Thảo luận về tình hình kinh tế Việt Nam tại “Diễn đàn kinh tế mùa thu 2014” do Ủy ban Kinh tế của Quốc hội phối hợp các đơn vị có liên quan tổ chức, các chuyên gia kinh tế cho rằng nền kinh tế đã thoát khỏi đáy và đang vật vã đi lên. Tuy nhiên, để xoay chuyển được tình hình cần phải có các giải pháp mạnh mẽ như thay trách nhiệm tập thể bằng trách nhiệm cá nhân...
Bán dầu thô, khai thác than để tăng trưởng là không hiệu quả
Nhận định về tình hình kinh tế Việt Nam năm 2014, cựu Bộ trưởng Thương mại Trương Đình Tuyển cho rằng đã thoát đáy và đang vật vã để đi lên vì tổng cầu vẫn yếu, nợ xấu không được giải quyết, tín dụng không đến được với nền kinh tế, tốc độ phục hồi chậm...
Cũng theo ông Tuyển, chỉ tiêu đạt mức tăng trưởng GDP năm 2014 là 5,8% rất khó đạt được. Tuy nhiên, vị cựu bộ trưởng trên cũng thẳng thắn cho rằng với cách thức ở Việt Nam thì tăng thêm vài phần trăm GDP không khó. “Nếu muốn đạt thì tăng thêm khai thác dầu thô, khai thác than… như đã từng làm. Nhưng đây là cách tăng trưởng không hiệu quả” - ông Tuyển nói. Ông cũng phản ánh thực tế là năm 2013, tăng trưởng không những không làm tiềm lực đất nước mạnh lên mà còn làm doanh nghiệp trong nước yếu đi. “Đây là vấn đề cần phải được nghiên cứu xem liệu rằng chúng ta có thể chấp nhận một thực tế như vậy hay không” - ông Tuyển nêu câu hỏi.
Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam Trần Đình Thiên: “Duy trì một cơ chế thiếu trách nhiệm là cơ chế kiếm ăn trên sự vô trách nhiệm”.
Đề cập đến giải pháp tái cơ cấu nền kinh tế, ông Tuyển khẳng định phải xây dựng thể chế kinh tế thị trường hiện đại dựa trên ba trụ cột là thị trường, nhà nước và xã hội. Trong đó tiến hành cổ phần hóa, bán hết phần vốn trong các doanh nghiệp mà nhà nước không cần nắm giữ cổ phần. Đồng thời có giải pháp hữu hiệu để giải quyết nợ xấu của các ngân hàng thương mại, gắn với tái cơ cấu hệ thống ngân hàng. Thực hiện minh bạch tỉ lệ nợ xấu. Có chính sách để các quỹ đầu tư, kể cả các quỹ đầu tư nước ngoài tham gia thị trường mua bán nợ, sửa Luật Kinh doanh bất động sản và Luật Nhà ở.
Đặc biệt, ông Tuyển kiến nghị trong điều kiện tổng cầu yếu, lạm phát thấp và ta đang xuất siêu, xem xét khả năng điều chỉnh hạ giá VNĐ khoảng 3% để khuyến khích xuất khẩu và phát triển công nghiệp hỗ trợ.
TS Võ Trí Thành - Phó Viện trưởng Viện Quản lý Kinh tế Trung ương thì cho rằng việc xử lý nợ xấu hiện nay vẫn còn nhiều vấn đề khi Công ty Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam (VAMC) thiếu cả pháp lực, nguồn lực và năng lực. Chính sách tiền tệ, theo phân tích của ông Thành, đang phải gánh nặng hỗ trợ phục hồi, các gói hỗ trợ sản xuất kinh doanh, xử lý nợ xấu, “trợ lực” trái phiếu chính phủ dẫn đến méo mó, tăng rủi ro nợ xấu tương lai.
Cần cơ chế trách nhiệm cá nhân
Chia sẻ với ý kiến của các đại biểu nhưng ở một góc độ khác, PGS-TS Trần Đình Thiên - Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam cho rằng muốn xoay chuyển được tình hình thì phải gắn chặt trách nhiệm cá nhân. “Bộ máy chúng ta vẫn duy trì cơ chế tập thể, không làm rõ trách nhiệm cá nhân. Cá nhân không phải chịu trách nhiệm thì hệ thống đó không thể có hiệu quả” - ông Thiên nói. Ông cũng dẫn chứng thủ tục hành chính phiền hà trong lĩnh vực thuế tồn tại bao nhiêu năm, gây bao bao bức xúc. Thế mà Thủ tướng chỉ đạo là giảm mấy trăm giờ dễ như không.
“Một số nghiên cứu chỉ ra rằng nếu cải cách thủ tục hải quan, mỗi năm có thể tiết kiệm cho nền kinh tế đến 20 tỉ USD. Yêu cầu này đang được Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo quyết liệt. Nhưng cần quyết liệt hơn nữa để tạo nên một nếp sống, một thói quen trong đội ngũ công chức nhà nước” - ông Tuyển góp ý.
Chuyên gia kinh tế Võ Đại Lược cũng cho rằng câu chuyện lớn nhất của nền kinh tế Việt Nam hiện nay chính là về thể chế và cơ chế trách nhiệm. “Ngày nay chúng ta đã hội nhập rất sâu nên có những cái của thời đại chúng ta không thể không theo được”. Ông Lược cho rằng đã đến lúc phải quy định trách nhiệm cá nhân chứ không duy trì trách nhiệm tập thể. “Anh làm cái sai phạm thì cá nhân anh phải chịu trách nhiệm chứ không phải tập thể” - ông Lược nhấn mạnh.
THÀNH VĂN
| Bà NGUYỄN THỊ HỒNG, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước: Điều chỉnh tỉ giá hỗ trợ công nghiệp phụ trợ cần cân nhắc kỹ Ông Trương Đình Tuyển có đề cập đến việc chúng ta đang xây dựng ngành công nghiệp hỗ trợ nên cần chính sách tỉ giá hỗ trợ cho ngành này. Chính sách tiền tệ nói chung hay chính sách tỉ giá nói chung bao giờ cũng đặt ra việc ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát… Tuy nhiên, đề án đó chúng ta đang xây dựng, với ngành công nghiệp hỗ trợ thì chúng ta tận dụng nguồn lực trong nước hay nhập khẩu nước ngoài? Nếu chúng ta tận dụng nguồn lực trong nước thì rõ ràng chính sách tỉ giá là chính sách tốt nhưng trường hợp chúng ta nhập khẩu nguồn nguyên liệu ở nước ngoài, chúng ta phải nhập khẩu khi dùng chính sách tỉ giá hỗ trợ cho ngành này thì cần phải cân nhắc kỹ lưỡng. Đặc biệt chính sách tỉ giá không phải chỉ tính đến việc hỗ trợ ngành sản xuất mà còn là vấn đề nợ công, nhất là nợ công của ta ở mức cao. |
