Phường Tân Lộc (quận Thốt Nốt, TP Cần Thơ) là một cù lao giữa sông Hậu, là vùng nuôi cá tra lớn nhất Cần Thơ, từ lâu có biệt danh cù lao tỷ phú hay cồn tỷ. Một thời gian liên tục trúng đậm, cồn phát triển không ngờ, nhà tường cấp hai, ba san sát, nhiều biệt thự hoành tráng. Đường giao thông được bê-tông hóa phẳng lỳ, có cả hệ thống đèn đường cao áp.
Đã là chuyện xưa
Phó Chủ tịch phường Tân Lộc Phạm Văn My cho biết: “Chuyện tỷ phú cá ở vùng đất cồn mua xe hơi bạc tỷ, chạy canô là chuyện không còn nữa rồi, mấy chú ơi!”. Nhiều ông chủ bán xe, cầm cố đồ đạc, nhà cửa vì thua lỗ.
Ông My cho biết toàn phường có 179 hộ nuôi cá tra với tổng diện tích trên 243 ha, nay giảm xuống còn hơn 180 ha. Sau vụ cá cuối năm 2008, hộ nào cũng thua lỗ, ít thì vài trăm triệu đồng, nhiều thì vài tỷ đồng. 179 hộ nuôi ấy có khoảng 30 hộ kêu bán hoặc cho thuê ao, khoảng chừng ấy thì treo ao hẳn vì không có tiền đầu tư tiếp.
“Nói thật, con cá tra làm thay đổi diện mạo phường, những hộ nuôi cá đóng góp mỗi năm vài chục triệu đồng/hộ cho cơ sở hạ tầng và phúc lợi. Mấy năm nay giá cá bấp bênh, người nuôi cá thua lỗ liên tiếp nên không có ai đóng góp nữa. Thấy mấy anh em lao đao, xót quá!” - ông My tâm sự.
Trước đây, chuyện tỷ phú cá đầu tư mua xe hơi đời mới hoặc xuồng máy bạc tỷ không hiếm. Nay cả phường chỉ còn hai chiếc xe hơi, các hộ kia bán hết cả. “Chưa năm nào thấy nghề cá bạc bẽo như vậy. Cù lao tỷ phú rơi nước mắt theo con cá rồi!”.
Thời điểm cuối năm trước, cá có giá chưa tới 14.000 đồng/kg, người nuôi lỗ mất vài ngàn đồng/kg tiền đầu tư. Đã vậy còn không có người mua nên cá ngày càng rớt giá. Cuối cùng ai nấy bán rẻ như cho và bể nợ. Trừ một vài hộ có vốn mạnh, nhiều hộ phải vay nóng để nuôi tiếp với hy vọng gỡ gạc. Cũng có nhiều hộ vốn yếu, trụ lại không nổi nên đã chuyển nghề khác.
Đại gia cá tra số một của phường là ông Trần Phước Đời, có trên 20 ha ao nuôi, là người đầu tiên hốt bạc nhờ cá ở Tân Lộc, cũng là người xây nhà lầu, mua xe hơi rồi mua canô chạy đầu tiên ở cù lao này. Sau mấy năm, ông Đời thua lỗ cả chục tỷ đồng, phải tính kế dồn vốn liếng, vay mượn nuôi trên 1/2 diện tích, còn lại bỏ trống. Hiện nay giá cá dậm chân tại chỗ nên hầu hết hộ nuôi trong phường bị lỗ, vài hộ nuôi giỏi có cơ may huề vốn.
Đứt ruột bán ao
Ông Nguyễn Duy An ở khu vực Long Châu, phường Tân Lộc đang đặt bảng rao bán ba ao cá với diện tích khoảng 2 ha cặp mé sông Hậu. Vị trí đắc địa, dễ lấy nguồn nước vào ao nuôi cá, giá cả phải chăng, vậy mà bốn tháng nay chẳng thấy người hỏi mua.
Ông An cho biết: “Mấy vụ cá vừa qua tôi bị thua lỗ liên tục. chắc vì vậy người ta sợ rủi của tôi mang theo nên ngán ngại mua ao của tôi”. Sau vụ cá cuối năm ngoái, gia đình ông ôm nợ ngân hàng hơn hai tỷ đồng nên phải bán tháo ao trả nợ. Nếu tiếp tục nuôi, hằng tháng tiền lãi ngân hàng đã hàng chục triệu đồng, xoay xở hỏi vay nóng nay đã kiệt sức rồi.
Cách đây một năm, đất nuôi cá ở Tân Lộc đắt như vàng. ba ao cá của ông thời đó mua ngoài năm tỷ đồng, bây giờ thua lỗ cá, rao bán ba tỷ đồng mà chưa ai ngó tới. “Nghề cá bây giờ bạc đãi quá. Thấy có ăn thì đổ xô nuôi, đến khi thừa, cá không ai mua thì rủ nhau chết chùm hết!” - ông An chua chát nói.
Ở những khu vực Tân Mỹ, Tân An, Đông Bình (Tân Lộc) trước đây tập trung nuôi cá nhiều nhất phường, nay thì ao nuôi bị treo nhan nhản. Bà Trần Thị Ba ở khu vực Tân Mỹ thua lỗ hàng trăm triệu đồng, không có tiền đầu tư tiếp nên đành phải bỏ hoang.
Bà chỉ vào ao cá chừng 1 ha nói: “Để hoang mấy tháng nay rồi, đang tìm mối cho thuê mà chưa được”. Nước trong ao nay chuyển sang màu xanh đen vì không có thay nước vô ra, cỏ dại mọc um tùm lấn ra gần nửa ao... Cả phường có gần 30 hộ như bà, người nào may mắn thì tìm được mối cho thuê với giá 500 đồng/kg cá thành phẩm khi thu hoạch.
“Nếu cho thuê được thì thu lời trên 100 triệu đồng/ha, cho thuê vài vụ để bù lỗ rồi tìm cơ hội đầu tư nuôi tiếp. Nhưng cũng ít người thuê lắm!” - bà Ba và những người cùng cảnh chờ các hộ mạnh vốn ở vùng khác đến thuê ao nhưng chờ mãi vẫn chẳng có ai đến hỏi. “Đành treo ao chờ, lòng tôi đau như cắt nhưng được đến đâu hay đến đó” - bà Ba cho biết.
| Hiện thời không nên tiếp tục nuôi Theo Hiệp hội Thủy sản một số tỉnh đồng bằng sông Cửu Long, từ đầu năm 2009 có khoảng 40% diện tích ao nuôi trong 6.000 ha ao cá tra tại vùng đã bị treo. Năm 2008, toàn vùng có khoảng 25% số hộ nuôi cá tra bị phá sản, 30% số hộ nuôi bị mất vốn tự có, 40% số hộ không trả nổi nợ ngân hàng do bị thua lỗ nặng. Ông Dương Tấn Lộc, Chủ tịch Hiệp hội Nghề cá TP Cần Thơ, cho hay giá cá tra mỗi ngày càng đi xuống. Việt Nam là một trong những nước có giá cá tra, ba sa thấp nhất so với giá của các quốc gia khác trên thế giới. Riêng ở cồn Tân Lộc có hơn 30% hộ treo ao và rao bán ao để trả nợ ngân hàng. Với tình hình này, không nên khích lệ người nuôi nuôi cá tra, ba sa trong thời gian này. Nếu con cá tra, ba sa ở đồng bằng sông Cửu Long phát triển thì các doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản không nên đá nhau trên sân nhà mà cần liên kết lại với nhau. nhưng quan trọng hơn là phía nhà nước cần có biện pháp can thiệp tạo mối liên kết chặt chẽ lại giữa nhà nước, nhà nông, nhà xuất khẩu và nhà khoa học. như vậy mới vực được con cá tra, ba sa ở đồng bằng sông Cửu Long hồi sinh trở lại. |
TRÚC LINH
