng hạn mức, hủy thẻ, hoặc giả danh cơ quan nhà nước để đe dọa. Song song đó, ngân hàng thường xuyên rà soát nội bộ, tăng cường kiểm tra hệ thống công nghệ nhằm kịp thời phát hiện, ngăn chặn nguy cơ rò rỉ dữ liệu, đảm bảo an toàn thông tin khách hàng.
Cơ quan nhà nước và ngân hàng khẳng định không bao giờ yêu cầu khách hàng cung cấp thông tin bảo mật qua điện thoại, tin nhắn hoặc mạng xã hội. Khi nhận được cuộc gọi hoặc tin nhắn nghi vấn, người dân nên liên hệ trực tiếp qua hotline chính thức hoặc đến chi nhánh, phòng giao dịch để xác minh.
“Người dân cần giữ bình tĩnh, không làm theo các yêu cầu mang tính thúc ép hoặc gây áp lực tâm lý. Khi nghi ngờ, nên tạm dừng giao dịch và trao đổi với người thân hoặc cơ quan chức năng để kiểm chứng thông tin”, chuyên gia an ninh mạng khuyến cáo.
Trong bối cảnh thủ đoạn lừa đảo ngày càng tinh vi, việc chủ động trang bị kiến thức và nâng cao cảnh giác được xem là “lá chắn” quan trọng để bảo vệ người dân trước rủi ro trên không gian số.
