Theo lời kể của bà Đặng Hoàng Ánh trong cuốn sách Quận chúa biệt động (do Nhà xuất bản Công an nhân dân phát hành, tác giả Đặng Vương Hưng) được giới thiệu trên một số báo, đài thì tên tỉnh trưởng Vĩnh Long Khưu Văn Ba do chính bà Đặng Hoàng Ánh (Phạm Ngọc Diệp) nổ súng giết chết ngay tại dinh tỉnh trưởng bằng mỹ nhân kế.
Sau khi sách được giới thiệu và phát hành rộng rãi đã gặp phải sự phản ứng từ chính những nhân chứng sống tham gia trận tiêu diệt tên tỉnh trưởng Khưu Văn Ba gần khu trù mật Cái Sơn (Tam Bình, Vĩnh Long) và Đảng bộ nhân dân Vĩnh Long.
Câu chuyện bà Ánh giết tên tỉnh trưởng Khưu Văn Ba được nhắc tại chương IV của quyển sách với cái tựa khá hấp dẫn: Người đẹp làm “sát thủ” và gã “yêu râu xanh”. Khi đó, cô Phạm Ngọc Diệp, tên bà Ánh lúc bấy giờ, nhận nhiệm vụ từ anh Chín Xệ (tức Việt Hùng - Bí thư Tỉnh ủy) về Vĩnh Long giết tên tỉnh trưởng khát máu Khưu Văn Ba. Hắn là người gây nhiều nợ máu với cách mạng. Và bà đã thực hiện nhiệm vụ giết tên tỉnh trưởng một cách xuất sắc ngay tại dinh tỉnh trưởng.
Song sự thật thì diệt tên tỉnh trưởng Khưu Văn Ba là do trung đội 256, tiểu đoàn Lý Thường Kiệt (tiền thân của tiểu đoàn 857) phối hợp cùng địa phương phục kích bắn chết vào ngày 16-6-1960 trong “Trận đánh lịch sử cống Cây Sao”.
Ngày đó (15-6-1960), cơ sở nội tuyến báo rằng ngày mai tỉnh trưởng Vĩnh Long Khưu Văn Ba sẽ cùng phái đoàn xuống kiểm tra khu trù mật Cái Sơn (Song Phú, Tam Bình, Vĩnh Long), chuẩn bị cho Ngô Đình Diệm và Trần Lệ Xuân xuống dự lễ khánh thành. Trực tiếp tham gia trận đánh là ông Phạm Phi Hùng - chỉ huy trung đội 256.
 |
| Bản đồ diễn biến trận phục kích tại Cái Sơn. |
Theo kế hoạch, các chiến sĩ của ta bố trí mai phục với chiến thuật “đội mồ”. 15 giờ ngày 16-6-1960, Khưu Văn Ba cùng đoàn hộ tống đến khu trù mật Cái Sơn. Đến 17 giờ, Khưu Văn Ba quay về Vĩnh Long. Khi đoàn vừa qua cầu Rạch Rừng trên đường 16B, cách khu trù mật khoảng 2.000 m, ngay tại cống Cây Sao, ta bất ngờ nổ súng. Khưu Văn Ba bị thương, mở cửa xe cố bươn chạy nhưng bị các chiến sĩ ta nổ súng bắn chết ngay tại chỗ, bắt sống một trưởng ty và hai chủ sự. Sau đó ta dẫn về căn cứ giáo dục rồi thả.
Sáu ngày sau khi Khưu Văn Ba bị giết chết, ngày 22-6-1960, tỉnh trưởng Vĩnh Long Lê Văn Phước lên thay đã có Công văn số 480-VP/N gửi bộ trưởng Bộ Nội vụ, bộ trưởng Phủ Tổng thống Sài Gòn; đại biểu Chánh phủ tại Tây Nam-Nam phần; thiếu tướng Tư lệnh Quân khu IV Cần Thơ (tài liệu của Việt Nam cộng hòa tại kho lưu trữ Trung ương II) về việc “ông cố tỉnh trưởng Khưu Văn Ba tử nạn trên con đường từ khu trù mật Cái Sơn về tỉnh lỵ”. Công văn nói rõ lại diễn biến “Việt Cộng đã tấn công đoàn công chức đi công tác tại khu trù mật Cái Sơn (quận Tam Bình)”...
Có thể nói đến thời điểm này, những nhân chứng lịch sử trong trận đánh diệt tên tỉnh trưởng vẫn còn: thiếu tướng Phạm Phi Hùng - nguyên chỉ huy trưởng Bộ chỉ huy quân sự tỉnh, chiến sĩ Nguyễn Văn Đa và liên lạc Nguyễn Lương Y, Nguyễn Văn Lồng... Còn bí thư Vĩnh Long qua các thời kỳ thì không có nhân vật nào là Chín Xệ (Việt Hùng) như bà Ánh kể.
Tỉnh Vĩnh Long vừa tổ chức hội thảo trận đánh diệt tên tỉnh trưởng Khưu Văn Ba. Tại hội thảo, nhiều ý kiến đã đề nghị đưa vụ việc này ra pháp luật, trả lại sự công bằng cho lịch sử; đề nghị Bộ Thông tin Truyền thông xem xét việc Nhà xuất bản Công an nhân dân cho đăng quyển sách của tác giả Đặng Vương Hưng theo Luật Xuất bản và thu hồi quyển sách.
Ông Trương Quang Phú, Trưởng Ban tuyên giáo Tỉnh ủy, cho biết: “Tỉnh ủy Vĩnh Long sẽ gửi công văn đến Ban Bí thư Trung ương Đảng, Ban tuyên giáo Trung ương, Bộ Thông tin Truyền thông, Nhà xuất bản Công an nhân dân báo cáo về nội dung sai sự thật trong quyển sách Quận chúa biệt động của tác giả Đặng Vương Hưng. Theo Ban tuyên giáo tỉnh ủy, ngoài vụ dùng mỹ nhân kế giết tên tỉnh trưởng sai sự thật, còn nhiều điểm chưa chính xác, sự kiện lịch sử chưa được kiểm chứng như mối quan hệ giữa bà Đặng Hoàng Ánh với cố Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng Phạm Hùng và mối quan hệ với các đồng chí lãnh đạo khác như Phạm Văn Xô, Phan Văn Đáng...
NGUYÊN VẸN
