Chiến sự ở Trung Đông giữa Mỹ và Iran chống lại Iran đã ở tuần thứ ba, giá vàng - kim loại vốn thường được coi là tài sản trú ẩn an toàn trong thời kỳ bất ổn - lại cho thấy đường đi bất ngờ.
Xung đột giữa Mỹ và Israel với Iran đang leo thang khắp khu vực, làm tăng lo ngại về tác động dây chuyền đối với nền kinh tế toàn cầu.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đang phong tỏa và kiểm soát eo biển Hormuz – nơi vận chuyển 20% lượng dầu khí của thế giới, động thái khiến giá dầu tăng vọt lên trên 100 USD/thùng. Giá cổ phiếu cũng đã giảm trong 3 tuần qua do sự không chắc chắn về cuộc chiến với Iran. Tuy nhiên giá vàng vẫn ổn định, thậm chí có chiều hướng giảm.
Giá vàng đang diễn biến như thế nào?
Giá vàng thế giới trong ngày 23-3 dao động ở mức dưới 4.500 USD/ounce, giảm nhiều so với mức đỉnh kỷ lục hơn 5.594 USD/ounce hồi cuối tháng 1.
Việc giá vàng không biến động tăng mà còn giảm khá bất ngờ, bởi lẽ thông thường giá vàng sẽ tăng vọt trong các cuộc khủng hoảng kinh tế khi các nhà đầu tư tìm kiếm nơi trú ẩn an toàn để bảo vệ tiền.
Điều này đặc biệt đúng trong thời kỳ xung đột toàn cầu.Ví dụ, khi Nga phát động chiến dịch đặc biệt ở Ukaine, giá vàng đã tăng vọt, nhà kinh tế học Remi Bourgeot tại Viện Nghiên cứu Quốc tế và Chiến lược Pháp ở Paris và là tác giả của nền tảng phân tích Epistelem nói với đài Al Jazeera.
Theo ông Remi Bourgeot, các lệnh trừng phạt sau đó mà các nước phương Tây áp đặt lên Nga đã tạo ra "làn sóng hoảng loạn" trong các ngân hàng trung ương và "làm thay đổi hoàn toàn động lực đằng sau giá vàng", với việc các quốc gia như Trung Quốc bắt đầu một đợt mua vàng ồ ạt chưa từng có để giảm sự phụ thuộc vào đồng USD của Mỹ.
Tuy nhiên, với cuộc chiến tranh giữa Mỹ và Israel chống lại Iran, phản ứng lại khác đi.
Tại sao giá vàng lại không tăng?
Ông James Meadway, cựu cố vấn kinh tế cho Bộ trưởng Tài chính đối lập của Anh và hiện là thành viên hội đồng của Diễn đàn Kinh tế Tiến bộ (Anh), nói với Al Jazeera rằng các nhà giao dịch có thể đang dự đoán Cục Dự trữ Liên bang Mỹ sẽ ngừng cắt giảm lãi suất và thậm chí có thể tăng lãi suất để đối phó lạm phát gia tăng do giá dầu tăng thúc đẩy các chi phí khác.
“Điều đó khiến các tài sản bằng USD trở nên hấp dẫn hơn, còn vàng, vốn không sinh lãi, thì lại kém hấp dẫn hơn” - ông Meadway giải thích. Điều này đi ngược lại kỳ vọng của các nhà đầu tư vốn mong muốn Mỹ cắt giảm lãi suất, theo ông Meadway.
Một yếu tố khác là giá vàng vốn đã tăng cao ngay từ đầu năm nay, và vỉ “giá vàng đã tăng rất nhiều trước đó nên hiện tại nó ít phản ứng hơn trước chiến tranh”, theo ông Meadway.
Bà Rebecca Christie, chuyên gia cấp cao tại viện nghiên cứu chính sách kinh tế Bruegel (Bỉ), cũng đồng tình với nhận định này, lưu ý rằng giá vàng đã được giao dịch ở mức cao hơn nhiều so với mức lịch sử trong năm nay.
“Còn có những yếu tố khác nữa: vì đồng USD đã mạnh lên, và vì vàng được giao dịch bằng USD, nên các nhà đầu tư quan tâm có thể khó đẩy giá lên cao hơn” - bà Christie nói.
Ngoài ra, theo bà Christie, đồng USD tăng giá đã trở thành một lựa chọn trú ẩn an toàn thay thế. Giá dầu tăng cao có thể dẫn đến lạm phát cao hơn, điều này cũng sẽ làm cho đồng USD trở nên hấp dẫn hơn.
Tương lai của vàng sẽ ra sao?
Trong thời điểm này, vàng liệu vẫn còn là một khoản đầu tư an toàn? Theo nhà kinh tế học Bourgeot, vàng thời điểm này “không còn được xem là một biện pháp phòng ngừa rủi ro hiệu quả như hai năm trước nữa".
“Tôi nghĩ hiện nay mọi người đều hiểu rằng vàng đã trở thành một tài sản mang tính đầu cơ rất cao” - ông Bourgeot nói, nhận xét rằng các nhà đầu tư vàng điển hình, bao gồm cả các ngân hàng trung ương, đã thận trọng hơn và có thể đã bị ảnh hưởng bởi “sự biến động” của vàng trong bối cảnh hiện nay.
Về đường đi của giá vàng trong thời gian tới, các chuyên gia cho rằng rất khó để đưa ra dự đoán do tình hình bất ổn ở Trung Đông.
“Hiện tại, dường như trở ngại lớn nhất ngăn cản giá vàng tăng thêm là vì nó đã tăng quá nhiều rồi” – theo bà Christie.
Ông Meadway cho rằng có 2 yếu tố có thể khiến giá vàng biến động mạnh trong thời gian tới.
“Điều đầu tiên cần là một tín hiệu rõ ràng từ Cục Dự trữ Liên bang Mỹ - nơi sẽ có một chủ tịch mới, có khả năng thân thiện hơn với ông Trump vào tháng 5 - rằng lãi suất có thể sẽ tiếp tục được cắt giảm, bất chấp áp lực lạm phát. Điều thứ hai là sự thay đổi trong nhận thức về thời gian kéo dài của cuộc chiến. Hiện tại, vẫn còn một số người tin rằng cuộc chiến này sẽ kết thúc khá nhanh chóng, nhưng càng kéo dài và thiệt hại càng lan rộng, thì vàng càng trở nên hấp dẫn hơn” - ông Meadway dự báo.
