Sáng 5-6, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ quốc gia cùng đoàn công tác đã tham dự Lễ dâng hoa, dâng hương và Lễ triển khai công tác khai quật, tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại khu vực đường Trường Chinh (phường Đăk Cấm và phường Kon Tum, tỉnh Quảng Ngãi).
Tham dự buổi lễ có Thượng tướng Nguyễn Trường Thắng, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng; Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trần Thanh Lâm cùng lãnh đạo nhiều bộ, ngành Trung ương và tỉnh Quảng Ngãi.
Sau lễ dâng hoa, dâng hương tưởng nhớ các anh hùng liệt sĩ tại Nghĩa trang liệt sĩ phường Đăk Cấm, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà và các đại biểu tham dự lễ triển khai công tác khai quật, tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ.
Tại buổi lễ, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà đã trao quà động viên Đội K53 - lực lượng trực tiếp thực hiện nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ. Đồng thời căn dặn các cán bộ, chiến sĩ nêu cao tinh thần trách nhiệm, “vượt nắng thắng mưa”, không bỏ qua bất kỳ dấu hiệu nhỏ nào trong quá trình tìm kiếm.
Phó Thủ tướng cũng đề nghị chính quyền địa phương tạo mọi điều kiện thuận lợi để công tác khai quật diễn ra hiệu quả; đồng thời yêu cầu các chuyên gia của Trường Đại học Khoa học Tự nhiên (Đại học Quốc gia TP.HCM) ứng dụng đầy đủ khoa học, kỹ thuật vào phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ.
Theo bà Y Ngọc, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Quảng Ngãi, Trưởng Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tỉnh, đợt khai quật lần này nhằm tìm kiếm hài cốt các chiến sĩ thuộc Trung đoàn 24A, Mặt trận B3, Tiểu đoàn Đặc công 406 và Tiểu đoàn Bộ binh 304 đã anh dũng hy sinh trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968.
Khu vực tìm kiếm nằm dọc tuyến đường Trường Chinh (phường Kon Tum và phường Đăk Cấm), trải dài qua nhiều đoạn dân cư đông đúc, ảnh hưởng đến hệ thống hạ tầng kỹ thuật ngầm và tài sản của người dân. Tuy nhiên, sau quá trình vận động, giải thích và chuẩn bị phương án giải phóng mặt bằng, địa phương đã nhận được sự đồng thuận, ủng hộ cao từ người dân.
Bà Y Ngọc cũng yêu cầu các lực lượng tham gia nhiệm vụ phải thực hiện đúng phương châm “chắc đến đâu làm đến đó, dễ làm trước, khó làm sau”, bảo đảm tuyệt đối an toàn trong thi công và thể hiện sự tôn kính cao nhất đối với các anh hùng liệt sĩ.
“Mỗi nhát cuốc cẩn trọng, mỗi tảng đất được lật lên hôm nay đều mang theo niềm hy vọng của biết bao gia đình thân nhân liệt sĩ trên khắp mọi miền đất nước. Mỗi di vật được tìm thấy là thêm một cơ hội để các anh được gọi đúng tên mình, được trở về trọn vẹn trong vòng tay quê hương và đồng đội”, bà Y Ngọc chia sẻ.
Theo thông tin từ Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Quảng Ngãi, trước khi tiến hành khai quật, đơn vị đã phối hợp với các chuyên gia Trường Đại học Khoa học Tự nhiên (Đại học Quốc gia TP.HCM) khảo sát hiện trường bằng thiết bị radar xuyên đất nhằm phát hiện các dấu hiệu bất thường dưới lòng đất.
Thiết bị này hoạt động bằng cách phát sóng điện từ xuống các tầng địa chất, thu nhận tín hiệu phản xạ và xử lý dữ liệu để tạo ra các mặt cắt địa vật lý. Qua đó, các chuyên gia có thể nhận diện những khu vực có sự khác biệt về cấu trúc đất, cũng như những dấu hiệu bất thường có thể liên quan đến hố chôn hoặc di vật còn nằm dưới lòng đất.
Công tác tìm kiếm được chia thành hai giai đoạn. Giai đoạn đầu tập trung tại khu đất trống rộng khoảng 900m² phía Đông Bắc Nghĩa trang liệt sĩ phường Đăk Cấm và đoạn đường Trường Chinh từ số nhà 206 đến số nhà 282, nơi có điều kiện mặt bằng thuận lợi hơn.
Sau khi xác định các vị trí nghi vấn, lực lượng chức năng sẽ bóc tách lớp đất bằng cơ giới. Khi phát hiện dấu hiệu sinh học hoặc di vật liên quan, Đội K53 cùng lực lượng công binh sẽ chuyển sang khai quật thủ công, sàng lọc kỹ từng lớp đất để tránh bỏ sót dấu tích.
Ở giai đoạn tiếp theo, phạm vi khảo sát sẽ được mở rộng ra hai bên tuyến đường Trường Chinh. Đây là khu vực đô thị có nhiều công trình hạ tầng kỹ thuật như điện, viễn thông, cấp thoát nước nên việc thi công được dự báo sẽ phức tạp hơn.
Việc tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ lần này là một phần của “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, với mục tiêu quy tập khoảng 7.000 hài cốt và giám định ADN 18.000 mẫu trên toàn quốc.
Trước đó, vào tháng 11-2025, Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Quảng Ngãi tổ chức hội nghị tiếp nhận thông tin liệt sĩ, mộ liệt sĩ do Nhóm nghiên cứu hỗn hợp Việt Nam - Hoa Kỳ cung cấp tài liệu “Nghiên cứu định vị các vị trí rãnh mộ Liệt sĩ Trung đoàn 24(A)/B3 hi sinh trong trận Mậu Thân ngày 2-2-1968”.
Qua quá trình xác minh, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Quảng Ngãi xác định, số lượng hài cốt liệt sĩ còn lại cần quy tập tại hai rãnh đường Trường Chinh khoảng từ 30 – 50 hài cốt.
Các hài cốt liệt sĩ có liên quan đến cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn 24A thuộc Mặt trận B3 cùng một số lực lượng hiệp đồng chiến đấu như Tiểu đoàn đặc công 406, Tiểu đoàn bộ binh 304 của Tỉnh đội Kon Tum đã anh dũng hy sinh trong các trận chiến đấu cuối tháng 1 và đầu tháng 2 năm 1968 (Tết Mậu Thân)
