Nguyễn Duy Tâm là tài xế còn Huỳnh Như Tiên là phụ xe khách tuyến Đà Lạt - Đà Nẵng và ngược lại. Nảy sinh lòng tham, cả hai bàn bạc cùng Phan Thị Thu Hiền trộm tài sản của hành khách đi xe.
Trộm tiền, đuổi khách xuống xe
Cả nhóm phân công Tâm có nhiệm vụ lái xe, Tiên đón khách lên xe, sắp xếp khách ngồi cạnh Hiền để Hiền ra tay. Sau khi lấy được tài sản, Hiền báo cho Tiên để Tiên tìm cách gây sự làm khách bất mãn đòi xuống xe. Tài sản trộm cắp được chia như thế nào do Hiền quyết định, riêng tiền dầu xe thì mỗi chuyến Hiền đưa cho Tâm 1 triệu đồng.
Trưa 23-3-2011, theo như kế hoạch, Tiên đã sắp xếp cho một hành khách nam ngồi cạnh Hiền. Với lợi thế là phụ nữ, Hiền vờ bắt chuyện làm quen để nạn nhân không để ý, sau đó lợi dụng sơ hở của nạn nhân, Hiền rạch túi lấy 30 triệu đồng.
Được Hiền ra ký hiệu, Tiên đến gây sự và kêu Tâm dừng lại, đuổi nạn nhân xuống xe. Số tiền chiếm đoạt được Hiền chia cho Tâm 1 triệu đồng, Tiên 2 triệu đồng. Cũng bằng thủ đoạn tương tự, gần một tháng sau, cả ba đã trộm được của một nạn nhân khác 10 triệu đồng chia nhau...
Tháng 5-2012, TAND thị xã Sông Cầu (Phú Yên) xử sơ thẩm, nhận định các bị cáo phạm tội có tổ chức vì đã có sự bàn bạc, phân công nhau để trộm cắp tài sản của hành khách. Qua xem xét các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ, tòa quyết định phạt Tiên 15 tháng tù, Tâm 12 tháng tù cùng về tội trộm cắp tài sản. Riêng Hiền do bị bệnh hiểm nghèo nên được các cơ quan tố tụng tạm đình chỉ điều tra.
Có thông mưu nhưng không... tổ chức
Sau phiên sơ thẩm, bị cáo Tiên, Tâm kháng cáo xin giảm án. Tại phiên xử phúc thẩm mới đây, TAND tỉnh Phú Yên nhận định án sơ thẩm đã xét xử các bị cáo về tội trộm cắp tài sản là có căn cứ. Các bị cáo là đồng phạm, có thông mưu trước, có sự phân công cho từng bị cáo nhưng quá trình thực hiện tội phạm không có sự câu kết chặt chẽ, không có người tổ chức, cầm đầu, chỉ huy; không chịu sự điều khiển của bị cáo nào mà các bị cáo tự do hành động. Khi trộm được tài sản, Hiền chia nhiều hay ít các bị cáo Tiên, Tâm cũng không có ý kiến gì. Do đó chưa đủ căn cứ kết luận các bị cáo phạm tội có tổ chức theo quy định tại điểm a khoản 2 Điều 138 BLHS như cấp sơ thẩm đã điều tra, truy tố, xét xử.
Cuối cùng, HĐXX cho rằng hành vi của các bị cáo chỉ phạm vào khoản 1 Điều 138 BLHS. Điều khoản này quy định: Người nào trộm cắp tài sản của người khác có giá trị từ 2 triệu đồng đến dưới 50 triệu đồng... thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ sáu tháng đến ba năm. Xét các bị cáo đã thành khẩn khai báo, bị cáo Tiên chỉ được chia 3 triệu đồng, Tâm được chia 2 triệu đồng nhưng đã trả lại cho các nạn nhân 40 triệu đồng là thể hiện thái độ rất ăn năn hối cải… Mức hình phạt mà bản án sơ thẩm tuyên phạt các bị cáo là có phần nghiêm khắc. Từ đó, tòa chấp nhận kháng cáo, xử phạt mỗi bị cáo chín tháng tù, bằng thời gian các bị cáo đã bị tạm giam.
| Phải xem là phạm tội có tổ chức Phạm tội có tổ chức là một trong những tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự và đối với nhiều tội phạm, phạm tội có tổ chức còn là một tình tiết định khung hình phạt cao hơn như các tội trộm cắp tài sản, lừa đảo chiếm đoạt tài sản… Do đó, việc xác định chính xác phạm tội có tổ chức có ý nghĩa quan trọng trong việc xét xử vụ án. Khoản 3 Điều 20 BLHS quy định: Phạm tội có tổ chức là hình thức đồng phạm có sự câu kết chặt chẽ giữa những người cùng thực hiện tội phạm. Trên thực tế, sự câu kết này có thể được thể hiện ở các dạng như những người đồng phạm đã tham gia một tổ chức tội phạm (băng, ổ trộm, cướp…) có những người chỉ huy, cầm đầu hoặc những người đồng phạm đã cùng nhau phạm tội nhiều lần theo một kế hoạch đã thống nhất trước hoặc tuy chỉ thực hiện tội phạm một lần nhưng đã tổ chức thực hiện tội phạm theo một kế hoạch được tính toán kỹ càng, chu đáo, có chuẩn bị phương tiện hoạt động… Nhìn lại vụ án trên, thấy rằng các bị cáo Tiên, Tâm đã cùng Hiền bàn bạc, phân công cụ thể việc trộm cắp và đã hai lần thực hiện trộm cắp theo đúng kịch bản đã bàn bạc trước. Do đó, hành vi của các bị cáo phải được xem là phạm tội có tổ chức. Luật sư NGUYỄN THANH VĂN, Đoàn Luật sư TP.HCM |
SÔNG BA
