| |
| Cam kết ngăn ngừa ô nhiễm được sơn tại vách tường kho chứa chất thải nguy hại. Ảnh: Phan Quang |
4 tấn hay 4.000 tấn/tháng?
Chiều 12.12 vừa qua, tại tổng hành dinh 4 Oranges (Long An), cục Cảnh sát môi trường (C36) lập biên bản và lấy mẫu giám định từ 15 thùng phuy chất thải nguy hại bị bắt quả tang đổ bậy tại Bình Chánh, trước sự chứng kiến của đại diện nhà máy. Lật sổ theo dõi các xe ra vào nhà máy, từ ngày 1.12 đến ngày 12.12, có ít nhất 34 chuyến xe chở rác các loại, trong đó có chất thải nguy hại.
Trừ hai ngày nghỉ cuối tuần, tuy chưa hết 10 ngày, chiếc xe 54X–2398 đã “cõng” 24 chuyến, tổng cộng 159 thùng phuy có chứa rác và chất thải nguy hại (đã nêu ở bài trước), 2.570 hộp nhựa đựng sơn, gần 3,5 tấn thùng – lon sơn bằng sắt các loại. Chưa kể gần 3,5 tấn rác, hơn 6 tấn giấy cacton dính bột trắng, gần 700kg bao nylon – không ít trong số này dính sơn còn tươi. Hai chiếc xe tải khác (biển số 54Y–7720 – tài xế tên Phạm Thế Mỹ và 54Y–1798 – tài xế tên Phạm Ngọc Thanh) cũng đã “cõng” được 666 thùng phuy sắt loại nhỏ, 459 thùng phuy nhựa ra ngoài nhà máy.
Trả lời cơ quan chức năng, hai vị đại diện nhà máy (bà Nguyên, ông Ngọc) đều khẳng định “chất thải nguy hại của nhà máy đang được lưu chứa tại kho hơn một năm nay, không hề mang ra ngoài đổ”, nhưng chỉ nhìn bằng mắt thường, trong “kho chứa chất thải nguy hại lỏng” của nhà máy chỉ có khoảng 50 thùng phuy và vài trăm thùng, lon sơn cặn các loại, chỉ vài ba chuyến xe tải là chở hết.
Trở lại hiện trường “điểm đến” tại ấp 4, xã Phạm Văn Hai, Bình Chánh, ông Nghĩa, chủ bãi đổ, đã cam kết “mới chỉ chở chất thải về hơn một tháng”. Nhưng với số lượng chất thải đủ loại ở bãi đổ chất cao thành từng đống, chưa kể số đã chở đi bán, cho thấy con số “chỉ thải ra từ 4 – 5 tấn chất thải nguy hại/tháng” của nhà máy không thuyết phục.
Ký hợp đồng “lụi”
Đón nhận chứng chỉ quản lý môi trường – ngày 17.1.2007, công ty sơn 4 Oranges đã cam kết: nghiêm túc “tuân thủ pháp luật, ngăn ngừa ô nhiễm, truyền thông và cải tiến liên tục”. Câu này cũng được sơn lại nguyên văn tại vách tường kho chứa chất thải nguy hại. Cuối năm nay, 4 Oranges cũng phát khẩu hiệu “Thiên nhiên trong lành – an toàn cho sức khoẻ – bảo vệ môi trường” đi kèm bộ lịch 2009. Nói vậy, nhưng ở khâu xử lý rác, chất thải nguy hại, lại thực hiện sai quy trình.
Trước khi ông Nghĩa, chủ lò phế liệu, được vào lấy rác và chất thải nguy hại, ông Ngọc, phó giám đốc nhà máy đã trưng ra hai hợp đồng chứng minh nhà máy có thuê hai đơn vị thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải nguy hại với giá từ 3.000 – 3.500đ/kg từ nhiều năm trước.
Theo tìm hiểu của chúng tôi, công ty được nhà máy thuê (tên H.T ở TP.HCM), chỉ là đơn vị có chức năng thu gom, vận chuyển trong phạm vi thành phố, không có chức năng xử lý, và không được phép qua địa bàn Long An hoạt động. H.T trước đây có ký hợp đồng liên kết với công ty Môi trường đô thị thành phố và Tân Đức Thảo (có chức năng xử lý).
Theo đó, H.T sẽ thu gom, vận chuyển thuê chất thải nguy hại chở về cho hai đơn vị này xử lý. Việc 4 Oranges ký hợp đồng thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải nguy hại với H.T là sai nguyên tắc, vì theo quy định, 4 Oranges chỉ được phép ký hợp đồng trực tiếp với đơn vị có chức năng xử lý, nghiêm cấm ký tắt dạng liên kết với H.T. Vậy, mới chỉ ở khâu ký hợp đồng thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải nguy hại, 4 Oranges đã sai hoàn toàn ở hai điểm: đối tác không có chức năng, nằm ngoài phạm vi hoạt động.
Bỏ mặc giám sát
Sau khi hết hạn hợp đồng với H.T, 4 Oranges ký hợp đồng với một đơn vị ở Long An nhưng các điểm sai được lặp lại như hợp đồng trước. Khi được hỏi, đơn vị đối tác của 4 Oranges khẳng định với chúng tôi, họ đã bị cắt hợp đồng, không còn lấy chất thải nguy hại từ nhà máy nữa từ đầu năm 2008 đến nay.
Ông Nghĩa được vào nhà máy, và bao trọn các công đoạn giống như một công ty có chức năng xử lý chất thải nguy hại. Công ty không trưng ra một hợp đồng nào ký với ông Nghĩa, và cũng không có gì chứng minh, ông Nghĩa thuộc một công ty có chức năng xử lý chất thải nguy hại. Ông Nghĩa, đối tác mới của 4 Oranges thuộc diện “nhiều không”: không giấy phép, không chức năng, không phương tiện… Nếu không bị bắt quả tang, việc đổ bậy chất thải nguy hại có dừng lại?
Theo luật định, chủ nguồn thải (4 Oranges) phải cử người theo dõi, giám sát toàn bộ quy trình xử lý. Ở đây, 4 Oranges đã bỏ mặc “số phận” hàng trăm tấn chất thải, ngay sau khi chui qua cổng nhà máy.
Như vậy, từ khâu ký hợp đồng đến các công đoạn giám sát việc thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải nguy hại theo quy trình, 4 Oranges đã làm sai toàn bộ.
Không xa lần bắt quả tang vừa qua, giữa năm nay, thanh tra bộ Tài nguyên và môi trường đã ra quyết định xử phạt 4 Oranges 7,8 triệu đồng sau khi tổ chức kiểm tra nhà máy do hành vi vi phạm liên quan đến chất thải nguy hại: quản lý chất thải nguy hại không đúng quy định.
Theo Vĩnh Hoà ( SGTT)
