Lãi suất cho vay liên tục tăng, cần làm gì để hạ nhiệt?

Từ cuối năm ngoái đến nay, nhiều doanh nghiệp phải đối mặt với áp lực lãi suất cho vay tăng mạnh. Mức lãi suất vốn lưu động từ 6-7%/năm trước đây lên quanh 9%/năm, thậm chí vượt 10%/năm, tạo gánh nặng đáng kể lên chi phí vốn và kế hoạch mở rộng sản xuất kinh doanh.

Lãi suất cao đè nặng doanh nghiệp

Ông Phùng Quốc Mẫn, Chủ tịch Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ TP.HCM cho biết, vấn đề mà doanh nghiệp quan tâm nhất hiện nay chính là mặt bằng lãi suất đang có xu hướng tăng nhanh.

"Thực tế, lãi suất huy động hiện đã đạt 8-9%/năm, kéo theo lãi suất cho vay tăng mạnh. Những khoản vay trước đây chỉ chịu 6-7%/năm nay đã lên tới 11-13%/năm, với bất động sản, lãi suất còn cao hơn", ông Mẫn dẫn chứng.

Đồng quan điểm, bà Lâm Thúy Ái, Chủ tịch Công ty sản xuất thương mại Mebipha chia sẻ: Khoảng cuối năm ngoái đến đầu năm nay, một số ngân hàng có dấu hiệu cạn room tín dụng. Với các doanh nghiệp nhỏ và vừa như chúng tôi, vốn ngân hàng vẫn chiếm vai trò chủ đạo, bởi các kênh huy động khác gần như không khả thi.

"Việc mượn từ người thân không phải lựa chọn và huy động qua kênh chính thống chúng tôi chưa được phép thực hiện. Do đó, chúng tôi chủ yếu sử dụng vốn tự có, tái đầu tư và vốn ngân hàng, nhưng áp lực cạn room cộng với lãi suất tăng khiến hoạt động kinh doanh gặp nhiều khó khăn", bà Ái nêu thực tế.

Để quản lý chi phí, doanh nghiệp đã cắt giảm những khoản chi không cần thiết và tăng ứng dụng công nghệ, song hiệu quả vẫn hạn chế do chi phí đầu vào liên tục leo thang.

"Ngay cả khi mọi chi phí đã tối ưu, nhưng với mức lãi suất cho vay ở mức 8-9%/năm, gửi ngân hàng đôi khi là lựa chọn an toàn hơn mở rộng đầu tư. Nếu lãi suất cho vay vốn lưu động mà vượt 10%/năm, chúng tôi sẽ tạm dừng đầu tư và gom tiền gửi ngân hàng, bởi trong ngành sản xuất, chi phí lãi vay ở mức đó gần như không thể bù đắp", bà Ái nhấn mạnh.

Nhiều doanh nghiệp khác cũng cho biết họ đang đối mặt với khó khăn do lãi suất cho vay liên tục tăng trong thời gian gần đây. Vì vậy họ kiến nghị NHNN có chính sách ưu đãi với lãi suất thấp hơn 2 - 3% so với mặt bằng chung, dành riêng cho một số đối tượng để để duy trì sản xuất kinh doanh. Đồng thời cho phép gia hạn nợ, giữ nguyên nhóm nợ đối với các doanh nghiệp đang gặp khó khăn tạm thời do chi phí logistics, xăng dầu, phân bón, thức ăn tăng vọt..., nhằm tránh đứt gãy dòng vốn phịc vụ sản xuất.

Triển khai đồng bộ các giải pháp

Khi cầu tín dụng tăng mạnh, nhưng tăng trưởng huy động vốn lại không theo kịp, buộc các ngân hàng phải đẩy lãi suất đầu vào lên cao để thu hút nguồn vốn, nhằm cân đối thanh khoản và đáp ứng nhu cầu cho vay.

Trước bối cảnh lãi suất cao, chi phí đầu vào tăng và rủi ro địa chính trị trên thế giới, các ngân hàng và doanh nghiệp đang triển khai đồng bộ các giải pháp tín dụng, quản trị rủi ro và tối ưu chi phí, nhằm duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh ổn định và thúc đẩy dòng chảy kinh tế.

Ông Lê Ngọc Lâm, Tổng Giám đốc BIDV cho biết: Dự kiến trong năm 2026, với hạn mức tăng trưởng tín dụng do Ngân hàng Nhà nước (NHNN) giao khoảng 11-12%, các ngân hàng thương mại nhà nước sẽ bơm thêm khoảng 1 triệu tỉ đồng vào nền kinh tế.

Nguồn vốn tín dụng của các ngân hàng sẽ tập trung vào các lĩnh vực ưu tiên như: nông nghiệp, xuất khẩu, công nghiệp chế biến chế tạo, năng lượng và chuyển đổi số. Đây là các động lực tăng trưởng kinh tế quan trọng.

"Bên cạnh vai trò cung ứng vốn, các ngân hàng thương mại nhà nước tiếp tục là lực lượng nòng cốt trong việc thực thi chính sách tiền tệ, chủ động điều tiết thanh khoản, ổn định thị trường ngoại hối, góp phần giữ vững mặt bằng lãi suất hợp lý để hỗ trợ doanh nghiệp và người dân phục hồi, phát triển sản xuất kinh doanh", ông Lâm nhấn mạnh.

Ông Phạm Hồng Hải, Tổng Giám đốc OCB cho biết thêm: Thực tế, việc lãi suất cho vay tăng có phần chịu tác động từ áp lực huy động vốn. Tuy nhiên, tại OCB, chúng tôi lựa chọn chiến lược tập trung vào nhóm khách hàng có chất lượng tín dụng tốt. Trong bối cảnh kinh tế vĩ mô còn nhiều khó khăn, để duy trì và giữ chân những khách hàng này, ngân hàng phải chấp nhận áp dụng mức lãi suất cạnh tranh hơn, bởi hiện có nhiều ngân hàng khác cũng cùng nhắm đến phân khúc này.

"Chúng tôi xác định rằng mức lãi suất cho vay đối với nhóm khách hàng chất lượng cao sẽ thấp hơn mức trung bình thị trường. Bù lại, thông qua việc triển khai đồng bộ các giải pháp sản phẩm và dịch vụ khác, ngân hàng vẫn kỳ vọng đạt được mục tiêu lợi nhuận đề ra. Đây chính là chiến lược phát triển tín dụng và kinh doanh của chúng tôi.

Về mặt bằng lãi suất chung, chúng tôi nhận định mức lãi suất hiện nay vẫn mang tính thời vụ. Chúng tôi kỳ vọng rằng khi dòng tiền từ các gói giải ngân đầu tư công – vốn luôn có độ trễ – quay trở lại nền kinh tế, thanh khoản trên hệ thống sẽ được cải thiện. Khi đó, áp lực lên cả lãi suất và tỷ giá sẽ giảm dần, và đây là kịch bản mà chúng tôi dự kiến cho sáu tháng cuối năm 2026", ông Hải nói.

Theo ông Huỳnh Duy Sang, Giám đốc Khối Thị trường tài chính ACB, với định hướng ưu tiên hỗ trợ xuất nhập khẩu và tinh thần đồng hành cùng khách hàng, chúng tôi triển khai nhiều giải pháp thiết thực. Đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ, cũng như hộ kinh doanh, bên cạnh các gói lãi suất ưu đãi, ACB còn cung cấp các giải pháp tư vấn thuế và bảo hiểm rủi ro tài chính, nhằm tăng khả năng chống chịu và ổn định hoạt động cho doanh nghiệp.

Đối với nhóm khách hàng xuất khẩu và sản xuất, ngân hàng sẵn sàng áp dụng mức lãi suất cho vay thấp hơn khoảng 1-2 điểm phần trăm so với thông thường, đặc biệt trong bối cảnh hiện nay khi doanh nghiệp phải đối mặt với áp lực gia tăng từ chi phí logistics và chi phí đầu vào.

"Trong bối cảnh nhiều biến động hiện nay, việc bảo hiểm và phòng ngừa rủi ro trở nên đặc biệt cấp thiết. Chúng tôi đang đẩy mạnh triển khai các chương trình đào tạo, tư vấn và chia sẻ kinh nghiệm, nhằm giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực tiếp cận và sử dụng hiệu quả các công cụ như bảo hiểm tỷ giá hay dự báo lãi suất. Qua đó, doanh nghiệp có thể chủ động kiểm soát chi phí, đồng thời xây dựng các giải pháp phòng ngừa rủi ro kịp thời, đảm bảo hoạt động sản xuất kinh doanh ổn định và bền vững", ông Sang nói.

Lãi suất liên ngân hàng hạ nhiệt